Hoogste verdieping van de Oldehove krijgt deze maand weer een historisch ogende boogjesvloer

De hoogste verdieping van de Leeuwarder Oldehove krijgt deze maand weer een historisch ogende boogjesvloer. Daarvoor is ambachtelijk metselwerk nodig op grote hoogte.

Abraham Bus (rechts) en Siebren Sybesma metselen een van de boogjes in de vloer op de hoogste verdieping van de Oldehove in Leeuwarden.

Abraham Bus (rechts) en Siebren Sybesma metselen een van de boogjes in de vloer op de hoogste verdieping van de Oldehove in Leeuwarden. Foto LC/Arodi Buitenwerf

De bouwlift aan de noordkant van de Oldehove verraadt al maanden dat er druk gewerkt wordt in de zestiende-eeuwse toren. Maar wat daar nu precies gebeurt, is voor de meeste voorbijgangers onzichtbaar.

Wie de buitenlift neemt, ontmoet op grote hoogte twee mannen. Het zijn Abraham Bus en Siebren Sybesma van restauratiebedrijf Sytse Douwe Van der Vegt uit Weidum. Pal onder de enorme luidklokken metselen ze druk aan een nieuwe vloer. Dit is een zogeheten troggewelf. As je er naar kijkt, zie je een samenstel van gemetselde boogjes.

,,Nieuw maken we ze niet zo vaak en in de moderne bouw gebeurt dit al helemaal niet meer’’, zegt Bus. Met ‘ouderwetse’ kalkmortel plaatst hij bakstenen op houten balkjes. Zo ontstaat een boog. Al een uur na het metselen kan het hout er onder weg. ,,De druk van de stenen is zo groot dat je er dan al op zou kunnen staan.’’ Dat gebeurt niet, want de mortel moet drogen.

Betonvloer

Zulke troggewelven werden tot een eeuw geleden op grote schaal toegepast om vloeren aan te leggen, bijvoorbeeld boven kelders. Ook de Oldehove kreeg zo’n boogjesvloer bij de grote restauratie van 1910. Daar bovenop kwam toen iets hypermoderns: een betonvloer.

Het afgelopen jaar bleek dat die vloer zwaar beschadigd was door regenwater dat door de galmgaten van de klokken naar binnen waaide. Dit vocht was in de vloer getrokken en had ernstige roest veroorzaakt in het verwerkte staal. Er was geen redden aan: de hele vloer moest eruit, inclusief de sierlijke boogjes. De stenen bleken niet herbruikbaar.

De gemeente had kunnen kiezen voor een simpele moderne vloer, maar besloot in overleg met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed om dit onderdeel van het rijksmonument te koesteren. Vandaar het oude vakwerk. Wie op de verdieping eronder staat, ziet boven zich straks weer de kleurige baksteenlijntjes. Om de onderkant netjes te voegen, hebben de mannen de beschikking over een enorme steiger. ,,De onderkant kon wel eens het meeste werk zijn’’, voorspelt Bus.

Toeristen

De komende tijd zijn er nog aan het werk. Ondertussen worden toeristen wel toegelaten op de toren. De werkruimte is voor hen afgescheiden, maar via een raampje kunnen ze kijken naar het restauratiewerk. ,,It is bêst drok, der stiet hjir wol faak ien te sjen by ús’’, lacht Sybesma.

De klokken boven hun hoofd zijn buiten werking gesteld, om hen te beschermen tegen het loeiharde geluid. Als ze in de toekomst weer werken, komen er opnieuw grote trillingen door de vloeren. Er zijn dan allerlei voorzorgsmaatregelen genomen om scheurvorming te voorkomen. ,,We verwachten dat het werk medio oktober klaar is’’, zegt Johan Jorritsma, die de gemeente adviseert bij de restauratieklus .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden