Dit apparaat haalt plastic zwerfafval uit de grachten van Leeuwarden. Bekijk hoe de Canal Cleaner plastic blikjes en flesjes verzamelt

Er ligt een vreemd gevaarte in de Leeuwarder grachten. Het is de zogeheten Canal Cleaner. Het apparaat haalt plastic afval uit het water en daarmee heeft de Friese hoofdstad een primeur.

,,Het is mooi weer geweest en dat zorgt altijd voor meer plastic. Ik heb er een goed gevoel over dat we veel ervan uit het water weten te halen”, vertelt Rinze de Vries. Hij is de oprichter van Noria, het bedrijf dat de schoonmaakmachine heeft gemaakt.

,,We hebben een keer een SUP-tocht gedaan waarbij we 100 kilo aan afval uit het water hebben gehaald over een afstand van 30 kilometer.” Geschokt door de hoeveelheid troep is in kaart gebracht waar het afval zich ophoopt. Dat is afhankelijk van de windrichting en de stroming van het water. De schoonmaakmachine wordt geplaatst op zo’n plek waar het afval zich heeft verzameld. ,,Als je het plastic op deze manier verwijdert, hoef je er niet op te jagen. Het plastic komt naar je toe. De natuur helpt daarbij.”

De Canal Cleaner ligt nu in een hoek van de Hoekstergracht, maar wordt in deze proefperiode een aantal keren verplaatst om de machine op zoveel mogelijke verschillende plekken en factoren te testen. ,,We hoorden van een buurtbewoner al dat er verderop in de Hoekstergracht ook veel plastic in het water ligt. Dus misschien dat we daar ook aan de slag kunnen.”

Arnold Overwijk van de gemeente Leeuwarden is komen kijken hoe het met het project gaat. ,,We willen hem ook nog verplaatsen naar de overkant, maar dat past nu net niet door de rondvaartpramen die daar langs moeten.”

De Canal Cleaner brengt het water en plastic via een langzaam draaiende schroef omhoog. Eenden kunnen met het water mee omhoog geschept worden. ,,De schroef draait heel langzaam zodat die tijd hebben om eruit te zwemmen, mochten ze er wel in vast komen te zitten. Dat is wel zo diervriendelijk”, aldus Overwijk.

600 liter afval

Het water vloeit terug de gracht in door kleine gaatjes in de schroef. Het plastic wordt naar boven gedraaid en komt in een bak terecht. In die bak kan 600 liter afval.

De Vries: ,,We willen het plastic zo vroeg mogelijk uit het water halen, zodat het niet afbreekt tot microplastics. Wij doen eigenlijk het werk voordat het in de plastic soep terechtkomt. We pakken het bij de bron aan.” Overwijk: ,,Hier is al dat afval nog een probleem van de gemeente. Straks als het in internationale wateren terechtkomt niet meer. We moeten het hier aanpakken. Rinze benaderde ons en wij zeiden als gemeente: we gaan het gewoon doen.”

Als er grote stukken plastic liggen, kan de schroef vastlopen. Het systeem blokkeert dan automatisch. De schroef draait een stukje terug. Als dat drie keer gebeurt, komt er bij Noria een melding binnen. ,,Dat is ook vanwege de veiligheid. Als daar wel mensen zwemmen, moet de schroef stoppen”, legt de Vries uit.

Het verzamelde afval wordt gerecycled. Van het eerste plastic uit de Leeuwarder grachten is al een grijper gemaakt. Hiermee kan weer nieuw afval worden opgeruimd. ,,Hoe meer afval we uit de grachten halen, hoe meer grijpers we kunnen maken, hoe meer afval we weer kunnen opruimen. Zo hebben we het systeem mooi rond. Uiteindelijk hopen we een hele nieuwe Canal Cleaner van gerecycled plastic te maken. En over tien jaar hopen we geen werk meer te hebben, omdat dan al het afval uit het water is.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Natuur en milieu
Video
Instagram