Buurtkoelkast biedt eten voor wie (even) niets heeft: 'Armoede is niet altijd zichtbaar'

FOTO EIGEN FOTO

‘Wat kunnen we er samen aan doen?’ Vanuit die gedachte introduceerde Esmeralda de Vries rond april vorig jaar de buurtkoelkast in Leeuwarden, als oplossing voor voedselverspilling en armoede.

Inmiddels staan er verschillende exemplaren verspreid door de stad, waaronder eentje in de centrale hal van het Z-gebouw aan het Zaailand. Haise Bosma van Grand Café Z zorgt er als ‘beheerder’ voor dat deze koelkast netjes blijft.

De Vries is een van de initiatiefnemers van de Buurvrouw & Buurvrouw Bus, een organisatie die zich volgens het principe no money, no rules inzet voor een sociale samenleving waarin iedereen meedoet. „Ik had iets gelezen over een sociale koelkast in koelkast en was onder de indruk. Het idee is vergelijkbaar met de mini-biebjes die je in sommige wijken ziet, maar dan voor eten en drinken.”

Onzichtbare armoede

Toen Bosma over het idee hoorde, voelde hij zich meteen aangesproken. Na overleg met de eigenaar van het Z-gebouw stond er dan ook al snel een buurtkoelkast in de lobby van het pand waarin ook zijn grand café zetelt. „Als je eigen balans positief is, waarom zou je dan niet iets voor een ander doen?”

„Er zijn allerlei omstandigheden die ervoor kunnen zorgen dat je eventjes niets of niet voldoende hebt. Armoede is lang niet altijd zichtbaar. Iemand kan in een dure auto rijden, maar verder geen cent hebben. Ik heb vroeger zelf ook wel eens aardappels gerooid met mijn vader, omdat ze in de supermarkt te duur waren”, vertelt de ondernemer.

Voor iedereen

De Vries benadrukt dat de buurtkoelkast voor iedereen is. „Daklozen zijn uiteraard welkom, maar ik vertel ook aan de studenten van bijvoorbeeld RUG Campus Fryslân dat de koelkast er is, mochten ze het nodig hebben.” Alleenstaanden, ondernemers die in de knel zitten, wie dan ook: niemand wordt uitgesloten.

Een paar keer per week controleert Bosma de koelkast. Zit er nog wat in? Is het voedsel nog goed en de koelkast nog schoon? Nu de coronamaatregelen versoepeld zijn neemt de drukte in het Z-gebouw weer toe. De koelkast is dus weer vaker gevuld met bijvoorbeeld overgebleven broodjes van gezamenlijke lunches. Ook keuken van Grand Café Z draait weer volop, en ook wat daar overblijft verdwijnt in de buurtkoelkast.

Eerste levensbehoefte

Net zoals iedereen die het nodig heeft welkom is om iets uit de koelkast te halen, is ook iedereen welkom om er iets in te leggen. Bosma: „We zien de koelkast natuurlijk graag gevuld met gezonde voeding, maar een keer iets lekkers kan net zo goed. Laatst had iemand er een paar flesjes water in gezet: toch een eerste levensbehoefte.” De Vries vult aan: „Het gaat er niet om wát je geeft, maar dát je geeft.” Dat is voor iedereen iets anders. Er ligt zelfs wel eens een verzameling ingrediënten met bijbehorend recept op de plank.

Omdat de koelkast een beetje om een hoekje staat, ziet Bosma zelden wie er gebruik van maakt. Dat is precies de bedoeling: het moet laagdrempelig blijven. „Af en toe zie ik iemand wat onzeker rondschuifelen in de lobby, dan geef ik hem of haar even de ruimte”, zegt hij.

Locaties en inhoud

Soms komt er een nieuwe buurtkoelkast bij, soms verdwijnt er (tijdelijk) eentje. Via de social media van de Buurvrouw & Buurvrouw Bus, op Instagram en Facebook, deelt De Vries daarom regelmatig de locaties van de koelkasten. Zo weten mensen die iets in de koelkast willen doen of er juist iets uit willen halen waar ze terechtkunnen. Met een foto laat ze dan vast zien wat er op dat moment beschikbaar is.

Zit er even niets in de koelkast in het Z-gebouw, zoals nu, dan begint het bij Bosma meteen te kriebelen. „Zo maar eens even kijken of we in de keuken nog iets hebben liggen.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Eten & drinken