Bevrijdingsvuur in Leeuwarden ontstoken door commissaris van de Koning Arno Brok: 'Fryslân wie mear as in feilich hûs. It wie in thús'

Commissaris van de Koning Arno Brok ontsteekt het Bevrijdingsvuur, links staat Loiza Lamers. FOTO JACOB VAN ESSEN

Commissaris van de Koning Arno Brok heeft woensdag aan het begin van de middag het Bevrijdingsvuur ontstoken bij De Harmonie in Leeuwarden.
Lees meer over
Leeuwarden

Hij deed dit in het bijzijn van model Loiza Lamers, die als zogeheten ‘verschilmaker’ het vuur vanuit Wageningen naar Leeuwarden bracht. Ook burgemeester Sybrand Buma was aanwezig, hij hield - net als Brok - een toespraak over 4 en 5 mei.

Bij het ontsteken van het vrijheidsvuur stond commissaris van de Koning Arno Brok stil bij ‘it feiliche hûs’ dat Fryslân in de Tweede Wereldoorlog kon bieden. Een hûs en thûs dat we, 76 jaar na de oorlog, ,,mei inoar bliuwend ûnderhâlde moatte’’.

In de oorlog ,,wie Fryslân in feilich hûs foar tûzenen minsken op flecht foar ferfolging, geweld en honger’’, sprak Brok aan de waterkant bij schouwburg De Harmonie, waar vanuit een online Bevrijdingsprogramma werd gehouden.

Brok wees op de Joodse kinderen die ,,hjir in feilich ûnderdûkkersplak fûnen’’ en op de mensen uit het ,,súden en midden fan it lân’’ waarvoor in Friesland ,,in bêd klear stie’’. De commissaris noemde ook de 20.000 vluchtelingen uit Roermond die naar Friesland kwamen in het laatste jaar van de oorlog.

‘Fryslân wie in thús’

,,Fryslân wie mear as in feilich hûs. It wie in thús.’’ Brok benadukte de stille helden. ,,Gewoane minsken dy’t bysûndere dingen diene. Dy’t frjemdelingen opnommen mei gefaar foar eigen libben. Se dienen it omdat se fûnen dat it hearde’’.

Oorlog en vrijheid vormen ,,ús mienskip’’, ook na 76 jaar. ,,Se foarmje it fûnemint fan it hûs weryn’t wy mei inoar libje’’, sprak Brok. ,,It hûs dat we mei inoar ûnderhâlde moatte.’’

Want, sprak Brok: ,,Frijheid is as in hûs dat bliuwend ûnderhâld nedich hat. Foar dat ûnderhâld binne we allegear ferantwurdelik.’’

‘Is dat wier wêr’t it om draait?’

Net als de meeste Friese burgemeesters in hun 4 mei-toespraak, stond ook Brok stil bij een nieuwe definitie die vrijheid lijkt te krijgen door de coronamaatregelen. ,,Wy ûnderfine sûnt in jier in bytsje wat it is om beheind te wurden yn ús frijheid. In fergeliking meitsje mei de oarloch giet net op. De definysje fan frijheid hjoededei is dat je wer op in terraske sitte meie. Is dat wier wêr’t it om draait?’’

Vrijheidsmaaltijdsoep

Demissionair premier Mark Rutte gaf woensdagochtend met het aansteken van het Bevrijdingsvuur in Den Haag het startschot voor de (grotendeels) online Bevrijdingsdag. In Leeuwarden is er een online programma vanuit De Harmonie en popcentrum Neushoorn.

Als alternatief voor de Vrijheidsmaaltijden, die normaal gesproken in het hele land te vinden zijn, is er dit keer de Vrijheidsmaaltijdsoep. Kok en schrijfster Yvette van Boven maakte het recept.

Met twee- tot driehonderd oude legervoertuigen worden vandaag in Friesland zo’n zesduizend blikken bevrijdingssoep verspreid. De colonne brengt de soep in groepjes van twee of drie voertuigen naar ziekenhuizen, zorgcentra en thuiswonende bejaarden die een moeilijk of eenzaam jaar achter de rug hebben.

Bevrijdingsdag wordt traditiegetrouw feestelijk afgesloten met het 5 meiconcert. Dat zal ook dit jaar niet buiten op de Amstel zijn, maar in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam. Onder anderen André van Duin, Claudia de Breij, Maan en Stef Bos doen hier aan mee. Het concert is rechtstreeks te zien op NPO 1.

Nieuws

Meest gelezen