Anti Fascistische Actie Fryslân deelt speldenprikje uit voor deur provinciehuis Leeuwarden: 'It giet ús om it warskôgje'

Door corona ligt ook het politiek activisme stil. Voor de deur van het provinciehuis in Leeuwarden deelde de Anti Fascistische Actie (AFA) Fryslân een speldenprik uit.

Door corona ligt ook het activisme op z'n gat. AFA Fryslan deelde woensdag een speldenprikje uit.

Door corona ligt ook het activisme op z'n gat. AFA Fryslan deelde woensdag een speldenprikje uit. FOTO NIELS WESTRA

,,Racisme en fascisme beginnen nooit met een hoofdletter, behalve aan het begin van een zin. Eerst is er ongenoegen. Niet veel later is er angst. Eigen cultuur en niet veel later... eigen volk eerst. Daarna krijgt haat steeds meer stem.’’

Zonder publiek en zo nu en dan overstemd door voorbijgaand verkeer, houdt Sjoerd Bonnema uit Fochteloo woensdagochtend een korte speech voor het provinciehuis in Leeuwarden. Eerder hebben sympathisanten van de Anti Fascistische Actie (AFA) Fryslân pal voor de deur twee spandoeken opgehangen tussen lantaarnpalen en boompjes. Bij de zij-ingang stuiten voorbijgangers op een derde.

‘It giet om it maatskiplik sinjaal’

Op het nieuwste doek - van 1,5 bij 6 meter - staat: ‘Jou rasisme en faksisme gjin romte / Geef racisme en fascisme geen ruimte’. De boodschap blijft een uurtje of twee hangen. Lang genoeg, vindt Reimer van Ruiten, medeoprichter van AFA Fryslân. ,,It giet om it maatskiplik sinjaal.’’ Het laken wordt op 21 maart, de internationale dag tegen racisme en discriminatie, weer uitgerold in Groningen.

Hij slaapt altijd prima, dus wakker ligt Van Ruiten niet van de verkiezingen. Maar dat betekent niet dat de Drachtster zich geen zorgen maakt. Of eigenlijk is het meer ergeren. Aan de aanhangers van PVV en Forum voor Democratie, partijen die volgens AFA racistisch en stiekem ook fascistisch zijn. ,,It nasjonalistyske sentimint hat in flecht nommen, dat sprekt blykber dochs in kategory minsken oan.’’

Activisme op laag pitje

AFA Fryslân - geen bestuur, geen leden, alleen een secretariaat - is in mei 2010 opgericht als tegenwicht voor de groeiende sympathie voor de PVV. Dat mensen destijds op Geert Wilders stemden uit protest tegen de politieke elite, daar kan Van Ruiten zich nog wel iets bij voorstellen. Maar wie dat nu nog doet; ,,It is no gjin proteststim mear. Eltsenien wit no wol wêr dizze partij foar stiet.’’

Door corona staat ook het activisme op een laag pitje. Voorgaande jaren struinde de AFA in verkiezingstijd de politieke bijeenkomsten, markten en manifestaties af om kiezers te waarschuwen ‘voor toenemende vreemdelingenhaat en de opkomst van extreemrechtse politieke partijen’. Nu blijft hun strijd beperkt tot stickers en posters plakken.

(Wild)plakken

,,It giet ús om it warskôgje’’, zegt Van Ruiten. ,,It liket miskien allegear wat lyts en onbetekenend wat wy dogge. Us bedoeling is minsken oan it neitinke sette. Dat as se ús stickers en posters sjogge stil stean by ús boadskip; Ja, dit is ek sa.’’

Het (wild)plakken doen de Friese AFA-sympathisanten - honderd op de mailinglijst, waarvan zo’n veertig, vijftig man zo nu en dan actief - vooral in en om Drachten, Heerenveen, Dokkum en Leeuwarden en in de Stellingwerven. Het gebruikte materiaal is - zo stelt Van Ruiten - allemaal biologisch afbreekbaar. ,,Nei ien jier is alles troch waar en wyn sa goed as ferdwûn.’’

'Racisme en fascisme beginnen nooit met een hoofdletter'

Hun actie voor het provinciehuis, waar de PVV drie en FvD vijf zetels innemen in de Steateseal, is niet alleen bedoeld om kiezers te waarschuwen. Het is ook een boodschap aan de Statenleden van de overige partijen. Die worden door de AFA-aanhang opgeroepen om vooral niet met de beide populistische partijen samen te werken.

Bonnema, afsluitend in zijn speech: ,,Ook praten met racistische en fascistische partijen is niet normaal. Geef partijen van de uitsluiting als de PVV, het FvD en JA21 geen ruimte. Racisme en fascisme beginnen nooit met een hoofdletter. Meer dan 45 jaar leerde ik dat van mijn geschiedenisleraar. Als een veertienjarige dat kan begrijpen, kan u dat ook. Geef racisme en fascisme geen ruimte. ’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Video