Er komt een nieuw soort toerist naar Ameland. En die 'all-in-toerist' schudt de verhoudingen op het eiland op

Er komt een nieuw soort toerist naar Ameland. Die toerist vloog voorheen voor luxe vakanties naar Zuid-Europa; corona voert hem nu naar Ameland. ,,Sluiten jullie al om zes uur?’’

Drukte in het centrum van Nes.

Drukte in het centrum van Nes. Foto: JanSpoelstra.nl

Agnes Boelens moet soms even knipperen met haar ogen, als er een legodoos van 150 euro over de toonbank gaat. Die bleven doorgaans de hele zomer op de plank staan in de winkel in Nes op Ameland, waar ze werkt. En ze moet soms lachen, als haar gevraagd wordt of er een McDonald’s op het eiland is, of als ze commentaar krijgt op de ‘vroege’ sluitingstijd van zes uur.

Claxon

Ze doet haar verhaal op de stoep voor de winkel, in een straat waar je eigenlijk niet mag fietsen. Toch gebeurt het volop, door mensen die de verbodsbordjes niet hebben gezien, of niet wilden zien. Er is ook een nieuw vervoersmiddel op het eiland, een soort elektrisch brommertje met een snerpende claxon.

Die claxon is het geluid van de zomer van 2021 op Ameland. Iedereen heeft het over het getoeter, en hoe je de stille brommertjes niet aan ziet komen.

Verkeersdruk

De toeristen die dit seizoen en vorig seizoen naar Ameland komen, zijn voor een deel mensen die normaal gesproken voor luxe vakanties naar Zuid-Europa vliegen. Corona voert hen onder andere naar Ameland. Hun komst lijkt een deel van het eiland te overvallen. De ‘nieuwe toerist’ laat het graag breed hangen, is veeleisend, luidruchtig en hoort liever geen ‘nee’, klinkt het op het eiland. En komt graag met de auto naar het eiland, waardoor de verkeersdruk ook nog eens toeneemt. Tegelijkertijd: ,,we eten er ook goed van’’, zegt Boelens.

Bij strandtent Sjoerd, even buiten Nes, merken ze het verschil ook. ,,We krijgen wat meer culinaire vragen’’, weet medewerker Gwen, terwijl ze met volle dienbladen van het zonovergoten terras naar binnen loopt. ,,Dat is niet vervelend, als je er op de juiste manier mee omgaat. Knippen met de vingers? Dat zien we niet vaak, al zijn ze soms wel wat ongeduldig.’’ En, als de verslaggever vraagt of hij zijn telefoon even op mag laden. ,,Dat horen we ook steeds vaker.’’ Het mag wel even.

Echt goor

Toen corona ons allen vorig jaar overviel, merkte je die nieuwe toerist erg duidelijk, zegt Heidi Bunicich van de gemeente. Er werd buiten de paden gewandeld en gereden, honden liepen los en tot overmaat van ramp werd de eilander natuur als openbaar toilet gebruikt. De horeca was immers dicht. ,,Echt goor’’, zegt boswachter Marjan Veenendaal, die de rommel vaak mocht opruimen. Later in het seizoen, toen de terrassen weer opengingen, klonken vanuit de horeca klachten over brutale gasten.

Om die nieuwe toerist een beetje bij te sturen, tuigde de gemeente Ameland samen met onder andere Arriva, rederij Wagenborg, de VVV en de natuurbeheerders een campagne op. ‘Welkom in onze wereld’. ‘Om de waarden van ons eiland te beschermen’, staat er op de website. Bunicich: ,,De gemeente zag vorig jaar dat de waarden rust, natuur, ruimte en leefbaarheid relatief meer onder druk kwamen te staan. Inwoners, natuurbeheerders, ondernemers en eilandliefhebbers uitten hun zorgen bij ons over natuurbehoud en de waarden van ons eiland.”

Konijn

De pijlers van die campagne zijn het beschermen van de natuur, zwerfafval, honden en omgangsvormen in de horeca. Veenendaal ziet de druk op de eilander natuur toenemen. ,,Er ligt écht veel zwerfafval.’’ Steeds vaker moet ze mensen toespreken die hun hond niet aanlijnen. Als die dan achter een konijn aan schiet, wordt er veel natuur verstoord. ,,Als een hond binnen 3 meter van een broedende vogel komt, vliegt die weg om niet meer terug te komen.’’ Ze moet ook met grote regelmaat auto’s wegsturen van plekken waar je alleen lopend, fietsend of te paard mag komen.

Niet iedereen gaat even makkelijk mee met de ‘veeleisende’ toerist. Sommigen klagen dat het eiland uit balans raakt, dat de Amelander horeca en ondernemers steeds meer ‘in dienst’ staan van de niet aflatende stroom toeristen.

Luxere accomodaties

,,Dat hebben we zelf veroorzaakt’’, pareert Klaas-Theo Akkerman. Hij bestiert een restaurant in Hollum en is voorzitter van de lokale afdeling van Koninklijke Horeca Nederland. ,,Er komen steeds grotere parken en luxere accomodaties. Dan krijg je ook een nieuw soort toerist.’’

Directeur Cinto Prosperi van de lokale VVV denkt dat ondernemers altijd nog zelf een keus hebben. ,,Ga zo ver als je zelf gaan wilt. Er is genoeg ruimte voor verschillende doelgroepen op het eiland. Het moet zich even zetten.’’

Volgens Prosperi hebben verschillende ondernemers zich in 2020 door de nieuwe toerist ‘overvallen gevoeld’ en zijn ze daardoor dingen gaan doen die ze eigenlijk niet wilden. ,,De gemeente moet een langetermijnplan maken. Wat voor eiland wil je zijn in 2050? Dan weet iedereen waar hij aan toe is.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Ameland
Waddengebied
Instagram