Wat doen we met leegstaande schoolgebouwen?

Wat te doen met leegstaande schoolgebouwen? Het is een uitdaging om een nieuwe bestemming te vinden. Een die ook nog bijdraagt aan de leefbaarheid van het dorp. En dan blijkt een videostudio in een dorp van 300 inwoners nog niet eens zo’n slecht idee.

Gaastmeer, Quintin en Emmie Samidjono hebben in het voormalig schoolgebouw een videostudio gerealiseerd.

Gaastmeer, Quintin en Emmie Samidjono hebben in het voormalig schoolgebouw een videostudio gerealiseerd. Foto: Simon Bleeker

Een schoolgebouw is vooral in kleine kernen een belangrijke, bijzondere plek. Voor een klein dorp is het een klap voor de leefbaarheid als de school dichtgaat, want hoe zorg je ervoor dat het dorp dan niet helemaal verpieterd? Voor andere kernen die te maken krijgen met leegstand is deze vraag net zo belangrijk. Maar als er een koper is, mag diegene alles doen en laten, mits het binnen het nieuwe bestemmingsplan valt.

Gaastmeer

Zo zijn er Hollywood-achtige taferelen in Gaastmeer. In het oude schoolgebouw is de ontvangsthal de rode loper al uitgerold. Quintin en Emmie Samidjono hebben het pand, dat in 2017 leeg kwam te staan vanwege te weinig leerlingen, omgetoverd tot een plek die voor veel oud-leerlingen misschien wel onherkenbaar is geworden. Zo zijn de speelgoedauto’s in het kleuterlokaal omgeruild voor een green screen. Een echte professionele videostudio, met in de koffiekamer meerdere regiedesks. Het overgrote deel van het gebouw moet nog onderhanden worden genomen en dient nu als opslagruimte.

Bovenin de regiekamer hangt een bord met het woord ‘passie.’ Één van de grote drijfveren van Quintin. Hij heeft in het verleden veel op freelance basis gedaan bij onder andere de NOS en Talpa. Nadat het programma Hart van Nederland ging verhuizen van Amsterdam naar Hilversum, kon hij veel apparatuur overnemen: ,,Doordat ik connecties heb in de mediawereld, kon ik veel inboedel overnemen en samen met een paar handige dorpsgenoten hier installeren. Alles komt een beetje samen. We willen hier vooral leuke dingen doen.”

Het dorpsbelang heeft in 2017 besloten een ideeënbus in het dorp neer te zetten. Daar kwamen ideeën voor tot een yogastudio tot een timmerbedrijf. Samidjono: ,,Toen is er een ideeënbus door het dorp gegaan, maar wij zelf hadden destijds geen interesse”. Sterker nog: het stel zocht naar een zichlocatie langs de A7. De studio moest gerealiseerd worden in een hoge loods, want dan is er veel mogelijk qua producties. Ze legden hun idee later voor aan Dorpsbelang. ,,Ze kozen voor ons idee, de videostudio, of zorgappartementen. Al snel bleek dat de zorgappartementen niet rendabel genoeg waren, en omdat wij ons plan deels maatschappelijk wegzetten en de muren bleven staan, mochten wij ons plan tot uitvoering brengen.”

Leefbaarheid

Leefbaarheid is erg belangrijk voor een dorp van rond de 300 inwoners. Samidjono heeft daarom ook open kaart gespeeld met zijn plannen ,,Gelukkig waren de meesten erg positief. Het creëert weer reuring in het dorp en daar komt bovenop dat het mensen in het dorp de ruimtes kunnen afhuren voor evenementen, mocht het in het dorpshuis niet lukken. Dat was ook één van de speerpunten van Dorpsbelang.” Emmie, die een nieuw kantoor op de bovenverdieping krijgt, wil graag in de overige ruimtes workshops houden voor dorpsgenoten. ,,Het is gemoedelijk als men hier binnenstapt. Dat gevoel moet zo blijven.” Vanwege het coronavirus gaat Samidjono zich eerst richten op livestreams, maar het is de bedoeling dat er kleine shows en fotoshoots worden gemaakt.

Langweer

Het oude schoolgebouw in Langweer, het voormalige schoolgebouw van OBS ‘t Swannestee, stamt uit 1914. Kunstenaar Steef Hendriks van het bedrijf Splinter & de Vosch kan er desondanks prima mee uit de voeten. ,,Het is een erg praktisch gebouw met veel ruimtes.” Hendriks kan per ruimte verschillend werken. Zo is het oude gymzaaltje een plek voor de ovens geworden die nodig zijn bij zijn glaswerken.

Hendriks is in 2015 verhuisd van Zeist naar Langweer, nadat hij in datzelfde jaar is komen kijken naar het gebouw. De schoolkinderen trokken in een nieuw schoolgebouw, omdat het gebouw, waar Hendriks nu in werkt en woont echt niet meer kon, maar volgens Hendriks valt het reuze mee. ,,Als men destijds het gebouw up-to-date hielden, was er niks aan de hand geweest. Ik ga van mijzelf geen bouwval kopen.”

De geboren Utrechter is voordat hij van start ging in zijn nieuwe atelier met de gemeente gaan praten en met de dorpsgenoten ,,Ik kreeg te horen dat de gemeente De Fryske Marren er geen appartementen in wilde hebben, maar iets sociaals en ambachtelijks.” Dat kwam Hendriks goed uit. Hij wilde eerst nog wel een informatieavond organiseren voor mensen, die de nieuwe bestemmingsplannen niet helemaal zagen zitten.

,,Ik hoorde geluiden uit het dorp dat mensen zich zorgen maakten dat ik misschien veel zou vervuilen. Toen heb ik aan de mensen uitgelegd wat ik allemaal precies doe. Naderhand vond iedereen het erg leuk.” Ook nu onderhoud hij een sterke band met de buurt en heeft het hele dorp wat aan zijn atelier, want hij krijgt veel mensen over de vloer. ,,Op jaarbasis komen hier ongeveer 2500 mensen langs. Die kunnen dan in het dorp een hapje eten of ergens de nacht doorbrengen. Op deze manier help ik andere lokale ondernemers ook.”

Bitgummole

In Bitgummole hebben ze bewust gekozen voor leefbaarheid en daarom de rekensom 1+1=3 gemaakt: in de oude Martenaschool zit nu een kinderopvang. Het is de bedoeling dat de huisartsenpraktijk ook nog in het gebouw komt, maar door het coronavirus heeft de verhuizing vertraging opgelopen. In 2018 zijn de twee basisscholenscholen, CBS Mooitaki en OBS Martenaskoalle, gefuseerd en in één gebouw gekomen. Die kwam op de oude locatie van Mooitaki. Volgens Doeke de Jong, voorzitter van Pleatselik Belang, was het gebouw van CBS Mooitaki in een mindere staat.

Daarom is die gesloopt en kreeg De Martenaschool een andere bestemming. ,,As wy de Martenaskoalle ek noch slope soenen, soe dat ferneatiging fan ús kapitaal wêze. Dat gebou is noch altyd prima en sa profitearje wy derfan. De oplossing is goed foar de leefberens fan it doarp.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland