Waarom keren enkele Friese zorgbedrijven winst uit?

Het kan ten koste gaan van de zorg voor patiënten, waarschuwt de minister. Maar de Friese directeuren die zichzelf winst uitkeren uit hun eigen zorgbedrijf, vinden dat ze niets verkeerds doen.

Enkele Friese zorgbedrijven keren winsten aan hun aandeelhouders uit

Enkele Friese zorgbedrijven keren winsten aan hun aandeelhouders uit

Het gaat goed in 2018 en 2019 met Bijzonder Zorgenkind, een bedrijf in Drachten dat thuiszorg levert aan kinderen. Van de geboekte winst over deze jaren gaat zo’n zeven ton naar Felicita Beheer BV, de enige aandeelhouder van Bijzonder Zorgenkind.

Eigenaar van Felicita Beheer is Tjitske Haarsma. Zij is tegelijk mededirecteur van Bijzonder Zorgenkind. In 2018 en 2019 ontvangt Haarsma daarom ook een salaris, als vergoeding voor haar werk als bestuurder.

Omdat de zorg grotendeels met publieke middelen wordt betaald, geldt in de sector een salarisplafond, namelijk de WNT-norm. Bij Bijzonder Zorgenkind mag Haarsma in 2019 als bestuurder maximaal 107.000 euro verdienen. Maar Haarsma haalt een veelvoud van dat bedrag uit haar bedrijf, met het dividend dat ze zichzelf uitkeert.

Oplopende tekorten

De situatie bij Bijzonder Zorgenkind staat niet op zichzelf. Landelijk keerden in 2019 zeker honderd zorgbedrijven gezamenlijk 25 miljoen euro winst uit, constateerden de journalistieke platforms Follow the Money (FTM) en Pointer. In Friesland ging het, naast Bijzonder Zorgenkind, om Aardema Thuiszorg in Nieuwehorne (235.000 euro winst), Bos en Meerzicht Verzorgd Wonen in Oudemirdum (145.292 euro) en Friesland Begeleid Wonen in Heerenveen (50.000 euro).

Het dividend dat zorgbedrijven uitkeren, schreef minister De Jonge van Volksgezondheid al in 2019 aan de Tweede Kamer, is geld dat bedoeld is voor de zorg. De tekorten in de sector lopen op. Zo hoog dat veel gemeenten, die een groot deel van de zorg moeten betalen, de begroting nauwelijks nog rond krijgen zonder te bezuinigen op openbare voorzieningen en belastingen te verhogen.

„Als het geld als dividend wordt uitgekeerd aan een beheer bv of holding dan is het aan de zorg onttrokken”, zegt emeritus hoogleraar openbare financiën Harrie Verbon. „Een holding is geen zorgbedrijf maar een privédingetje om aandelen te beheren.”

Dividend uitkeren mag, als de raad van commissarissen dat goedkeurt. „Door dividend uit te keren kunnen bestuurders, al dan niet via hun bv, op jaarbasis meer ontvangen dan ze volgens de WNT zouden mogen ontvangen”, zegt Verbon. Dividenduitkeringen worden namelijk niet meegerekend in de WNT.

Marktwerking in de zorg

„Ik vind het eigenlijk wat onterecht dat wij hierop worden aangesproken”, zegt mededirecteur André de Jong namens Bijzonder Zorgenkind. Hij wijst op de marktwerking in de zorg. „Dit is het systeem dat wij in Nederland hebben. De één maakt meer winst dan de ander. Dit is goed ondernemerschap. We werken gewoon efficiënt en hebben een platte organisatie.”

De Jong zegt dat het zorgbedrijf goede zorg levert. „Naar aanleiding van eerdere Pointer-publicaties hebben controles plaatsgevonden. Die waren positief. Wij kunnen goede zorg leveren tegen marktconforme tarieven.” Volgens de bestuurder is Bijzonder Zorgenkind een snelgroeiend bedrijf. In 2020 en 2021 verwacht hij soortgelijke cijfers.

Een zekere mate van winst is volgens de bedrijven nodig voor tijden dat het minder gaat. Debby Nota van Bos en Meerzicht zegt het ouderenzorgbedrijf in 2012 overgenomen te hebben met eigen spaargeld en een lening. Nota: „In die beginjaren keerde ik mezelf veel minder salaris uit om het bedrijf op te bouwen en de lening terug te betalen”. Volgens Nota is een groot deel van de 145.000 euro dividend gebruikt om leningen af te lossen die nodig waren voor de overname.

Herinvesteren

Nota zegt een aanzienlijk deel van haar winst al te herinvesteren in de zorg. „Natuurlijk zijn voldoende handen aan het bed erg belangrijk. Maar dat is niet alleen de oplossing. Meer handen aan het bed, betekent niet automatisch betere zorg. Ik geloof meer in investeren in goed personeel, want dat ‘verdien’ je terug in efficiëntie en met de kwaliteit van de geboden zorg.”

Anton van der Kooij is één van de drie bestuurders bij Aardema Thuiszorg, een bedrijf dat onder meer verpleging, begeleiding en zorg thuis verleent. In een schriftelijke reactie stelt Van der Kooij dat het zorgbedrijf onderdeel uitmaakt van Aardema Zorggroep en dat de verschillende onderdelen daarbinnen financieel met elkaar verbonden zijn.

‘De dividenduitkering is dan ook aangewend om de genoemde financiële verbondenheid te salderen’, schrijft van der Kooij, en de winstuitkeringen „zijn binnen de Aardema Zorggroep besteed waarvoor ze bedoeld zijn”.

Van der Kooij wil graag benadrukken dat de drie directeuren, die ook eigenaren zijn, zichzelf in 2019 minder hebben toebedeeld dan waar ze volgens de WNT maximaal aanspraak op konden maken. „Daaruit kan geconcludeerd worden dat de privé-bestuurders geen enkel belang hebben bij een aanvullende dividenduitkering”, zegt hij. „Bij Aardema Thuiszorg worden niet de maximaal toelaatbare beloningen uitgekeerd, dat is het beeld dat wij als zorgbestuurders willen uitstralen.”

‘Het gebruik van dividenduitkering om de WNT te omzeilen is iets waar wij ons niet schuldig aan maken’, schrijft van der Kooij, en ‘wij zijn daar fel op tegen’. De drie directeuren kregen in 2019 elk bruto 96.100 euro voor een voltijds dienstbetrekking. Het bezoldigingsmaximum was 107.000 euro.

Pensioen

Directeur Youssef Youfi van Friesland Begeleid Wonen uit Heerenveen, waar mensen met bijvoorbeeld een verslaving of verstandelijke beperking worden voorbereid op zelfstandig wonen, keerde in 2019 bruto 50.000 euro dividend uit. Hij geeft aan dat bedrag in vijf jaar opgebouwd te hebben en te gebruiken voor zijn pensioen. Youfi: „Sinds 2015 bouw ik geen pensioen op.”

De afgelopen jaren verdiende Youfi net iets minder dan de WNT-norm, in zijn geval een brutosalaris in 2019 van iets minder dan 130.000 euro. Bij het vaststellen van die WNT-norm is al rekening gehouden met de pensioenafdracht.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland