Waarom de impact van een tiental coronapatiënten op een ziekenhuis zo groot is

De coronacrisis heeft zijn weerslag op de ziekenhuismedewerkers. De impact is vele malen groter dan alleen de 68 coronapatiënten die op dit moment in de vier Friese ziekenhuizen worden behandeld, legt crisiscoördinator Marjan Tijtsma van MCL uit.

Crisiscoördinator Marjan Tijtsma op het terrein van het MCL.

Crisiscoördinator Marjan Tijtsma op het terrein van het MCL. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Verloven hoeven in MCL en de andere drie Friese ziekenhuizen nog niet ingetrokken te worden. ,,Wel ligt er een dringend verzoek voor medewerkers die komende kerstperiode willen en kunnen werken. Dat draagt bij aan het ontlasten van collega’s na een behoorlijk zwaar coronajaar. Het is belangrijk dat we op elkaar letten.”

Elke dag is het momenteel goochelen met diensten, vervolgt Tijtsma. ,,We zien nu veel meer dan tijdens de eerste golf dat ook wij te maken hebben met zieke medewerkers, onze mensen maken deel uit van de maatschappij en die krijgen ook te maken met besmettingen en quarantaines. Dat betekent weer extra druk.”

Afschalen van reguliere zorg

De ziekenhuiszorg heeft tijdens de tweede golf in MCL goed door kunnen draaien, schetst Tijtsma. Acute zorg is altijd verleend, de reguliere zorg is soms wel afgeschaald, maar niet verder dan 30 procent. Lang niet zo ver als in bijvoorbeeld ziekenhuizen in Rotterdam. Die afschaling heeft ook te maken met de anderhalvemeter-maatregel, die er voor zorgt dat minder patiënten gezien kunnen worden in het ziekenhuis. Digitale consulten kunnen dat niet allemaal ondervangen.

De strenge hygiënevoorschriften en veiligheidsmaatregelen in het ziekenhuis vreten tijd. De maatregelen raken alle bijna vierduizend medewerkers, veelal verpleegkundigen en artsen, maar ook ondersteunende diensten. ,,Zorgmedewerkers moeten zich voortdurend aan- en uitkleden. De zorg is veel intensiever, lichamelijk én emotioneel.” Op een gewone verpleegafdeling staat één verpleegkundige op zes patiënten, op de corona-afdeling is dat één verpleegkundige op twee of drie patiënten.

De vaste teams op de corona-afdeling worden gevormd door personeel van andere afdelingen. ,,Dat zorgt daar weer voor gaten in de dienstroosters. Op alle andere afdelingen gaat de zorg zoveel mogelijk door, dat geeft wrijving. Op een gegeven moment is de rek er dan uit.”

Vooral personeel nodig van operatiekamers

Op de ic voor Covid-patiënten gaan vooral anesthesieassistenten en operatiepersoneel aan de slag. ,,Dat betekent dat zij niet meer op de operatiekamer kunnen werken, vandaar dat wij daar afschalen en een paar extra operatiekamers sluiten. Gelukkig worden er rond Kerst altijd al minder operaties gepland.” Opschalen van coronazorg gebeurt op last van het Acute Zorgnetwerk Noord-Nederland, die weer deels landelijke opdrachten volgt. Tot nu toe was één van de zestien operatiekamers van MCL gesloten.

In noordelijk verband wordt continu gecoördineerd waar coronapatiënten naartoe kunnen. ,,Het is net waar plek is. We hebben hier mensen uit Rotterdam, maar van de week ook uit Arnhem en nu hebben we patiënten overgenomen uit Groningen”, vertelt Tijtsma. De noordelijke ziekenhuizen vrezen oplopende coronapatiënten uit de eigen regio, nu het aantal besmettingen in een week is toegenomen met 40 procent. ,,Rond Emmen en Urk gaat het hard, dat trekt Noord-Nederland op, de lijntjes zijn kort.”

Naar schatting de helft van de corona-patiënten komt van buiten het Noorden. Exacte cijfers van het aantal Friese patiënten en de verdeling over MCL, Tjongerschans, Antonius en Nij Smellinghe willen de ziekenhuizen sinds het begin van de crisis niet geven. ,,Juist door goede onderlinge afstemming van de capaciteit kunnen we bewerkstelligen dat Covid-zorg en reguliere zorg doorgaan. Daarom vinden wij de aantallen bedden per ziekenhuis voor het publiek minder relevant, dit leidt in onze ervaring tot onrust en vragen”, laten de ziekenhuizen weten. GGD Fryslân houdt wel bij hoeveel inwoners met een coronabesmetting in het ziekenhuis opgenomen zijn of zijn geweest, maar dit cijfer is niet compleet.

Nieuw in het MCL is bovendien een nazorgpoli, waar mensen zes weken na herstel van Covid-19 worden behandeld, onder meer met fysiotherapie. ,,Dat is ook voor onze medewerkers.”

Geleerd van eerste golf

Het Leeuwarder medisch centrum heeft ondertussen veel geleerd van de eerste golf. Covid-patiënten hoeven minder gauw naar de ic en de ligduur op de ic is aanzienlijk minder lang, dan de twee tot drie weken in de lentemaanden. Dat laatste komt onder meer door de inzet van een zuurstofmachine, waardoor patiënten fitter blijven en op de ‘gewone’ corona-afdeling kunnen blijven, meldt longarts Wouter van Geffen.

Daarnaast is het MCL soepeler met bezoek. Het ziekenhuis stelt zich empathischer op, met meer compassie, vertelt Tijtsma. ,,Per patiënt kan op een dag één iemand in overleg langskomen. Dat hier mensen overlijden zonder dat er bezoek mocht komen, is in de eerste golf wel gebeurd. Dat vond iedereen heel erg moeilijk.”

Er zijn ook ontwikkelingen die de ziekenhuizen ontlasten. Zo zorgt de sneltest er sinds oktober voor dat grote groepen patiënten niet eerst bijna een etmaal in quarantaine verzorgd moeten worden. Patiënten die voor een opname, een operatie, hartproblemen of een bevalling naar het ziekenhuis komen, moeten bij milde klachten eerst op corona getest. ,,Wie snottert niet een beetje of voelt niet iets in de keel? Dat is bijna iedereen. Deze mensen lagen tot oktober onder verdenking van corona in quarantaine, nu wachten ze een uurtje op de spoedeisende hulp, dat scheelt een hoop.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Coronavirus