Volgende week stemmen? Dat kan vooral op mannen

ANP

Wie volgende week gaat stemmen in de herindelingsgemeenten heeft vooral veel keus uit mannen. Het aandeel vrouwen op de lijsten is krap 30 procent.

Hiermee bestendigt zich een ondervertegenwoordiging die al net zo oud is als het algemeen kiesrecht. Het ‘vrouwentekort’ onder kandidaten vertaalt zich gewoonlijk ook in de uiteindelijke zetelverdeling.

De dertien kieslijsten in Leeuwarden tellen samen 321 namen, waarvan er slechts 115 van een vrouw zijn. Daarmee komt deze gemeente er met 36 procent vrouwen nog het gunstigst uit.

In Waadhoeke zijn 56 (28 procent) van de 203 kandidaten vrouw, Súdwest-Fryslân scoort met 79 (27 procent) van de 290 kandidaten nog iets minder. Van de dertig lijsten in drie gemeenten hebben er slechts acht een vrouw als lijsttrekker.

Grote onderlinge verschillen

De onderlinge verschillen tussen partijen zijn aanzienlijk. Drie lijsten (NKP in Leeuwarden, Partij voor de bijstand en JONG in Súdwest) bestaan enkel uit mannen. De FNP in Waadhoeke en Verenigd Links in Leeuwarden slaan ook een flets figuur.

De FNP-lijst heeft tien vrouwen op veertig mannen en van die tien staat er maar eentje in de top-12. Bij Verenigd Links (nu een eenmansfractie) zijn er weliswaar acht vrouwen op vijftien mannen, maar de hoogste vrouw staat pas op plek 9.

De VVD heeft in alle drie gemeenten een vrouw in de top-3, maar over de hele lijst gerekend blijven de liberalen bovengemiddeld veel mannen kandideren.

Vrouwonvriendelijk

Het meest vrouwvriendelijk zijn de lijsten van het CDA en de ChristenUnie in Waadhoeke. Niet alleen hebben zij met Caroline de Pee en Dit Bloem-Hofman lijsttreksters, vrouwen zijn in de kop van de lijsten ook in de meerderheid. Bij de CU zit er maar één man bij de eerste zes.

Evenwicht

In Leeuwarden komen vrouwen het best naar voren bij D66, de Partij voor de Dieren en PAL GroenLinks. In de kop van die lijsten houden mannen en vrouwen elkaar in evenwicht.

Voorkeurstemmen

Wie meer vrouwen in de gemeenteraad wil, kan het beste bij de favoriete partij een hokje rood kleuren bij een vrouw die net onder het redelijkerwijs te verwachten zeteltal van die lijst staat. Een relatief lage kandidaat kan immers met voorkeurstemmen toch in de raad komen.

Volgens de stichting Stem op een vrouw werkt deze strategie verrassend goed. In Leeuwarden zijn hiervoor zo’n 250 stemmen nodig, in Súdwest en Waadhoeke kunnen 170 tot 200 stemmen waarschijnlijk al volstaan. De betreffende partij moet dan natuurlijk wel meerdere zetels hebben te verdelen.

Nieuws

menu