Vijf vragen: F-16's door de geluidsbarrière

De twee knallen die dinsdagavond om 21.19 uur in Noordoost-Friesland te horen waren, zijn onderzocht door de luchtmacht. Een F-16 ging door de 'geluidsmuur'. Hoe werkt dat eigenlijk, als een vliegtuig door de geluidsbarrière gaat?

Boven de Noordzee ging dinsdagavond een F-16 van vliegbasis Volkel door de geluidsbarrière, meldt vliegbasis Leeuwarden woensdag.

Wanneer gaat een vliegtuig door de geluidsbarrière?

Een vliegtuig gaat door de geluidsbarrière wanneer het de zogenaamde 'geluidsmuur' passeert. Als een (gevechts)vliegtuig de snelheid van het geluid bereikt, ontstaat er een schokgolf. Dat komt door het overlappen van de verschillende geluidsgolven. Vroeger werd dat de geluidsmuur genoemd, omdat men dacht dat het moeilijk zou zijn de barrière van het geluid te doorbreken.

Als een vliegtuig de geluidsmuur passeert, vliegt het sneller dan de geluidsgolven die het zelf produceert. De golf ontstaat achter het vliegtuig in de vorm van een kegel. Het menselijk oor kan geen onderscheid maken tussen het samenvallende geluid. Het gevolg is dat er dan een of twee luide knallen te horen zijn.

Hebben de knallen een naam?

Een F-16 gaat sneller dan geluid bij 330 meter per seconde, ofwel 1.200 kilometer per uur. De luchtmacht noemt dat supersoon vliegen. Een doffe dreun heet sonic boom.

Wanneer is het toegestaan?

Het is voor F-16's in bepaalde situaties toegestaan om supersoon te vliegen. Bij het onderscheppen van onbekende vliegtuigen in het Nederlands luchtruim mag dat en ook bij controlevluchten na groot onderhoud mag de geluidsbarrière worden doorbroken. Tijdens oefeningen mogen piloten ook harder dan 1.200 kilometer per uur vliegen. Het is overigens niet gebruikelijk om dat boven het vasteland te doen.

Gebeurt het vaker?

Op 10 januari van dit jaar ging er ook al mogelijk een F-16 door de geluidsbarrière. Op 6 juni vorig jaar schrokken bewoners van Groningen en Drenthe zich een hoedje toen tweemaal vlak achter elkaar een grote knal te horen was in beide provincies. Ook in Akkrum, Heerenveen en Steggerda waren de knallen te horen.

Waar en wanneer wordt er 's avonds gevlogen?

Woensdag en donderdag oefent de luchtmacht nog vanaf luchtbases Leeuwarden en Volkel. Ook van 13 tot en met 16 maart wordt er nog geoefend. De avondvluchten duren uiterlijk tot en met elf uur. Op vrijdag wordt er alleen overdag gevlogen.

De piloten oefenen in onderscheppingen en luchtgevechten. Dat doen ze in oefengebieden boven de Noordzee. Deze 'airspaces' liggen ongeveer 7 kilometer ten noorden van de Waddeneilanden. Ook vliegen ze boven de Noordzee tussen Nederland en Engeland.

Boven het noorden van Friesland oefent de luchtmacht op bijvoorbeeld rivieren en kerktorens. Dat doen de piloten vanaf een hoogte van minimaal 2.500 meter.

Nieuws

Meest gelezen