Veenweideplan koel onthaald: 'It plan sa’t it der no leit, is net goed genôch. It is tiid om echte keuzes te meitsjen'

Het Friese veenweideprogramma voor de komende tien jaar was nog maar net gepresenteerd, of boeren en natuurorganisaties namen er woensdag al afstand van.

Het Veenweideprogramma 2021-2030 werd in november gepresenteerd bij Proeftuin De Welle in Koufurderrige.

Het Veenweideprogramma 2021-2030 werd in november gepresenteerd bij Proeftuin De Welle in Koufurderrige. FOTO NIELS DE VRIES

Agrarische organisaties en natuurclubs nemen elkaar geregeld op de korrel, maar nu richt hun kritiek zich op de overheden die in Koufurderrige het langverwachte conceptplan lanceerden: de provincie, Wetterskip Fryslân en de acht veenweidegemeenten.

Hans van der Werf van de Friese Milieu Federatie (FMF) steekt zijn teleurstelling niet onder stoelen of banken. ,,It plan sa’t it der no leit, is net goed genôch”, zegt hij. ,,It is tiid om echte keuzes te meitsjen.”

‘It measte stiet my tsjin’

Oud-Statenlid Geart Benedictus hekelt als zegsman van zeven boerenorganisaties de omvang van het programma en wijst op blijvende onzekerheid voor de 900 boeren in het gebied. ,,Meitsje der net in megaprojekt fan. Gean wer mei de natoerorganisaasjes, boeren en bewenners om tafel.”

Hij vindt het jammer dat de boeren en natuur- en recreatiepartijen vanaf april niet meer bij de gesprekken over het programma betrokken werden. ,,Doe waard it polityk. Ja, we krigen in pear kear in ferzje tastjoerd om op te reagearjen. Yn oktober ha we ‘nee’ sein. Dêr is men fan skrokken. Doe is der noch wat oan sleutele. No sizze wy tsjin guon ûnderdielen ‘ja’, mar it measte stiet my tsjin.”

Vernatting van het veen

Het belangrijkste voornemen van de overheden is vernatting van het veen door het grondwaterpeil op gemiddeld 40 centimeter onder het maaiveld te brengen. Te beginnen op gronden waar het veenpakket dikker is dan 80 centimeter. De boerenorganisaties gaan daar ,,ûnder betingsten” in mee. Ofwel: als er maar geld is om boeren op de een of andere manier te kunnen steunen.

Ze zijn tegen peilmaatregelen in gebieden waar het veenpakket dunner is óf waar een flink kleidek op het veen ligt. Daarover wordt in 2026 meer duidelijk. ,,Dêr is hast gjin boaiemdelgong of CO2-útstjit”, zegt Benedictus.

,,De basis foarmet no mar ien grûnwetterstúdzje, dêr’t út bliken docht dat in heger wetterpeil ‘verzilting’ tsjingiet. Der is gjin kontra-ekspertise. Ik freegje my ôf oftst dat wol ‘behoorlijk bestuur’ neame kinst. As it lân wieter wurdt, hat dat ekonomyske gefolgen foar de boeren, bygelyks by herfinansiering fan harren bedriuw. Ik sjoch ek net dat De Haach hjir jild foar jaan wol.”

Meer duidelijkheid

Van der Werf wil namens de natuur vooral meer duidelijkheid. Wat voor type landbouw komt er bijvoorbeeld in de verschillende veenweidegebieden? Hoe wordt omgegaan met weidevogels? Komen er natte overgangszones tussen natuur- en landbouwgebieden? ,,Jou heldere kaders oan. Oars krijst in spylfjild sûnder grinzen. Der bart gelokkich al fan alles, mar ik mis gearhing.’’

Gedeputeerde Douwe Hoogland vindt de kritiek ,,spitich”. Maar hij gelooft ook dat er in het voorjaar, als het veenweideprogramma definitief moet zijn, een plan zal liggen ,,mei perspektyf foar elts dy’t wennet en wurket yn dit gebiet’’.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Veenweide