Veel nuances bij stijgend aantal 'corona-doden' in Friesland

Het aantal gemelde overleden personen die positief waren getest op het coronavirus neemt in Friesland wekelijks toe. Er zijn al meer dan drie keer zoveel doden gemeld als tijdens de eerste golf, maar vergelijken heeft weinig zin.

Een coronapatient op de intensive care (IC) van het HMC Westeinde ziekenhuis.

Een coronapatient op de intensive care (IC) van het HMC Westeinde ziekenhuis. FOTO ANP/REMKO DE WAAL

Medisch epidemioloog Matthijs Berends van laboratorium Izore linkt het stijgende aantal ‘corona-doden’ aan enkele uitbraken in ouderenzorgcentra zoals ’t Suyderhuys in Surhuisterveen, Haersmahiem in Buitenpost en Berchhiem in Burgum. Het is een uitvloeisel van besmettingen die tijdens de feestdagen rond kerst en oud en nieuw zijn opgelopen, stelt hij.

,,Het duurt een week of anderhalve week voor je de eerste klachten krijgt en doorgaans nog een week voor je in het ziekenhuis belandt. Daar worden patiënten een week of twee weken behandeld en een deel van hen sterft, dan ben je ruim een maand na kerst”, schetst Berends.

Overigens zijn er veel mensen met corona die niet in een ziekenhuis overlijden, maar op Covid-afdelingen van de verpleeghuiszorg. Meer dan 70 procent van de Friese coronaslachtoffers was tachtigplusser. Van de Covid-patiënten die in Nederland op de intensive care zijn overleden, was minder dan 10 procent tachtig jaar of ouder.

Lees ook | Daling Friese corona-besmettingen vlakt af

‘Niet te filmen’

Bovendien worden overledenen geregeld pas een stuk later dan het moment van overlijden bij de GGD gemeld. De 32 sterfgevallen van de KwadrantGroep in Surhuisterveen, Burgum en Buitenpost zijn nog niet allemaal geregistreerd in de statistieken.

,,Het is niet te filmen”, zegt bestuursvoorzitter Jan-Maarten Nuijens over deze uitbraken. ,,Dit kent zijn weerga niet. Je komt als bestuur wel voor een nieuw vraagstuk te staan, want zo’n massale sterfte hebben we nog niet eerder meegemaakt. Wat de personeelsleden meemaken, is niet mals. We krijgen rouwkaart na rouwkaart binnen. De kleding van overleden bewoners moet zo snel mogelijk weg en ze worden in een lijkzak naar buiten gereden.’’

In de eerste golf zijn tot en met 4 juli 69 overledenen met corona geregistreerd door GGD Fryslân. Pas op 9 oktober is een nieuwe ‘corona-dode’ gemeld. Sindsdien zijn er in totaal 217 Friese sterfgevallen met corona doorgegeven (dit is inclusief de zeven overledenen van gisteren, het kaartje bij dit artikel loopt tot en met 3 februari). Afgelopen week waren dat er dertig, weer één meer dan vorige week, toen het tot dan hoogste weektotaal van 29 werd gemeld.

Overlijden aan Covid-19 niet meldingsplichtig

Het aantal gemelde ‘corona-doden’ is een onderrapportage, benadrukken GGD en RIVM. Overlijden aan Covid-19 is in tegenstelling tot een besmetting niet meldingsplichtig. De rapportage geeft wel een trend weer. Een groot verschil met de eerste golf is dat er nu veel meer getest wordt, zegt GGD-woordvoerder Marcel de Jong.

,,We testen meer en de afgelopen weken is dat in verzorgings- en verpleeghuizen nog verder toegenomen. In het voorjaar gebeurde dit niet. Mensen die overleden zonder dat ze getest waren, telden niet mee als overleden coronapatiënt”, legt De Jong uit. ,,Nu hebben we dat veel scherper in beeld, helemaal de laatste weken. Dat zie je terug in de sterftecijfers.”

Naar verhouding (omgerekend naar 100.000 inwoners) blijkt Dantumadiel het hardst getroffen te zijn, gevolgd door Súdwest-Fryslân en Achtkarspelen. Buiten de Waddeneilanden worden tijdens de tweede golf op basis van deze gegevens Harlingen, Heerenveen en Opsterland het minst hard geraakt.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Coronavirus