Tsjerkepaad doet dit jaar beroep op jongeren: 'Sy moatte de tsjerken aanst oerein hâlde'

De openkerkenroute van Tsjerkepaad gaat op 3 juli van start. Jongeren hebben dit jaar een aanzienlijke rol in het programma. ,,Sy moatte de tsjerken aanst oerein hâlde”, aldus voorzitter Gerrit Groeneveld (69).

Gerrit Groeneveld, voorzitter van Tsjerkepaad, voor de Martinikerk in Bolsward.

Gerrit Groeneveld, voorzitter van Tsjerkepaad, voor de Martinikerk in Bolsward. FOTO SIMON BLEEKER

Pas in april kon het bestuur van Tsjerkepaad de knoop doorhakken: dit jaar kunnen de kerken wél open. Het was een opluchting voor voorzitter Gerrit Groeneveld en vele vrijwilligers. ,,Yn in koarte tiijd hawwe in hiele protte tsjerken harren oanmeld. Oant no ta dogge 173 tsjerken mei en der komme noch altyd neie oanmeldingen by. Wy binne der tige bliid mei.”

Door corona is er dit jaar geen activiteitengids, omdat het nooit helemaal zeker is of alles zoals gepland kan doorgaan. ,,Dêrom stean alle tsjerken dy’t meidogge en al har aktiviteiten op ús nije webside. Trochgeans moatte tsjerken al foar april witte litte of se meidogge of net, sadat wy se yn de gids sette kinne. No sette wy alles dus op de webside en dat hat ús wol fleksibeler makke. Tsjerken kinne harren nammentlik sels noch nei it begjin fan Tsjerkepaad opjaan, want dat stiet ommers samar op de webside.”

Kerk in heden, verleden en toekomst

Een gedeelte van het programma is al bekend. Op 3 juli gaat de directeur van de Stichting Alde Fryske Tsjerken, Hester Simons, in de kerk van Baaium in gesprek met studenten over de toekomst van de kerk. Dat gesprek sluit aan op het thema van Tsjerkepaad: ‘Kerken in heden, verleden en toekomst’.

,,De jongerein komt tsjintwurdich net folle mear yn ’e tsjerke, mar wy merke wol dat sy it eins wol nijsgjirrich fine as se der ien kear binne. It is de earste kear dat wy mei studinten om tafel gean, dus wy binne benijd wat wy loskrije kinne. Wy hawwe wolris faker probearre om mei studinten te wurkjen. Sa woene wy harren by ús staazje rinne litte foar stúdzjepunten, mar dat is noait echt goed fan de grûn kaam. Wy hoopje dat dit better wurkjen giet. Wa wit hawwe sy noch wat moaie ideeën foar ús.”

Ook maken een aantal jongeren van werkgroep ‘Jongeren-tsjerkepaad’ een film over de toekomst van het kerkzijn en de kerkgebouwen. De werkgroep is in 2019 opgericht en het is de eerste keer dat deze voor Tsjerkepaad publiekelijk in actie kan komen.

Nieuwe impulsen en dynamiek

Groeneveld: ,,De jongere generaasje moat de tsjerken straks oerein hâlde en dêrom wurdt harren ynbring tige wurdearre. Sy hawwe oare ideeën as âldere minsken en hobbelje net samar wat mei ús mei. Dêrom wolle wy graach witte wat se tinke. Sa krije wy wer nije ympulsen en hâlde wy de nedige dynamyk.”

Voor de film worden er jongeren geïnterviewd over hun visie op de kerk en hoe zij de toekomst zien voor alle gemeenten en parochies. De film wordt tijdens de sluiting van Tsjerkepaad, op 18 september laten zien in de R.K. Heilige Geestkerk in Heerenveen.

Ook Stichting Organum Frisicum is weer van de partij met de jaarlijkse orgelfietstour. Op 31 juli zijn er orgelconcerten in de kerken van Hallum, Ferwert en Marrum.

Er staat dus alweer het nodige op de planning, maar daarbij moet nog wel rekening gehouden worden met het coronavirus. Het bestuur is nog steeds voorzichtig, omdat het geen risico wil lopen; het grootste gedeelte van de vrijwilligers is namelijk op leeftijd. ,,Nettsjinsteande de ferrommingen binne der wol wat frijwilligers dy’t it noch net oandoare. Dat begryp ik wol, elkenien stiet der wer oars yn.”

Vruchten van corona

Daarnaast zijn er nog kerken die te maken hebben met restauraties en zijn er kleine kerkjes waarvoor geen vrijwilligers zijn te vinden. ,,Dit is al it achttjinde jier fan Tsjerkepaad en jo moatte dan elk jier mar wer klearstean. Ast âlder wurdst, kinst dat net altyd mear opbringe.” Ondanks dat, zijn er dit jaar wel weer drie nieuwe kerken bijgekomen, namelijk in Spannum, Oudwoude en Westergeest.

Grote groepsactiviteiten zijn volgens Groeneveld nog even niet aan de orde, maar binnen de coronaregels kunnen de kerken zelf hun activiteiten bedenken en organiseren.

,,En sa wurdt it gelokkich in hiele oare simmer as yn 2020”, zegt Groeneveld. Toen is er toen in stilte alsnog heel wat werk verzet. ,,De provinsje stipet ús finansjeel, mar Tsjerkepaad koe foarrich jier fansels net trochgean. Se seinen: miskien kinne jimme noch wat oars mei it jild dwaan. Doe krigen wy it idee om in boekje te meitsjen oer de skiednis fan Tsjerkepaad, tegearre mei anekdotyske ferhalen fan minsken dy’t wat mei Tsjerkepaad hawwe. Ek koe der in promoasjefilm fan Tsjerkepaad makke wurde yn dizze tiid. Dit binne dus eins fruchten fan koroana.”

 

Het boekje, genaamd Het gevoel van Tsjerkepaad begint bij de allereerste zomerse openstelling in 2004. Toen deden er 25 kerken uit de Súdwesthoeke mee. Het viel goed in de smaak bij mensen uit de provincie en ook nieuwsgierige vakantiegangers druppelden binnen. Het jaar daarop, in 2005, deden bijna alle kerken weer mee en kwamen er meer kerken uit een andere regio bij.

Openkerkenroute

Sindsdien is Groeneveld de voorzitter van het gebeuren. In 2006 werden de eerste activiteiten georganiseerd: orgelconcerten, exposities, liturgisch bloemschikken en de populaire fiets- en wandeltochten.

Predikanten, kosters en vooral vrijwilligers van Tsjerkepaad vertellen in het boekje wat zij zo mooi vinden aan de openkerkenroute. Ook mensen als Ed Nijpels (de commissaris van de Koningin in Friesland van 1999 tot 2009), Gerard de Korte (bisschop van bisdom Groningen – Leeuwarden van 2008 tot 2015) en zanger Piter Wilkens doen hun verhaal. Het boekje werd afgelopen zaterdag tijdens de opening in de Grote Kerk in Harlingen overhandigd aan gedeputeerde Klaas Fokkinga en is nu verkrijgbaar voor belangstellenden tegen een vrijwillige bijdrage.

Deuren wijd open

Groeneveld vond het bijzonder om dit eerste boekje over Tsjerkepaad te maken. ,,Ik wit noch goed dat wy foarrich jier dwaande wiene mei in tafel fol argiven, plakboeken en kranteknipsels.” Hij zag toen hoe snel Tsjerkepaad eigenlijk is uitgegroeid tot wat het vandaag de dag is. En dat vindt hij stiekem helemaal niet zo gek.

,,Stel dy foar, je fytse lâns in tsjerke dêr’t de doarren wiid iepenstean en de flagge úthinget. Je stappe binnen en wurde ûntfongen mei in bakje kofje. Je sjogge ris efkes goed om je hinne, hearre immen op it oargel spyljen of der is in eksposysje. Je meitsje in praatsje en dan komme de ferhalen los. Al mei al in hiel noflik barren. En dat yn in tiid wêryn hieltyd minder minsken nei de tsjerke gean. Ik fyn it moai dat je op dizze manier dochs noch wat dwaan kinne foar de tsjerken yn Fryslân.”

www.tsjerkepaad.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Bewustzijn