SGP durft voor het eerst gooi naar statenzetel te doen

Voor het eerst in de historie doet de SGP zelfstandig mee aan de verkiezingen in Friesland. Met voormalig RPF- en CU-man Haaije de Jong als lijsttrekker.

Haaije de Jong: ,,Der binne mooglikheden. Jo witte it noait.’’ FOTO SIMON BLEEKER

Haaije de Jong: ,,Der binne mooglikheden. Jo witte it noait.’’ FOTO SIMON BLEEKER

Begin vorige maand ging zijn telefoon. De SGP. Of De Jong (63) zin had. Hij was nog niet eens lid, maar daar was wel een mouw aan te passen.

Waarom is hij van de ChristenUnie overgestapt naar de SGP?

,,Der hat nea in  ‘onvertogen’  wurd west hear, mar de ChristenUnie is opskood’’, zegt de voormalig Noordzee-visser thuis in Oosterzee. 

De CU is oecumenischer geworden, breder, met een verruimd beginselprogramma. Met zijn reformatorische staatsvisie voelde De Jong – hij is lid van de PKN en zit in het regionaal bestuur van de Gereformeerde Bond in die kerk – zich daardoor minder op zijn plek. 

,,As jo ferbreedzje dan helje jo oan de iene kant minsken binnen. En oan de oare kant reitsje jo guon kwyt. Ik haw der mei wraksele. Ik wie yn de jierren tachtich ien fan de oprjochters fan de RPF yn Lemsterlân.’’

Zestien jaar was hij raadslid, van 2002 tot 2018. Eerst in Lemsterland, later in De Fryske Marren. Vorig jaar verloor de CU een zetel. Per 31 december heeft hij zich laten uitschrijven. Hij zegt de SGP niet zelf te hebben benaderd.

Hoe groot zijn de kansen?

,,Der binne mooglikheden. Trije wiken foardat de Berlijnse Muur foel, hie net ien dat ferwachte. Jo witte it noait.’’

Cijfermatig is een mirakeltje nodig. Het aantal SGP-stemmers in Friesland lijkt te klein voor een zetel in provinciale staten, ook al zit er wel een stijgende lijn in. Daarom deed de SGP nooit eerder op eigen kracht mee. Wel was er decennialang een combinatielijst met eerst de RPF en later de CU. Dat bracht de SGP in de staten. De Jong hielp destijds de statenfractie. In 2006 beëindigde de CU de samenwerking.

In 2007, 2011, en 2015 waren voor een volle zetel ruim zesduizend stemmen nodig. Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2006, 2010, 2012 en 2017 scoorde de SGP in deze provincie respectievelijk 1781, 2195, 3455 en 3880 stemmen.

Waarom doet de SGP dan mee?

,,We willen de SGP op de kaart zetten. En je geeft de kiezer de gelegenheid op ons te stemmen’’, zegt Willem Goudriaan van het landelijk partijbureau.

Jan Wessels (Boornburgum), secretaris van de partijafdeling Friesland en derde op de lijst: ,,We laten ons niet leiden door die zesduizend stemmen. Sinds de CU zonder ons verder wilde, is het bij ons altijd blijven kriebelen.’’ En hij vervolgt: ,,De tijd is nu rijp. We gaan ons best doen voor een zetel. We hebben onze vaste achterban, we hebben de persoon van Haaije – dat hij van de CU was, is voor ons een bijkomstigheid, geen opzet; we zochten een ervaren Fries – en we hebben een eigen geluid voor kleine dorpen en boeren.’’

Wat staat er in het programma?

,,Der wurdt noch oan wurke’’, zegt De Jong. Tweede op de lijst is Sjouke Jacobsen uit Feanwâlden.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Verkiezingen 2019