'Provincie voerde druk op bij beleggers in zon en wind om omwonenden financieel te compenseren'

De Noordelijke Rekenkamer in Assen. FOTO GOOGLE MAPS

Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben bij initiatiefnemers van wind- en zonneparken aangedrongen om omwonenden financieel te compenseren. Die bevoegdheid hebben ze echter niet.

Dit stelt de Noordelijke Rekenkamer (NRK) op grond van onderzoek naar drie Friese projecten. In twee gevallen (windpark Nij Hiddum-Houw en zonnepark Appelscha-Hoog) zou druk zijn uitgeoefend waarvoor geen wettelijke grondslag bestaat. Nederland kent geen verplichte compensatie- of participatieregeling.

Het provinciebestuur wijst de kritiek van de hand. Er is volgens Gedeputeerde Staten geen druk uitgeoefend, wel van beïnvloeding binnen de beleidsvrijheid. Met het propageren van mogelijkheden voor compensatie van nadeel en van financiële deelneming in energie-opwek hoopt de provincie draagvlak voor omstreden planologische ingrepen te vergroten.

De NRK stelt in zijn maandag gepubliceerde rapport Verdeling onder hoogspanning dat zulke pleidooien juridisch riskant kunnen zijn. De rechter zou er in een bezwaarprocedure de nietigheid van kunnen inroepen, als de overheid haar machtspositie als vergunningverlener oneigenlijk gebruikt.

'Gebruik model Denemarken'

De rekenkamer pleit voor regelgeving zoals die in Denemarken bestaat. Daar is ter bevordering van windenergiewinning een wet gemaakt voor compensatie en voor profijt en mede-eigenaarschap van omwonenden.

Iedere Deense gemeente wordt er verplicht gebieden voor windparken aan te wijzen. Daarbij moeten ze zich houden aan wettelijke lawaainormen en aan volledige vergoeding van waardedaling van huizen.

Friesland krijgt het advies voor ontwikkeling van lokale energieopwekking een principiële keus te doen tussen commercie, lokaal zelfbeheer en een nutsbedrijf. Die aanbeveling van de NRK wijzen GS af. Het college wijst er op dat in de praktijk juist mengvormen ontstaan.

Pluim voor 'fan ûnderen op'

In zijn rapport geeft de rekenkamer de provincie een pluim voor het gebiedsproces Fryslân Foar De Wyn, waarmee de Milieufederatie, stichting Hou Friesland Mooi en windbeleggers in 2014 samen met de bevolking tot een breed gedragen verdeling van nieuwe windturbines over het vaste land van de provincie trachtten te komen. De aanbevolen locaties sneuvelden destijds in de coalitie van CDA, PvdA en FNP ten gunste van windparken in het IJsselmeer en bij de Kop Afsluitdijk.

Maar de NRK verwacht een straftaakstelling voor de provincie omdat het landelijk afgesproken Friese windvermogen van 530,5 megawatt eind dit jaar lang niet voorhanden zal zijn. Dan komt zo’n gebiedsproces volgens de rekenkamer alsnog van pas. Gedeputeerde Staten stellen in een reactie dat nieuwe grootschalige windparken nu niet aan de orde zijn.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland