Vier Friese beloftes in de vergaderzaal Tweede Kamer

O, o Den Haag. ILLUSTRATIE LC

Een wekelijkse kijk op politiek Den Haag. In deze aflevering: vier keer zal de Friese eed of belofte woensdag klinken in de Tweede Kamer. Een record.

Zelfs Aukje de Vries (VVD) is om. In 2017 legde zij bij haar installatie als Tweede Kamerlid in Den Haag de Nederlandse belofte af (‘Dat verklaar en beloof ik’). Komende woensdag kiest De Vries voor het Fries (‘Dat ferklearje en ûnthjit ik’).

En zo wordt de dag van de installatie in meerdere opzichten een historische: alle vier gekozen Friese Tweede Kamerleden zullen zich van hun moerstaal bedienen. Dat is in de geschiedenis niet eerder vertoond. De Vries, Habtamu de Hoop (PvdA) en Romke de Jong (D66) spreken de belofte uit, Harry van der Molen (CDA) legt de eed af (‘Sa wier helpe my God Almachtich’).

Joop Atsma had in 1998 de primeur. Het mocht toen al langer, maar Atsma was de eerste die het daadwerkelijk aandurfde om de eed in het Fries af te leggen. Gegniffel van mede-Tweede Kamerleden was zijn deel. Inmiddels is Den Haag een beetje gewend geraakt aan het gebruik van de tweede rijkstaal. Sterker nog: op 18 maart, daags na de verkiezingen, moesten de nieuwkomers al mededelen of ze in het Fries of in het Nederlands geïnstalleerd wensten te worden.

Er lag dit keer voor het eerst een pasklaar uitgetypt Fries tekstformuliertje klaar

Dat laatste had Isabelle Diks op haar geweten. Vier jaar geleden probeerde deze oud-wethouder van Leeuwarden in dapper Fries de belofte af te leggen, maar Diks vergat bij het uitspreken de helft van de zin. De belofte moest in het bijzijn van 149 collega’s over.

Omdat de organisatie van de Tweede Kamer streeft naar een rimpelloze installatie lag er dit keer voor het eerst een pasklaar uitgetypt Fries tekstformuliertje klaar. De Hoop kreeg er één in zijn handen gedrukt. Hij wilde het afwimpelen maar de medewerkers waren onverbiddelijk. ,,Se seinen: ‘Mevrouw Diks van GroenLinks deed het de vorige keer verkeerd’.’’

De voorgaande dagen stonden voor de nieuwkomers De Hoop en Romke de Jong in het teken van inwerken en kennismaken. Daags na de verkiezingen moesten ze door de zogenoemde wasstraat; foto’s maken, een interviewtje voor de website van de Tweede Kamer, een telefoon, een iPad, een treinkaart, de wifi-code. De Hoop: ,,Wylst ik noch net iens wis was oft ik der echt ynkomme soe!’’ Voor Gerdykster De Jong gold dat des te meer. Die wist pas afgelopen maandag dat zijn Tweede Kamerzetel definitief was veiliggesteld.

Donderdag mochten ze oefenen in de plenaire zaal. Vanwege corona gebeurde dat in drie shifts. De Hoop vertelt hoe hij en De Jong wat kletsten in het Fries en ineens een VVD’er zich mengde in hun gesprek. Het bleek Folkert Idsinga (49) te zijn, advocaat te Amsterdam en Fries om útens.

De nieuwe Kamerleden oefenden achter de interruptiemicrofoon. Buiten groeide het rumoer rondom de verkenners en het gewraakte briefje van Ollongren. De dag werd aan het Binnenhof afgesloten met een bommelding. De Hoop: ,, Never a dull moment. Mar doe siet ik al yn de trein nei hûs.’’

Dinsdag is het afscheid van de oude Tweede Kamer. Woensdag vanaf één uur ‘s middags treedt de nieuwe aan. In drie shifts; De Hoop, Idsinga en De Jong zitten samen in de eerste.

saskia.van.westhreenen@lc.nl

Nieuws

Meest gelezen