Noordoostpolder begrijpt Friese perikelen rond huisvesting van arbeidsmigranten niet

In de Noordoostpolder begrijpen ze de Friese perikelen rond huisvesting van arbeidsmigranten niet. ,,Gras genoeg bij jullie toch? Bouw een park met tweepersoons huisjes.’’

Het park voor arbeidsmigranten aan de Kuinderweg in Luttelgeest. FOTO NIELS DE VRIES

Het park voor arbeidsmigranten aan de Kuinderweg in Luttelgeest. FOTO NIELS DE VRIES

Het loopt tegen vijven op een van de eerste lentedagen van dit jaar. Poolse arbeidsmigranten keren massaal terug van hun werk in de kassen in de Noordoostpolder. Naar hun tijdelijke huis: het centrum aan de Kuinderweg 23 in Luttelgeest. Blijkbaar willen ze de lente in huis halen, want de meesten fietsen met een bloemetje in hun hand. ,,Dzień dobry’’, zegt iedereen elkaar gedag.

Ook Joost Borgijink van uitzendbureau Level One groet de bewoners in het Pools. Het uitzendbureau opende begin vorig jaar dit nieuwe park met in totaal 150 tweepersoons huisjes na ervaring op te hebben gedaan met soortgelijke ‘Polenhotels’ aan de Visvijverweg in Swifterbant (300 personen) en een verbouwde boerderij, de Flevohoeve bij Kraggenburg (150 personen). Borgijink zal het woord Polenhotel of Polenpark niet gebruiken. De huisvesting staat bij Level One gewoon bekend als Kuinderweg.

Lees ook: Arbeidsmigranten: Onmisbare handen uit het buitenland

Niet dat hotel een verkeerde benaming zou zijn, vindt Borgijink als hij het enige leegstaande huisje op het park heeft laten zien. ,,Het zijn eigenlijk luxe hotelkamers.’’ In dit huisje volgt zo snel mogelijk een check out en een check in om nieuwe bewoners te kunnen verwelkomen. Voor 80 procent zijn dat Polen, de rest komt voornamelijk uit Litouwen.

'We doen alles voor ze. Tot het regelen van de tandarts aan toe'

Arbeidsmigranten vragen als eerste wat ze gaan verdienen, is de ervaring bij Level One. Daarna willen ze weten welke reis ze moeten ondernemen om op het werk te komen en dan informeren ze naar de huisvesting. Voor punt 2 wordt gezorgd op de Kuinderweg. De meeste werkgevers liggen op een afstand van minder dan 3 kilometer. Daarom staan bij elk huisje standaard twee fietsen en fietsenstandaards. Wie verderop werkt, in de visserij op Urk bijvoorbeeld, kan een auto van Level One gebruiken.

Mobiele winkel

In de praktijk worden de fietsen voor meer doeleinden gebruikt. De bewoners pakken het vervoermiddel ook om boodschappen te doen in Emmeloord of erop uit te gaan in het weekend. Voor boodschappen hoeven ze niet per se de deur uit. Twee keer per week komt een mobiele Poolse winkel langs. Daar kunnen ze ook artikelen bestellen die de rijdende winkel dan de volgende keer meeneemt.

Borgijink weet hoe het soms met de huisvesting van arbeidsmigranten elders in het land gesteld is. ,,Een oud hotel, een oud schoolgebouw, leegstaande woningen in het dorp of huurhuizen. Terwijl we weten dat sociale woningbouw voor een hele andere doelgroep bedoeld is.’’

Ook is hij bekend met recreatieparken waar vaste gasten klagen over de toename van arbeidsmigranten. ,,Er is niks makkelijkers dan een paar caravans kopen en die neerzetten. Maar wij willen fatsoenlijk met deze mensen omgaan en ze goede huisvesting bieden.’’

Vandaar dat de tweepersoons huisjes bewust in een L-vorm zijn gebouwd. Zo heeft ieder privacy op zijn terrasje. De woningen zijn gasloos en onderhoudsvriendelijk. Elk huisje (woonkamer/keuken, slaapkamer) is ingericht met een een bank, eettafel, stoelen, een combi-oven en ruime koelkast. ,,Je kan wel alleen een magnetron neerzetten, maar aan een combi-oven heb je veel meer.’’

Overal is een eigen douche en wc aanwezig, die dus maar door twee personen gedeeld hoeft te worden. Via glasvezel is er snel internet beschikbaar en de Poolse televisie is te ontvangen. De bewoners zijn stelletjes, maar ook vrienden, kennissen, dorps- of studiegenoten. Komt iemand alleen, dan wordt diegene bij een andere alleenstaande geplaatst. Dat de bewoners zelf een bloemetje meenemen is te begrijpen; de praktische inrichting zorgt niet voor sfeer.

Tandarts

De receptie wordt gerund door een Pools/Nederlands echtpaar. Zo kunnen taal- en cultuurproblemen voorkomen worden. ,,Wij doen alles voor ze’’, meldt Borgijink. ,,Tot het regelen van de tandarts aan toe.’’

Aan het begin van het centrum staat een groot gebouw met veel glas, waarin tafeltennistafels staan en een biljart. Het is er leeg deze zonnige middag. Alleen in het weekend wordt er wel eens een spelletje gespeeld, is de ervaring van Borgijink. ,,Het is echt niet anders dan bij ons. Als wij van ons werk komen, willen we ook het liefst even uitrusten op de bank of internetten.’’

Sportvelden zijn beschikbaar, hoewel de bewoners even moeten wachten tot het gras er klaar voor is. Zo komt de grote voorjaarsschoonmaak er ook nog aan. ,,Straks zie je geen sprietje meer tussen de tegels of op de weg.’’ Ook dat verzorgt Level One. ,,Dat moet wel. Wij Nederlanders onderhouden toch ook onze straat niet?’’

Hoe minder mensen in een woning vertoeven, hoe minder wrijving er is, weten ze inmiddels bij Level One. ,,En je moet zorgen dat alles goed is, dat er geen klachten zijn. Wij hebben hier nooit trammelant.’’ De aanpak heeft al tot heel wat belangstelling geleid. Een open dag was niet genoeg om alle nieuwsgierigen een kijkje te gunnen. Regelmatig krijgt Level One verzoeken om het park te mogen bekijken. Daar zijn ze niet happig op. ,,Het moet geen aapjes kijken worden.’’

Het dorp Luttelgeest en de omliggende dorpen Bant en Kuinre zijn vanaf het begin van de planontwikkeling meegenomen, vertelt de voorzitter van dorpsbelang Luttelgeest, Richard Westveer. Dat gebeurde door middel van een klankbordgroep waarin ook de gemeente Noordoostpolder en Level One zaten. ,,We konden meedenken over de opzet.’’

Blij

Luttelgeest is blij met het initiatief. Dat heeft met name met de ligging van het centrum te maken. ,,Het ligt ver buiten de dorpskern. Er is hier voor buitenlanders ook weinig te doen. Er is bijvoorbeeld geen supermarkt.’’

Het betekent dat het dorp weinig van de aanwezigheid van de kasarbeiders merkt. ,,Er is nog een voordeel. De goedkopere woningen in ons dorp worden nu niet meer bezet door arbeidsmigranten. Die trend was er wel. En laten we eerlijk zijn. We wonen wel in een gebied waar we deze mensen nodig hebben.’’

Westveer wijst erop dat er ook blijvers zijn, die welkom zijn in het dorp. ,,Zo’n centrum is niet geschikt als je hier langer dan twee jaar woont. Sommige gezinnen vestigen zich hier definitief. Die betrekken een huis in Luttelgeest en participeren ook in het dorp. Dan is er echt betrokkenheid, dat heb je bij een kort verblijf niet.’’

Kuinderweg bevalt inmiddels zo goed dat Level One plannen heeft voor nog zo’n park in de omgeving. Friesland kan het concept zo overnemen, denkt Borgijink. ,,Jullie hebben daar gras genoeg, toch?’’

Dit is de tweede aflevering in een serie over arbeidsmigranten in Friesland. Vorige week werd de noodzaak van hun komst beschreven en de consequenties die dat met zich meebrengt. Volgende week een gesprek met een deskundige uit Polen die de arbeidsmarkt in zijn land belicht.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland