Nieuws uit Friesland van 23 en 24 oktober | Talloze Friezen profiteerden van slavernij en marathonschaatsers mogen eindelijk weer het ijs op

Irene Schouten was veruit de sterkste in de vrouwenwedstrijd. Foto Neeke Smit

Direct of indirect profiteerden talloze Friezen van slavenhandel en slavernij. In Leeuwaren zijn hiervan op 28 plekken sporen te vinden. Historicus Barbara Henkes leidde dit weekeinde wandelaars langs een selectie hiervan. Dat en meer in ons overzicht van het belangrijkste nieuws van de afgelopen 48 uur.

Friesland, vertelde Henkes zaterdag in het in het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL), functioneerde minder als gangmaker dan als deelnemer aan het wereldwijde netwerk dat de VOC en de WIC - ,,multinationals in huidige termen’’ - vanaf het begin van de zeventiende eeuw over de wereld had uitgeworpen. De koloniale handel die deze ondernemingen bedreven was onlosmakelijk verbonden met slavernij en slavenhandel .

Veel Friezen hielpen volgens Henkes de randvoorwaarden daarvoor in stand te houden, bijvoorbeeld door het bezit van aandelen in de plantages, of door de verkoop van producten van deze plantages, zoals suiker, tabak of thee. ,,Er was intensief verkeer van koloniale goederen over de Zuiderzee tussen Amsterdam en Friesland.’’

Moddergat heeft ‘nieuwe’ naam: Blabberpoepert

De komborden van het dorp Moddergat zijn vrijdagnacht veranderd naar de naam ‘ Blabberpoepert ’, een vrije vertaling van ‘Moddergat’ in het Frysk.

Wie de borden heeft aangepast en waarom is nog niet bekend. Waarschijnlijk heeft de actie te maken met nieuw beleid over komborden in Noardeast-Fryslân. De gemeenteraad besloot vorig jaar om van 25 dorpen de plaatsnamen te verfriesen.

Hitfestival in Sneek draait uit op smartlap

De kater is groot bij liefhebbers van het levenslied. Heerlijk Hollands Live, het smartlappenfestival dat zaterdag zou losbarsten in de Sneker Sporthal, is op het allerlaatste moment gecanceld . Vrijdagmiddag blies het artiestenbureau het feest (ook de editie in Slagharen van een week later) plots af met een bericht op Facebook. Knock Knock Events in Scharwoude had de fans optredens van onder andere Tino Martin, Corry Konings, Jessy Arjaans en Nelis Heesbeen beloofd. De teleurgestelde reacties rolden meteen binnen.

De gemeente Súdwest-Fryslân heeft het hem onmogelijk gemaakt om dit evenement volgens de vergunning te organiseren, zegt Knock Knock-eigenaar Robert Bakkum. Hij verklaart dat hij het aantal bezoekers van 2750 plots moest bijstellen naar 750 en dat drukte de ticketverkoop te veel. Aan de telefoon: ,,Daar kan ik geen groot evenement voor organiseren. Dat geld ben ik alleen aan Tino Martin al bijna kwijt.’’

Deze uitleg klopt beslist niet, constateren artiesten, Súdwest-Fryslân en medewerkers van de Sneker Sporthal waarschuwend. ,,Het is een kulverhaal van Bakkum’’, aldus sporthalbeheerder Paul Jorna. ,,We waren er al bang voor. Wij stonden er hier klaar voor, maar op vrijdag was hier nog geen meter apparatuur. Vreemd. Terwijl: zo’n evenement bouw je niet in een middagje op. Zoiets op vrijdag via Facebook annuleren? Moeten mensen het dáár lezen? Ik schaar dat onder de categorie oplichterij.’’

Cambuur stunt niet tegen Feyenoord

SC Cambuur slaagde er zondagmiddag niet in om te stunten tegen Feyenoord . Aan inzet en strijdlust geen gebrek, maar het levendige en vermakelijke thuisduel met de Rotterdammers eindigde in Leeuwarden in 2-3. Het betekende de derde nederlaag op rij.

Eindelijk weer marathonschaatsen

602 dagen marathonloze dagen stonden er tot zaterdag op de teller. In geen enkele andere Nederlandse sport waren de atleten zolang in lockdown als in het marathonschaatsen. Pas zaterdag in Amsterdam was hun coronacrisis voorbij. Jillert Anema’s teams bleken die het best te hebben verteerd.

Bij de start van het marathonseizoen blikte Anema vooruit op de Olympische Spelen. En op de hypothetische wat als-vraag: wat als de Tocht tijdens de Spelen valt? ,,Heel simpel’’, aldus Anema, ,,dan gaan we meteen naar huis. De Olympische Spelen zijn een keer in de vier jaar, de laatste Elfstedentocht is alweer 25 jaar geleden. We zullen wel gek zijn die te laten schieten.’’

Onderzoek naar zwemtrappen drenkelingen

De gemeente Leeuwarden onderzoekt of het verstandig is om meer drenkelingentrappen langs kanalen en ander vaarwater te plaatsen. De raadsfractie van D66 vroeg in juni om onderzoek te doen naar het gebrek aan drenkelingentrappen langs kades. Hierbij ging de meeste zorg uit naar de kanalen en andere wateren buiten de binnenstad, omdat trappen daar schaarser zijn. Aanleiding voor de vragen was de verdrinking van een negentienjarige man bij de Zuidergrachtswal .

Burgemeester en wethouders deden vervolgens onderzoek. Geen enkele instantie houdt precies bij hoeveel mensen er in het water vallen, maar ,,het beeld op basis van deze hulpdiensten leert dat er slechts zeer incidenteel sprake is van drenkelingen’’, zo blijkt.

Jansen zet relatie met Veerman op scherp

Met het passeren van zijn clubtopscorer zet Johnny Jansen de verhoudingen met Henk Veerman op scherp. ,,Ik verwacht gewoon meer van Henk”, aldus de trainer van SC Heerenveen. Meer dan over het verloren duel met FC Utrecht (2-1) ging het in de Galgenwaard over de reservebeurt van Veerman . ,,We zijn wat minder tevreden over Henk”, licht Jansen zijn keuze toe. ,,Ik verwacht gewoon meer van hem. Ook wat betreft het leveren van energie in balbezit en balverlies. Henk moet aan de bak.”

Grote vraag is in hoeverre de boodschap van Jansen aankomt. Veerman begreep namelijk niets van zijn trainer. ,,Enorm zuur”, zegt de 30-jarige spits, verwijzend naar het duel van vorige week met Ajax. ,,Ik was die wedstrijd doodziek. Toch heb ik gespeeld. Dat was toen het beste voor het team. En nu sta je ernaast… Dit zint me helemaal niet. En als ik hoor dat ik te weinig doe, zint me dat nog minder.”

Geredde tijger Tsezar komt bij in Nijeberkoop

Tijger Tsezar is veilig aangekomen in Nijeberkoop. Het dier zat eerder in een privéclub in Kiev (Oekraïne) en werd daar weggehaald uit slechte omstandigheden. Via een opvangcentrum in Oekraïne reisde Tsezar naar Nederland om in Nijeberkoop bij te komen. Het elfjarige mannetje kijkt de kat nog uit de boom maar liet zich zaterdag toch even zien. De verwachting was dat hij zo moe was van de drie dagen lange reis over tweeduizend kilometer dat hij voorlopig verscholen zou blijven snorren in zijn nieuwe verblijf.

Dierenredders van de internationale dierenwelzijnsorganisatie Vier Voeters, waarvan Felida een van dertien opvangcentra wereldwijd is, spreken van ’een misbruikt dier’. Tsezar werd ingezet voor entertainment en fokpraktijken. Zijn verblijf was slechts tien vierkante meter. Bovendien liep het bij hoog water deels onder, omdat het bij een pontonbrug aan een rivier lag .

Arjen Lubach kiest in Sterren op het Doek voor ‘zijn’ portret in legosteentjes

In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen Sterren op het Doek portretteerde Ernesto BN’er Arjen Lubach. In legosteentjes. De comedian en programmamaker koos aan het einde van de aflevering voor dat kunstwerk.

,,Ik ben blij met het resultaat’, zei de Leeuwarder kunstenaar Ernesto Lemke voorafgaand aan de uitzending. Dat was Arjen Lubach ook, want van de drie portretten koos hij ervoor die van Lemke mee naar huis te nemen .

En verder in het nieuws:

* De komende weken zijn in Nederland veel vallende sterren te zien, meldt Weeronline. Dat komt doordat verschillende meteorenzwermen in die periode samenvallen. De piek vindt op 17 november plaats. Die nacht zijn er 23 tot 34 vallende sterren per uur zichtbaar .

* Alle gebruikers van het Waddengebied zijn het er unaniem over eens: een aan te leggen stroomkabel moet niet door Schiermonnikoog, maar eromheen. Nu het rijk nog .

* De komborden van het dorp Moddergat zijn vrijdagnacht veranderd naar de naam ‘Blabberpoepert’, een vrije vertaling van ‘Moddergat’ in het Fries .

Tip van de redactie:

* Twintig jaar geleden telde Nederland nog zo’n tachtig palingkwekerijen. Daar rest nog een handjevol van. De laatste van Friesland staat in Rohel: De Palingfabriek .

* Bibi Dumon Tak ziet dag in dag uit stervende vogels uit de lucht vallen en zag hoe een jager een zwaargewonde gans bij de kin pakte en tot drie keer toe tegen de grond sloeg .

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nieuws

Meest gelezen