Nieuws uit Friesland van 15 januari | Kabinet valt vanwege toeslagenaffaire en geen straf voor containerramp-kapitein

Premier Rutte verlaat het Binnenhof om bij de koning het ontslag van zijn kabinet aan te bieden. FOTO ANP

Het kabinet-Rutte III is gevallen, vrijdagmiddag werd daarover in de ministerraad de knoop doorgehakt. Minister Eric Wiebes keert niet terug in het demissionaire kabinet. Dat en meer in ons overzicht van het belangrijkste nieuws van de afgelopen 24 uur.

Het kabinet sneuvelt daarmee in het zicht van de haven. Nog twee maanden en dan hadden premier Rutte en zijn ministersploeg de rit volledig uitgezeten. Toch kon het kabinet nu niet anders. Het vernietigende oordeel over de toeslagenaffaire kon niet zonder politieke consequenties blijven.

In een extra persconferentie lichtte Rutte het besluit toe. Hij zei daarin ook dat het toeslagenstelsel op de kop zal moeten, omdat het in de huidige vorm ‘onhoudbaar’ is. En ook andere verbeteringen zijn hoognodig: ,,Signalen dat het ergens niet goed gaat, moeten veel sneller naar boven komen en veel sneller tot actie leiden. En ook moet de informatievoorziening fundamenteel op de schop.’’

Het kabinet gaat nu demissionair door. Rutte verwacht daarbij in de coronacrisis nog steeds net zo slagvaardig op te kunnen treden als nu. De macht van een demissionair kabinet is ook niet beperkt, tenzij de Kamer een onderwerp controversieel verklaart. Hoe dat zit leggen we uit in dit stuk.

Rutte moet het vanaf nu wel doen zonder minister Eric Wiebes. Hij is nu minister van Economische Zaken maar was als staatssecretaris van Financiën direct betrokken bij de affaire. Zijn terugtreden is een persoonlijke keuze, benadrukte hij in een kort statement. ,,Ik voel me niet schuldig, maar ik voel me wel medeverantwoordelijk. Ik wil nu oplossingen en geen Haagse perikelen. Daarom heb ik besloten zelf per direct uit het kabinet te stappen.’’

Voor de slachtoffers van de affaire voelt de knieval van het kabinet als gerechtigheid. „Ik heb gehuild, maar ik ben ook wel heel blij. Het is toch een vorm van erkenning dat er fouten zijn gemaakt’’, zegt bijvoorbeeld Lia Pen uit Wolvega. Al heeft ze ook haar twijfels. ,,Maar als je dan vervolgens alle antwoorden weer hoort op vragen zakt de moed toch ook wel weer in je schoenen.”

Geen strafrechtelijke vervolging voor kapitein MSC Zoe: hij kon containerramp niet aan zien komen

Voor de containerramp met de MSC Zoe boven de Wadden is alleen het gigantisme van de wereldwijde transportdrift aan te wijzen als schuldige. De kapitein vertoonde goed zeemanschap, stelt het OM.

Het werd gezien als de laatste kans om iemand verantwoordelijk te houden voor het containerverlies van de MSC Zoe in de nacht van 1 op 2 januari 2019. Maar de kapitein van de 400-meter lange schip van de Zwitserse reder MSC valt volgens het Openbaar Ministerie niet te verwijten dat 342 containers in de Noordzee verdwenen.

Bij de vraag of hij deed wat hij die avond op de brug van de Zoe had moeten doen, blijft het Openbaar Ministerie weg. Hij deed in ieder geval geen dingen die niet mochten. De containers waren gezekerd en volgens voorschriften geladen. Hij voer niet te hard of te langzaam en overtrad geen scheepvaartregels .

GGD-directeur Margreet de Graaf: ‘We moeten heel voorzichtig blijven, ook na vaccinatie’

De eerste groep verpleegkundigen in de ouderenzorg wordt vanaf vrijdag gevaccineerd. ,,Maar we moeten met elkaar heel erg voorzichtig zijn, ook al is de eerste prik gezet”, waarschuwt GGD-directeur Margreet de Graaf . ,,Ik laat me vaccineren voor mezelf en voor de mensen om me heen. Vooral voor de kwetsbare ouderen, je gunt dit virus niemand”, vertelt Bianca Jongsma (24) uit Joure in het nieuwe vaccinatiecentrum in WTC in Leeuwarden. Zij is na ziekenhuispersoneel uit de acute zorg de eerste van verpleeghuismedewerkers die is gevaccineerd in Friesland.

Jongsma heeft tijdens de eerste golf aan den lijve ondervonden wat de impact van Covid-19 kan zijn. Zij is verpleegkundige in De Flecke in Joure, waar ze directe patiëntenzorg verleent aan ouderen met een lichamelijke beperking. Tijdens de eerste golf werd De Flecke getroffen door een uitbraak, zelf liep Jongsma het virus in april ook op. ,,Ik had milde klachten, lag er even uit. Toen ik terugkwam op de afdeling waren er wat kamers leeg. Mensen voor wie ik jaren gezorgd had waren er niet meer, dat voelde echt als een verlies.”

Aantal nieuwe coronabesmettingen begint met gestage daling

De lockdownmaatregelen beginnen wat effect te laten zien in Friesland. De afgelopen week is het aantal coronabesmettingen met ruim 10 procent gedaald ten opzichte van de voorgaande week, tot 1523. Eigenlijk is de daling zelfs nog wat steviger want door een computerstoring zijn zo’n 100 besmettingen bij afgelopen week geteld, terwijl ze van de week daarvoor waren.

Ondertussen is ook een regionale verschuiving te zien. Lag het zwaartepunt van het aantal besmettingen de afgelopen weken vooral in het zuidwesten van de provincie, ondertussen is dat verschoven naar het noordoosten. Vooral in Achtkarspelen werden verhoudingsgewijs veel nieuwe besmettingen vastgesteld. Dit heeft vooral te maken met de uitbraak in ‘t Suyderhuys in Surhuisterveen, waar bijna de helft van de 108 bewoners en meer dan veertig medewerkers besmet zijn. De besmettelijkere Britse variant speelt hier een rol. Er is ook meer getest.

Verder in het nieuws:

* Slechts één vergunning voor een speelautomatenhal heeft Smallingerland te vergeven. Die gaat naar de ondernemer die de meeste maatschappelijke ‘punten’ binnenhaalt .

* De monsters van 86 coronatesten die afgenomen waren op de testlocatie in Bilgaard en daarna spoorloos verdwenen, zijn tien dagen later teruggevonden. Ze lagen al die tijd in het laboratorium in Deventer.

* Het KNMI geeft een weerwaarschuwing voor het hele land af voor zaterdagmiddag vanwege de verwachte sneeuwval. Daardoor kan het glad worden, waarschuwt het weerinstituut .

Tip van de redactie:

* De ene na de andere zorgwekkende coronavariant duikt op in de wereld. Er gaan er volgens kenners inmiddels duizenden rond. Veelal gaat het om kleine mutaties van het virus, die – in theorie zeker – allemaal naar Nederland komen, waarschuwen experts over de besmettelijke varianten van Covid-19. Een alfabetisch overzicht van de bekendste.

* Dit weekend is het eindelijk tijd voor het eerste internationale toernooi van het schaatsseizoen. Bekijk hieronder wanneer welke afstanden zaterdag en zondag afgewerkt worden.

* Wie denkt aan mooie historische architectuur zal een grachtenpand uit de zeventiende eeuw of een gebouw in de stijl van de Amsterdamse School in gedachten hebben. Maar voor Jaap Krol geldt dat niet. Hij geniet juist van de ‘excellente alledaagsheid’ van gebouwen uit de tijd van de wederopbouw.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Dagoverzicht