Nieuw 'kennisberaad' moet regie over het Fries pakken

DINGtiid pleit voor de vorming van een 'Jonge Fryske Akademy' om jonge professionals met elkaar te verbinden FOTO NIELS WESTRA

Een nieuw ‘kennisberaad voor het Fries’ moet de dynamiek terugbrengen in de kennisinfrastructuur rondom het Fries. Die kennisinfrastructuur hapert aan alle kanten, aldus het adviesorgaan voor de Friese taal DINGtiid.

DINGtiid deed op eigen initiatief onderzoek naar de kennisinfrastructuur, het stelsel van onderwijs en wetenschap rondom het Fries, en constateert dat er veel moet gebeuren om de dynamiek er weer in te krijgen. Hun advies daarover werd dinsdagmiddag aangeboden aan gedeputeerden Sander de Rouwe en Sietske Poepjes.

De focus en regie missen in het kennisveld, alsmede samenwerking en in- en doorstroom van jong talent. ,,Er is geen duidelijke onderliggende koers, geen helder breedgedragen doel en geen sterk en vast stuur.’’ Tot overmaat van ramp beconcurreren instellingen als de universiteiten, hogescholen, Afûk, Tresoar, Fryske Akademy, Campus Fryslân, het Fries Sociaal Planbureau, Fers, Cedin en de Stichting Fryske Berneopfang elkaar. Ze proberen allemaal in aanmerking te komen voor projecten om op die manier subsidies of financiering binnen te halen.

Een kennisberaad voor het Fries kan hier een einde aan maken. Hierin moeten de bestuurders van de bovengenoemde instellingen zitten, aangevuld met maatschappelijke partners die als klankbord fungeren. Door het voorzitterschap te laten rouleren onder kennisbestuurders wordt neutraliteit bevorderd.

Binnen het kennisberaad moeten de verschillende kennisagenda’s van Friesland op elkaar afgestemd worden. Hierbij is volgens DINGtiid een belangrijke rol voor de provincie weggelegd. Die moet de kennissector informeren en betrekken bij de kennisagenda’s. ,,Als dat goed gebeurt, versterkt het Fries zijn maatschappelijke en academische positie. Zo is de Friese taal de grote winnaar.’’ De provincie moet de rol van kennisklant op zich nemen door bij de sector te vragen naar de kennisagenda’s en daarvoor de middelen beschikbaar te stellen.

Volop goede faciliteiten beschikbaar

Aan die middelen ligt het namelijk niet, constateert DINGtiid. ,,Er zijn volop goede faciliteiten en ook veel middelen voor het Fries beschikbaar, maar niemand weet waar naar toe wordt gewerkt, laat staan dat dit gezamenlijk gebeurt.’’ Het taalorgaan adviseert tevens een traineeprogramma in te voeren. Daarin moet jong talent opgeleid worden tot een maatschappelijke of wetenschappelijke carrière in het Fries. Er zou een ‘community’ van jonge professionals moeten komen, een ,,Jonge Fryske Akademy.’’

DINGtiid stelt zelf de vraag of het erg is dat de huidige kennisinfrastructuur niet functioneert. Dat is zo, is het antwoord omdat een goed kennisstelsel ervoor zorgt dat de kennis van en over de taal zich blijft ontwikkelen. Zonder innovatie, nieuwe inzichten en nieuwe methodes, is de kans groot dat het Fries langzaam uitsterft, stelt DINGtiid. Doorstroming is van cruciaal belang omdat er anders in de toekomst niet genoeg kennis en kunde beschikbaar is. Dan zijn ‘toppers’ niet meer te vinden zoals nu bij de zoektocht naar een nieuwe directeur voor de Fryske Akademy.

Zorgwekkend is ook dat het aantal studenten Fries terugloopt, er behoefte is aan meer docenten, er niet veel eindexamenkandidaten Fries zijn en de academische tak noodlijdend is. DINGtiid keek onder andere naar het kennisstelsel van Galicië in Spanje, dat vrij soepel draait.

Nieuws

Meest gelezen