Niet in een vol WTC Expo maar op video: Friese hengsten draven coronaproof huiskamer in voor keuring KFPS

Vorig jaar denderden ze nog door een afgeladen vol WTC Expo met een kolkend paardenpubliek op de banken. Dit weekend draven de Friese dekhengsten overal op de wereld coronaproof huiskamers in. De Hengstenkeuring van 2021 wordt er eentje in bits en bytes.

De hengstenkeuring van 2021 zal anders zijn dan in andere jaren.

De hengstenkeuring van 2021 zal anders zijn dan in andere jaren. Foto: Leanjo de Koster

De hut aan de nok gevuld met duizenden paardenfans van over de hele wereld, die joelend kijken naar een daverende dekhengstenparade. De Hengstenkeuring van het KFPS is de jaarlijkse hoogmis van het Friese paardenras en de aftrap van het nieuwe seizoen. Daar showen de stoere vaderdieren wat ze in hun mars hebben en stuitert het testosteron door de piste.

Nu moet dat van televisie- of computerschermen spatten. Want corona zorgt ervoor dat editie 2021 een streamingversie wordt. Zonder kolkend publiek dat de dieren opzweept. Zonder nagelbijtende eigenaren aan de ring. En zonder gestresste fokkers op de tribune.

Iedereen en alles zit thuis. Op de hengsten na. Die komen opdraven. Niet naar Leeuwarden deze keer, maar naar het Fries Congrescentrum in Drachten. Dat heeft het stamboek voor elkaar gebokst met een draaiboek vol coronaregels en hygiënevoorschriften.

Spannende megaklus

Een megaklus en hartstikke spannend, zegt Marijke Akkerman, een van de organisatoren van het Koninklijk Friesch Paarden-Stamboek. ,,Alles is oars.’’ Alleen de voorbrengers van de trainingsstallen mogen de hallen in om de in totaal 56 goedgekeurde dekhengsten aan de jury te tonen. Die inspecteert de dieren en roept de beste uit tot kampioen. Het hele gebeuren wordt met camera’s geregistreerd en via de stamboeksite en mediapartner Omrop Fryslân live gestreamd in drie talen. Zo kunnen fokkers, eigenaren en fans overal ter wereld toch zien hoe hun Fries het ervan afbrengt.

Maar zo’n evenement verantwoord op poten zetten in coronatijd is geen sinecure. In alle hoeken en gaten van de hallen staan hygiënepalen met desinfectiegel. Zit de jury aan de tafel, dan worden de juryleden gescheiden door een spatscherm. Mondkappen verplicht. Op meerdere plekken hangen televisies. ,,Wy wolle net ien oan de baan ha te sjen.” En beveiligers worden binnen en buiten geposteerd om iedereen zonder toegangsbandje te weren.

Eerder opgenomen

Vaste onderdelen van de keuringsdag, zoals het uitroepen van het Paard van het Jaar zijn vooraf op locatie opgenomen. Commissaris van de Koning Arno Brok heeft de Fokker van het Jaar onlangs al gefeliciteerd. Die opname wordt in de stream getoond. Net als enkele tuigrubrieken en de sportelitehengsten, die onder het zadel beter hun kwaliteiten tonen dan aan de hand.

Door dat vooraf op te nemen, wordt het aantal mensen dat op zaterdag naar de hal moet komen tot het minimum beperkt. ,,Oars hiest ek al wer rúters en grooms hân. We wolle sa min mooglik folk ha.” Buiten het personeel om mogen er maximaal dertig mensen per hal aanwezig zijn.

Naast dé hengstenkeuring zaterdag is vrijdag - en donderdag - de tweede bezichtiging van 97 jonge hengsten. Jong grut dat in een streng selectieproces probeert een gooi te doen naar een felbegeerd dekbrevet. Een handvol blijft over en treedt eind van het jaar toe tot de elite van de vaderdieren.

Voor deze tweede bezichtiging zijn de hengsten per trainingsstal uitgenodigd. Ook zo wordt de boel zoveel mogelijk geclusterd. ,,Sa hoege de foarbringers mar ien of twa dagdelen te kommen.” En ook hier geldt: ,,Gjin eigenaren en fokkers derby.” Akkerman noemt dat ,,best in ding.” ,,Elk wol dochs syn eigen hynder sjen.”

Praktische keuze voor Drachten

De keuze om de keuring in Drachten te houden en niet in Leeuwarden is een puur praktische. De eerste bezichtiging van de jonge hengsten organiseerde het KFPS in december al in het Fries Congrescentrum. Ook toen golden de strenge coronaregels en werd de keuring via een livestream getoond. Akkerman: ,,Doe wie alles al sa ynrjochte. Om’t der dochs neat oars organisearre waard, koe alles moai stean bliuwe en hiene we mar ien kear opboukosten.”

Was een jaartje overslaan niet gewoon een optie? ,,Nee”, zegt Akkerman resoluut. ,,De hynstekeuring is foar ús stamboek fan needsaaklik belang. De fokkerij hâldt gjin rekken mei corona. Der wurde fuallen berne en der moatte hingsten foar komme.” Dus wordt alles op alles gezet om het desnoods in een compleet uitgeklede versie door te laten gaan.

Vooraf is alles goed doorgedacht en dichtgetimmerd. Nu is het hopen dat alles goed verloopt. De stream heeft in ieder geval één positief effect, denkt Akkerman. ,,We hâlde dizze sneon in soad minsken fan de strjitte.”

Kaal debuut Aussie Bastiaan

Hij zou een glorieus debuut maken. Helemaal overgevlogen uit Australië zou Bastiaan 510 de sterren van de hemel draven voor een uitzinnig paardenpubliek. Maar de enige goedkeurde dekhengst van Down Under moet het doen met een lege kale hal.

Eigenaresse Katrina Routson zou met ,,een dozijn Aussies’’ naar Nederland komen om haar ‘hearthorse’ vanaf de tribune toe te juichen. Maar ze zit thuis, bij hen midden in de nacht, achter de televisie. Met een fles champagne en gekruiste vingers, te hopen dat Bastiaan zich van zijn beste kant laat zien.

Routson kocht de dertienjarige hengst acht jaar geleden van hengstenhouder Jelmer Chardon uit Jorwert. Bastiaan haalde prachtige prestaties in de sport en kon zo met een Verkort Onderzoek worden goedgekeurd als dekhengst, de eerste van Australië en de allereerste zoon van Jisse 433 met een goedkeuring.

Routson reisde van hot naar her om haar hengst zover te krijgen. In tien maanden tijd deed Bastiaan mee aan 63 dressuurwedstrijden, verspreid over het uitgestrekte land. Van North Brisbane tot Melbourne. ,,A hell of a job’’, zegt de eigenaresse. Ondertussen was Bastiaan in Australië een bezienswaardigheid en werd hij in 2014 en 2016 uitgeroepen tot ‘Horse of the Year’.

Bastiaan werd vorig jaar naar Nederland gehaald om hem meer dekkingen te laten doen. In Australië worden jaarlijks niet meer dan 30 veulens van hem geboren omdat de Friezenpopulatie daar beperkt is. Hij blijft nog een paar maanden in zijn geboorteland en gaat in het najaar terug naar huis, waar dan daar het dekseizoen aanbreekt.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland