Nabestaanden Tineke de Groot doen moreel appèl op ongeval-filmers: gebruik je gezonde verstand en help slachtoffers

Willy en Esther de Groot. Zij verloren op oudejaarsavond hun moeder en vrouw in een groot mistongeluk op de A32 bij Akkrum. FOTO NIELS DE VRIES

Tineke de Groot uit Dokkum overleed vorig jaar op oudejaarsavond bij een groot mistongeluk op de A32 bij Akkrum. Een omstander filmde de ravage en deelde de beelden. Familie, vrienden en collega’s zagen daarop Tinekes auto. Haar man en dochter doen nu een moreel appèl op ongeval-filmers: gebruik je gezonde verstand en grijp niet meteen naar je telefoon.

Willy (60), Rick (34), Stefan (31) en Esther (28) de Groot verloren vorig jaar tijdens de jaarwisseling hun vrouw en moeder Tineke. Ze was voor haar werk als kinderverpleegkundige onderweg van Wolvega naar Leeuwarden toen ze op de A32 bij Akkrum in een muur van mist reed. Haar werkauto, een gele Fiat 500, werd geraakt door twee achteropkomende auto’s. Ze overleefde de klappen niet en stierf ter plekke.

Nog voordat de politie op de stoep stond om het vreselijke nieuws te brengen, wisten nabestaanden al dat Tineke was overleden. Een omstander maakte vlak na het ongeluk een video van de ravage en deelde deze met nieuwssite Hart van Nederland .

Zonder te weten dat Tineke bij het ongeval betrokken was, zagen familie, vrienden en collega’s de beelden. Haar opvallende auto kwam in de eerste seconden van de video in beeld. Willy de Groot: ,,Toen wist ik, het is foute boel. We konden ook maar geen contact krijgen met haar.’’ Later bleek dat Tineke nog in haar auto zat op het moment dat de omstander al filmend tussen de autowrakken doorliep.

R ouwproces

De beelden hebben het rouwproces beïnvloed, zeggen Willy de Groot en zijn dochter Esther in een gesprek met de Leeuwarder Courant . ,,Hoe graag je de beelden ook wilt wegstoppen, ze komen zo vaak voorbij in je hoofd. Ze staan op mijn netvlies. Als ik die beelden niet had gezien, waren mijn gedachten er niet mee aan de haal gegaan’’, zegt Esther. ,,De video maakt het rouwen moeilijker.’’

Een jaar na het ongeluk doen ze een moreel appèl op ongeval-filmers. ,,Denk na voordat je je telefoon pakt’’, zegt Willy. ,,Mensen zijn zich niet bewust van wat voor invloed zo’n filmpje heeft op familie, op naasten, op collega’s. Je kunt anderen letterlijk de schrik van hun leven bezorgen. De impact is enorm.’’ In de Tweede Kamer is een initiatiefwetsvoorstel in de maak om omstanders die foto’s of filmpjes online zetten van slachtoffers van een ongeluk, te straffen. CDA, PvdA en GroenLinks pleiten voor een boete tot 21.000 euro of celstraf voor omstanders ‘die zelf geen hand uitsteken’ naar slachtoffers, ‘behalve naar hun telefoon om het drama te fotograferen of te filmen’.

Kamerleden Madeleine van Toorenburg (CDA), Attje Kuiken (PvdA) en Niels van den Berge (GroenLinks) spreken van ,, inbreuk op de privacy van een slachtoffer ’’ en ook kunnen ,,naasten en nabestaanden eronder lijden’’. Alleen professionele (camera)mensen zouden uitgezonderd moeten worden, zeggen de Kamerleden.

 

Boerenverstand gebruiken

Willy en Esther de Groot vragen zich hardop af of die speciale wet er wel moet komen. ,,Dan komt er een straf op te staan en zadelen we de politie op met extra werk. Zij moeten gaan handhaven’’, zegt Willy de Groot. ,,Dan ontstaat een spel, dat moeten we niet willen. Waarom kunnen we niet gewoon ons boerenverstand gebruiken? Ons moreel kompas goed afstellen?’’

,,Bewustwording is belangrijker dan er regels voor op te stellen’’, zegt Esther. Ze wijst naar de BOB-campagne, over nuchter achter het stuur stappen. ,,Dat is herkenbaar, zit ingebakken in de samenleving. Men moet zich er bewust van worden.’’

Het laatste dat Willy wil, is een klopjacht op de maker van de video, al zou hij graag een goed gesprek met de filmer voeren. ,,Wij willen gewoon dat mensen beter nadenken voordat ze hun telefoon pakken. Als je bij zo’n groot ongeluk de tegenwoordigheid van geest hebt om een filmpje te maken, dan denk ik dat je de foute prioriteit te pakken hebt. Kijk eerst eens naar de mensen om je heen.’’ Mocht de wet er komen en beelden worden toch online verspreid, dan ontstaat controle achteraf, zegt Willy. ,,Dan schiet het z’n doel voorbij. Je bent de regie over de video kwijt, het kwaad is al geschied. Iemand krijgt een boete, die raak je in de portemonnee, maar iemand anders is al in z’n hart geraakt.’’

H art van Nederland

Hoofdredacteur Marc Veeningen van Hart van Nederland laat desgevraagd weten dat het ,,altijd vervelend is als mensen op basis van beelden en het niet kunnen bereiken van iemand de conclusie trekken dat een dierbare ergens bij betrokken is’’. ,,We proberen dat zoveel mogelijk te voorkomen.’’

Zo worden kentekens altijd geblurd als ze zichtbaar zijn. ,,Je ziet ook in dit filmpje dat er een nummerbord geblurd is.’’ Daarnaast is de redactie van het nieuwsmedium alert op eventuele lichamen. ,,Daar letten we heel scherp op.’’ In het filmpje zijn geen inzittenden te zien.

Volgens Veeningen hadden de beelden, die om ongeveer kwart over zeven ’s avonds online werden gezet, relevante nieuwswaarde. ,,Dat er dichte mist is en dat het gevaarlijk is op de weg.’’

,,We brengen niet een ongeluk om een ongeluk. Er moet wel een bepaalde reden zijn.’’ Volgens hem wil ,,het publiek de beelden zien’’. ,,Het gebeurt op straat en op de openbare weg. Het zou gek zijn om de waarheid te verdoezelen, om het niet te laten zien.’’

De beelden zijn afkomstig van een correspondent, zegt Veeningen. Met de correspondenten door het hele land heeft de zender ,,strikte afspraken’’. Juist omdat Hart van Nederland vaak verslag doet van calamiteiten, zegt de hoofdredacteur.

Daarmee wil hij onder meer voorkomen dat er beelden van ,,willekeurige omstanders’’ verschijnen die zich niet aan de regels van de journalistiek hoeven te houden. Soms worden toch beelden van omstanders gebruikt.

,,Als bijvoorbeeld ergens een aanslag is gepleegd en er is een iemand die materiaal heeft gemaakt van het moment dat het gebeurde, heeft dat moment de meeste nieuwswaarde. Dat is elke keer een afweging.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Oud & Nieuw
Instagram