Deze 39 Friezen hopen bij de komende verkiezingen in de Tweede Kamer te komen (al maken de meesten weinig kans)

Een verkiezingsbord in Leeuwarden met posters van de politieke partijen voor de Tweede Kamerverkiezingen op woensdag 17 maart. FOTO ANTON KAPPERS Foto: Anton Kappers - Thomasson

Het aantal Friezen dat een gooi doet naar een Tweede Kamerzetel is aanmerkelijk hoger dan vier jaar geleden. Er staan 39 provinciegenoten op 21 diverse kandidatenlijsten. Dat zijn er 5 meer dan in 2017.

Fryslân heeft nu twee vertegenwoordigers in de Tweede Kamer; Harry van der Molen (CDA) en Aukje de Vries (VVD). Dat worden er na 17 maart vrijwel zeker meer. Volgens de huidige peilingen kunnen Van der Molen, De Vries en Habtamu de Hoop (PvdA) direct in de Tweede Kamer worden gekozen. Zij staan alle drie in de top tien van hun partij.

Kanidaten met kleine kans

Voor twee andere Friese kandidaten ligt na een kabinetsformatie een Kamerzetel voor het grijpen. Als partijgenoten uit de top van de lijst doorschuiven naar een nieuw kabinet vullen zij de opengevallen plaatsen in. Bij de VVD gaat die vlieger op voor Harry Bevers uit Leeuwarden (plek 43), bij het CDA voor Jaap Jonkers uit Joure (plek 27).

Verder zijn er nog twee kandidaten van nieuwe partijen die een kleine kans maken; Maarten Goudzwaard uit Leeuwarden (JA21, plek 4) en Femke Wiersma uit Holwerd (BoerBurgerBeweging, plek 2).

De Tweede Kamer telt 150 zetels. Op basis van het inwonertal heeft Friesland (3,7 procent van het aantal inwoners van Nederland) recht op 5 of 6 Kamerzetels.

Voorkeursstemmen

Politici kunnen ook met voorkeurstemmen in de Tweede Kamer geraken. Op deze manier haalde in 2017 Isabelle Diks een zetel. Zij stond op een onverkiesbare plaats 19 bij GroenLinks maar profiteerde van de actie ‘Kies een vrouw’. Diks is tussentijds wethouder geworden in Groningen.

De drempel voor het aantal voorkeursstemmen is afhankelijk van het opkomstpercentage. In 2017 lag die op 17.526 voorkeurstemmen. Als de opkomst in maart door de coronapandemie tegenvalt, gaat de drempel omlaag en wordt het relatief makkelijker om met een voorkeursactie in de Tweede Kamer te komen.

Meer Friezen op rechts

Vergeleken met vier jaar geleden hebben de VVD, het CDA, D66, Forum voor Democratie en de Piratenpartij meer Friese kandidaten op hun lijsten staan. Van de zittende partijen hebben GroenLinks en Denk geen enkele Fries kunnen vinden.

De verhouding man-vrouw is verder uit balans geraakt. In 2017 stonden er 24 mannen en 10 vrouwen op de verzamelde kandidatenlijsten. Dit jaar zijn het 29 mannen en 10 vrouwen.

Nieuws

Meest gelezen