Maaier verpest baltskansen voor zeldzame kwartelkoning in Leeuwarden

Leeuwarden heeft letterlijk het gras weggemaaid voor de poten van een razend zeldzame kwartelkoning. Die had een territorium uitgekozen op een braakliggende lap grond in nieuwbouwwijk Wiarda.

Het gemaaide territorium van de kwartelkoning in nieuwbouwbuurt Wiarda.

Het gemaaide territorium van de kwartelkoning in nieuwbouwbuurt Wiarda. Foto Marcel van Kammen

De kwartelkoning is een schuwe zomergast die in Nederland jaarlijks goed is voor hooguit enige tientallen broedgevallen. De dieren nestelen laat in het seizoen in vochtig en ongemaaid hooiland. De vogels laten zich bijna niet zien. Het mannetje verraadt zijn aanwezigheid met zijn knerpende baltsroep in de avondschemering en nacht. Die klinkt als zijn Latijnse naam: Crex crex.

Dit geluid, waarmee de vogel de aandacht probeert te trekken van overtrekkende vrouwtjes, was gedurende anderhalve week goed te horen in de Leeuwarder nieuwbouwwijk Wiarda, waar een mannetje een plek had gevonden op een braakliggend terrein, net ten zuiden van het sportpark, tussen De Pols en de Drachtsterweg.

Aandacht gewekt van natuurvolgers

Nadat de vogel in de nacht van zaterdag op zondag was opgemerkt en gemeld op de site Waarneming.nl, was de aandacht gewekt van een groep serieuze natuurvolgers in de stad. Ecoloog Jeroen Breidenbach hoorde de onmiskenbare roep van de kwartelkoning zondagavond zelf ook weerkaatsen tussen de bebouwing.

Hij zocht voor de zekerheid contact met de gemeente, om die te attenderen op de zeldzame gast en te vragen het terrein vooral met rust te laten. Na een paar doorverwijzingen lukte het dinsdag om bij de vierde ambtenaar een officiële melding achter te laten. Toch ging het mis. ,,Ik kreeg nog dezelfde middag een Whatsapp-bericht van iemand die zag dat er toch werd gemaaid.’’

Toen hij dinsdagavond poolshoogte nam met een FUMO-handhaver, bleek dat de loonwerker nog een strook gras had laten staan omdat zijn dienst erop zat. Opvallend genoeg liet de kwartelkoning zich zelfs even zien. Die fladderde naar een kaal stuk en liet zijn baltsroep horen. Breidenbach: ,,Dat-ie zich openlijk vertoonde is echt heel bijzonder. Blijkbaar was dat zijn vaste plek. Als ze die een keer hebben gekozen, houden ze daar blijkbaar aan vast.’’

Tegen middernacht meldde de vogel zich nog een keer. Daarna bleef het stil, ook in de nacht van woensdag op donderdag, hoewel het maaiwerk woensdag niet meer werd hervat na tussenkomst van de FUMO. Breidenbach: ,,Ik denk dat de kans op een broedgeval nu wel is verkeken, of er moet net dinsdagavond een vrouwtje zijn opgedoken. Vermoedelijk is dit mannetje nu ook vertrokken.

‘Betreurenswaardige samenloop van omstandigheden’

Gemeentelijk woordvoerder Rob Leemhuis spreekt van een ,,betreurenswaardige samenloop van omstandigheden’’. Het terrein in kwestie valt volgens hem onder de zelfstandig opererende Grondexploitatiemaatschappij (GEM) De Zuidlanden, waarvan de gemeente eigenaar is. Leemhuis: ,,Die heeft natuurlijk dezelfde zorgplicht als de gemeente, maar werkt met een eigen planning en schakelt zelf zijn loonwerkers in.’’

Het bericht dat er een kwartelkoning zat op het terrein, dat twee keer per jaar wordt gemaaid, had de projectontwikkelaar en de loonwerker nog niet bereikt. De gemeente bundelt deze berichten een keer per dag en speelt ze daarna door aan de verantwoordelijke afdeling. Leemhuis: ,,Helaas hebben de melding en het maaiwerk elkaar ongelukkig gekruist.’’

Breidenbach wil dat best aannemen, maar plaatst vraagtekens bij alle maai-ijver. ,,Wat bij mij vooral blijft hangen is de vraag waarom je zou moeten maaien op stukken grond waar niemand iets hoeft te doen. Waarom moet het altijd zogenaamd netjes zijn, zonder dat daar een functionele reden voor is?’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Weidevogels
Natuur en milieu
Instagram