Kantoren, winkels en kerken: je kan er ook in wonen

Het grootste Friese herbestemmingsproject: Markt058 aan de Zuidersingel in Leeuwarden.

Van de huizen en appartementen die ons land er vorig jaar bij kreeg is één op de zeven het resultaat van de transformatie van een bestaand gebouw. In Friesland gaat het hierbij sinds 2010 al om 3000 woningen, landelijk om meer dan 80.000.

Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek in opdracht van Binnenlandse Zaken becijferd. Scholen, kantoren, winkels en kerken raken overtollig. Maar het is vaak zonde om ze te slopen. In plaats daarvan kunnen ze - vaak begunstigd door - een woonbestemming krijgen.

De populariteit van hergebruik van oude panden voor woondoeleinden heeft uiteenlopende oorzaken. Maagdelijke bouwgrond is in grote delen van het land schaars en dientengevolge duur. Sommige gemeenten vertilden zich aan grondposities en zijn daardoor extra voorzichtig.

Daar komt bij dat kantoren en winkels in ongekend tempo leeg komen te staan. Eigenaars kunnen dan bij de gemeente of de provincie aankloppen voor subsidie. Die gaat verpietering tegen en bevordert een zuinig gebruik van de ruimte.

Herbestemmingsprojecten zijn enorm gevarieerd. In Friesland zijn er de afgelopen twee jaar 280 panden aangepakt. Sommige bieden maar plaats aan een of twee huishoudens, maar er zaten ook vijf gebouwen tussen met meer dan 5000 vierkante meter vloeroppervlak.

De ‘nieuwe’ studentenflat Markt058 tegenover het Leeuwarder station steekt er dit jaar met kop en schouders bovenuit. Hier zijn vierhonderd gemeubileerde studio’s gemaakt in een markant verzekeringsgebouw dat een generatie geleden nog werd opgeleverd als pronkstuk van het Leeuwarder Manhattan.

Zulke transformaties zijn in zwang sinds de vraag naar kantoorruimte door digitalisering en schaalvergroting flink daalt. Maar de meeste herbestemde panden zijn van voor 1950. Dat geldt voor de meeste kerken die hun functie als plaats van samenkomst verliezen en ook winkels in stands- en dorpscentra.

Blijkens de CBS-cijfers waren de voorbije twee jaar huurders van een herbestemmingshuis in 60 procent van de gevallen eenpersoonshuishoudens. Landelijk gezien was bijna de helft van de huurders jonger dan 27 jaar, in Friesland zat maar een derde deel in die leeftijdsgroep. Hier was het aandeel 45-plussers juist groter: 44 procent tegen krap 19 procent in de rest van Nederland.

Nieuws

menu