Initiatiefnemers van wolvenhek om Friesland: 'Straks loopt geen vee meer buiten'

Geen enkele veehouder zal volgens vijf boeren zijn vee nog weiden, als niets wordt gedaan om wolven weg te houden. ,,It wurdt in kealslach.”

Boeren Jehan Bouma en Jappie Zwaagstra, vrezen hun schapen straks niet meer te kunnen weiden.

Boeren Jehan Bouma en Jappie Zwaagstra, vrezen hun schapen straks niet meer te kunnen weiden. FOTO NIELS WESTRA

Schapenhouder Jehan Bouma uit Aldeboarn ziet als doembeeld voor zich dat alle Friese veehouders hun dieren op stal houden. ,,Alle losse fee sil út de lannen ferdwine. Skiep, kij, fôlen, pony’s, neam mar op. Mei in jier of tsien bliuwe se op stâl óf binne se fuortdien.”

Om dat te voorkomen zette hij met schapen- en melkveehouders uit Aldeboarn (2), Opeinde en Gersloot de Stichting Wolvenhek Fryslân op. Want juist in deze provincie, met relatief veel weidegang in vergelijking met bijvoorbeeld Duitsland, is het risico volgens hem groot dat dieren worden aangevallen. ,,It is hjir in gigantyske snackbar foar wolven.”

In onder meer Drenthe wordt gewerkt met nachthekken. Volgens Bouma kan dat geschikt zijn voor kleine hobbyboeren, maar is het voor de meeste reguliere boeren eigenlijk onmogelijk. Hijzelf heeft momenteel zo’n honderd fokschapen die hij iedere vier weken verplaatst naar een ander weiland. ,,It is kompleet ûnmooglik om dêr altyd wer in stek omhinne te pleatsen. Ik soe dan fyftich kilometer stek sette moatte en dat elke fjouwer wiken ferpleatse. Ek al wie it in tsiende derfan west, dan noch wie it ûnmooglik west.”

Hek van 1,70 meter hoog

De boeren hebben een hek voor ogen van 1,70 meter hoog, met het bovenste deel scheef oplopend en onder stroom. ,,It wurdt sa makke dat wolven der net yn kinne, mar der wol út.”

Een tracé hebben ze nog niet uitgetekend, maar ze willen in ieder geval natuurgebieden als het Drents-Friese Wold en het Fochteloërveen uitsluiten. ,,De stekken kinne oan de binnenkant fan dy gebieten komme, sadat de wolf dêr wol wolkom bliuwt.” Bij onderbrekingen als wegen denken ze aan alternatieve werende maatregelen. ,,Ljochtjouwende strepen op it asfalt bygelyks, of fladderlinten.”

Het hek zou zo’n 150 kilometer lang moeten worden. Met die lengte is de stichting afhankelijk van waarschijnlijk vele honderden landeigenaren. Bouma denkt de meesten wel te kunnen overtuigen. ,,It binne fansels faak boeren, dy’t der sels ek belang by hawwe. Mar boppedat: it giet om it belang fan elkenien. Elkenien moatte goed foar de bril ha: at it trochgiet sa’t it no giet, rint der op termyn yn Fryslân gjin fee mear bûten.”

Klein wild kan passeren

Bouma is ervan overtuigd dat het plan realistisch is en dat het juridisch ook goed mogelijk is. Klein wild kan volgens hem nog passeren door de rasters, die een maaswijdte zouden hebben van twintig bij twintig centimeter, of (bij bijvoorbeeld reeën) door eroverheen te springen. ,,Foksen, dassen, harmelingen en oar lyts spul kin der gewoan trochhinne. En oer it juridyske: at jo jo eigen lân wol omheine meie, wêrom soe dat dan net yn in grutter gebiet kinne?” Hij verwijst naar de Duits-Deense grens, waar ruim een jaar geleden al een hek is geplaatst om vooral wilde zwijnen tegen te houden.

De benodigde twee miljoen euro moet worden bijeengebracht via crowdfunding, plus op termijn bijdragen van overheden of andere subsidieverstrekkers. Bouma zegt dat dat vele malen goedkoper zou zijn dan het deels subsidiëren van hekken voor alle individuele boeren.

Hij bezweert dan ook dat het plan haalbaar is, al heeft hij nog geen termijn voor ogen waarbinnen het moet worden gerealiseerd. ,,Dit is ambisjeus, mar realistysk. Ik hoopje dat we de kommende jierren alle noazen deselde kant op krije.”

Klein gaatje

Glenn Lelieveld van het Wolvenmeldpunt van de Zoogdierenvereniging zegt dat een hek niets zou oplossen. ,,Er hoeft maar één klein gaatje te zijn over vele kilometers. En dan zijn er nog de wegen en het water. De wolf pakt net zo makkelijk de vluchtstrook of zwemt door een vaart.”

Naast de praktische bezwaren is het plan volgens hem ook wettelijk onmogelijk. ,,Het komt neer op het creëren van een wolfvrije zone. Dat mag niet.”

In Fryslân werden voor het eerst in april 2018 schapen doodgebeten door een wolf, twee stuks bij Boijl. Sindsdien sneuvelden bij twaalf gevallen in totaal 44 schapen.

Lelieveld zegt er net als de boeren van uit te gaan dat het aantal wolven de komende jaren exponentieel groeit, en hij begrijpt dan ook de zorgen. ,,Maar we hebben weinig te willen. De wolf is beschermd, en terecht. Er is één beroepsgroep die er last van heeft. De enige manier is dat die ermee leert omgaan.”

Lelieveld zegt dat verplaatsbare hekken wel degelijk een goede mogelijkheid zijn. ,,Per bedrijf moet je kijken wat wél kan. En daar kun je als overheid de boeren ook in tegemoet komen. Als je bijvoorbeeld alle kosten vergoedt, verwacht ik dat het niet als een probleem wordt ervaren.”

Gedeputeerde Klaas Fokkinga komt met een vergelijkbare reactie. ,,Sa’t ik it besjoch is it juridysk net útfierber, mar ik fyn it ek net winsklik. It is in beskermd bist. Wy sille dermei omgean leare moatte.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Wolf in Friesland
Instagram