Hoogleraar milieurecht werpt ander licht op Fries plan voor wolvenhek: 'Wolf bepaalt zelf waar hij zich vestigt'

Het Friese plan voor een wolvenhek langs de provinciegrens heeft juridisch gezien nóg een kant en die kan wel eens doorslaggevend zijn: de wolf bepaalt zelf waar hij zich vestigt.

De wolf bepaalt volgens milieurechtdeskundige Arie Trouwborst zelf waar hij zich vestigt.

De wolf bepaalt volgens milieurechtdeskundige Arie Trouwborst zelf waar hij zich vestigt. Foto: shutterstock

In opdracht van de Stichting Wolvenhek Friesland boog advocaat Piet Stehouwer zich over de mogelijkheden van een hek rond Friesland om het vee te beschermen tegen wolven. Zijn conclusie: het is juridisch mogelijk, want door alleen een fysieke barrière op te werpen, is er geen sprake van verstoring. Bij wolven, die de hoogste graad van bescherming hebben, is verstoring ten strengste verboden.

‘In de Alpen is ook vergeefs geprobeerd wolvenvrije zones in te stellen’

Arie Trouwborst, universitair hoofddocent milieurecht aan de Tilburg Universiteit, deelt de conclusie van Stehouwer niet. Hij verdiepte zich al eerder in het vraagstuk en zegt dat het instellen van wolvenvrije zones volgens Europese wetgeving niet is toegestaan. ,,In de Alpen is het ook geprobeerd. Vergeefs, want grote gebieden afsluiten voor wolven staat gewoon op gespannen voet met de beschermde status van het dier.’’

Volgens Trouwborst is het Europese Hof van Justitie helder op het punt van beschermde diersoorten. ,,Het gaat erom dat het dier zelf bepaalt waar het zich vestigt. Voor het Europese Hof is de geschiktheid van het gebied leidend. En dat is heel simpel: komt ergens een wolf voor, dan is het gebied geschikt. In Spanje zijn gebieden waar wolven leven in grote graanvelden. Die voeden zich met muizen, ratten, andere prooidieren in de akker en zelfs afval en gedijen prima.’’

Het plaatsen van een ‘wolfproof’ raster rond weilanden om het vee te beschermen is een beproefde beheersmaatregel, die ook in Drenthe wordt gestimuleerd door het provinciaal bestuur onder schapenhouders. ,,Maar voor grotere gebieden is het echt een ander verhaal. Ook de Europese Commissie stelt klip en klaar dat je niet vooraf mag bepalen welk gebied geschikt is voor wolven en welk niet. Dat doen de dieren zelf’’, zegt Trouwborst.

‘Als jurist zou ik verdedigen wolvenhek niet graag op mijn bordje hebben’

Mochten de Friese plannen concreet worden, dan worden er ongetwijfeld bezwaren ingediend en zal op een gegeven moment de rechter worden gevraagd een oordeel te vellen. Trouwborst: ,,Dat wordt een heel interessante zaak, en als jurist zou ik het verdedigen van zo’n wolvenhek niet graag op mijn bordje hebben. Zowel de regels voor de gebiedsbescherming als de soortenbescherming stroken niet met wolvenvrije zones. De kans dat het oordeel in het voordeel uitpakt van de wolf is in mijn ogen dus groot. Mensen mogen volgens de wet geen afbreuk doen aan de gunstige staat van de instandhouding van de soort en wolven mogen zich vestigen waar ze willen.’’

De vraag of het het plaatsen van een wolvenhek langs de Friese grens ‘collegiaal’ is naar Drenthe en Groningen, is geen juridisch vraagstuk. Trouwborst: ,,Maar stel dat Friesland het hek mag plaatsen, dan mogen andere provincie het ook. En dat zie ik niet gebeuren. De Nederlandse overheid heeft wel eens gespeeld met de gedachte om gebieden aan te wijzen waar wolven niet welkom zijn. Het advies van juristen was duidelijk: niet doen. En daar is het bij gebleven.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Wolf in Friesland