Hoogleraar Caspar van den Berg van Campus Fryslân tijdens opening academisch jaar: 'Academici, negeer andersdenkenden niet'

Op het moment dat Campus Fryslân het academisch jaar opent, ligt de wetenschap bij sommigen in de samenleving onder vuur. ,,Hebben wij wel genoeg gedaan om hen echt te begrijpen?”

Geen meelopende studenten of personeel dit keer: vanwege de coronamaatregelen mochten donderdag vrijwel alleen professoren meedoen in de processie waarmee het academisch jaar van de Campus Fryslân werd geopend. Voorop de pedel met de pedelstaf van de Rijksuniversiteit Groningen, waarvan Friese campus onderdeel is. Het is dit jaar de enige opening van de pedel; in Groningen werden alle publieke plechtigheden geschrapt.

Geen meelopende studenten of personeel dit keer: vanwege de coronamaatregelen mochten donderdag vrijwel alleen professoren meedoen in de processie waarmee het academisch jaar van de Campus Fryslân werd geopend. Voorop de pedel met de pedelstaf van de Rijksuniversiteit Groningen, waarvan Friese campus onderdeel is. Het is dit jaar de enige opening van de pedel; in Groningen werden alle publieke plechtigheden geschrapt. FOTO HOGE NOORDEN/JAAP SCHAAF

De sterren staan gunstig voor de Friese faculteit – studenten kunnen komend studiejaar alweer 70 procent van hun colleges klassikaal volgen – maar de derde opening van het academisch jaar stond donderdag bijna overal in het teken van corona. De processie van het Leeuwarder beursgebouw naar de Grote Kerk? Alleen de professoren mogen erin meelopen, universiteitspersoneel vanwege de veiligheid niet. De plechtige stoet wordt begeleid door twee medewerkers in hesjes. ,,Om te voorkomen dat de hoogleraren te dicht op elkaar lopen.” In de kerk zitten de genodigden - academici en een handvol studenten - al klaar, met voldoende tussenruimte.

De Campus heeft de eerste coronagolf zonder grote kleerscheuren doorstaan, schetst decaan Andrej Zwitter. Bijna elke student is het jaar goed doorgekomen, en de eerste lichting studenten haalt dit jaar zijn bul. Het omzetten van alle colleges naar een online-variant ,,kostte ongelooflijk veel moeite, maar zorgde ook voor creatieve oplossingen.”

Maar de coronacrisis vraagt meer van universiteiten en academici, betoogt Caspar van den Berg, hoogleraar Global en Local Governance aan de Friese campus. De laatste maanden roeren zich uiteenlopende groepen in de samenleving die zich niet voelen gehoord. Universiteiten staan voor sommigen van hen symbool voor een bevoorrechtte elite.

Bevoorrechte minderheid

Het is verleidelijk als hoogopgeleide wetenschapper om die geluiden te negeren of af te doen als domheid, maar dat is volgens Van den Berg een doodlopende weg. Academici zijn nu eenmaal een bevoorrechte minderheid, die door hun opvoeding of afkomst soms gewoonweg ook meer kansen in het leven hebben gekregen.

,,Zet mensen die minder kansen hadden, niet te snel weg. Voor we iemand wegzetten als onwetend, moeten we ons afvragen: hebben we wel genoeg gedaan om hen echt te begrijpen? Om te snappen waar hun zorgen vandaan komen?”

Academici hebben niet alleen een verantwoordelijkheid richting de wetenschap, maar ook richting de maatschappij. ,,Gebruik je nieuwsgierigheid en bevoorrechte positie juist om contact te maken met hen die totaal anders denken dan jij. Negeer ze niet.”

Hoeveel nieuwe studenten er dit jaar op Campus Fryslân beginnen weet decaan Zwitter pas op 1 oktober, ,,maar er is wel sprake van groei.” Twee opleidingen wachten bij de minister op accreditatie: de master Voice Technology en een bachelorstudie Data Science and Society (datasets gebruiken voor maatschappelijke doeleinden).

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Onderwijs
Instagram