Hoe moet het verder met het CDA? Drie jonge Friese CDA'ers spreken zich uit: 'Als het stormt, heb je de bemanning het hardst nodig'

Hoe moet het verder met het CDA na de chaos van het afgelopen jaar? Vandaag is het landelijke congres. Drie jonge Friese christendemocraten spreken zich uit over de staat en de toekomst van hun partij.

Koert Dekker, Niels Jacobi en Samantha Joustra (vanaf links).

Koert Dekker, Niels Jacobi en Samantha Joustra (vanaf links). FOTO NIELS WESTRA

Het liefst, zegt Niels Jacobi, had hij vanochtend de trein gepakt naar Den Bosch. Maar het weekendbaantje bij de Karwei gaat voor het belangrijkste congres in jaren van zijn CDA.

De jonge christendemocraat weet dat het echte karwei vandaag in de Brabanthallen geklaard moet worden. De partijleiding moet met de billen bloot over de roerige maanden die het CDA achter de rug heeft. De leiderswissel van Hugo de Jonge naar Wopke Hoekstra, de mislukte verkiezingscampagne, de vermeende fluistercampagne én het uiteindelijke vertrek van Pieter Omtzigt, het opstappen van partijvoorzitter Rutger Ploum - iedere dag sierde het CDA de voorpagina’s van de kranten. Nooit positief, zagen ook Samantha Joustra en Koert Dekker, raadslid in Súdwest-Fryslân en voorzitter van CDJA Fryslân.

Hebben jullie je geschaamd voor alles wat er binnen het CDA is gebeurd?

Niels Jacobi: ,,Ik was en ben wel enorm teleurgesteld. Vooral de manier waarop met Pieter Omtzigt is omgegaan, kan ik niemand uitleggen. Hoe verdedig je zoiets? Ik werd er op straat over aangesproken.’’

Samantha Joustra: ,,Ik vond vooral de wijze waarop in de ministerraad over Omtzigt werd gesproken heel confronterend. Dat was ronduit pijnlijk. Als je lid bent van het CDA, hoort de partij als een soort familie te voelen. Lokaal is dat ook zeker zo. We zijn een hechte club. Maar daarvan was landelijk geen sprake.”

Jacobi: ,,Nu ik er iets langer over nadenk: ja, ik heb me eigenlijk wél een beetje geschaamd. Ik herkende me totaal niet in wat er landelijk allemaal gebeurde. Het hield ook maar niet op.”

Koert Dekker: ,,Ik was vooral verbaasd. Tijdens de campagne voor de Kamerverkiezingen liep ik stage bij de fractie in Den Haag. Iedereen die ik sprak, zette zich keihard in voor Nederland. Ik zag het ook om me heen: mensen die van ‘s ochtends vroeg tot in de late uurtjes aan de slag waren omdat ze het beste voor het land wilden. Als je dan al die dingen hoort die zijn gebeurd, dan denk je: dat kan toch allemaal niet waar zijn.”

Wat was het pijnlijkste moment?

Joustra: ,,Het vertrek van Omtzigt. Op de radio hoorde ik iemand zeggen dat hij de Lionel Messi van het CDA was. En dat is waar. Natuurlijk, we zijn als partij niet afhankelijk van een persoon. Maar als je ziet wat hij heeft betekend en neergezet, dan is het gewoon heel verdrietig. Hij zette zijn tanden in de toeslagenaffaire, hij is de man die Een nieuw sociaal contract heeft geschreven. Omtzigt is iemand die enorm wordt gewaardeerd in Nederland, maar ook door velen binnen de partij.”

Dekker: ,,Zijn vertrek kwam voor mij toch ook nog onverwacht. Hij vertolkte de standpunten van het CDA als geen ander binnen de fractie en mede door heel veel media-aandacht haalde hij heel veel stemmen binnen. En terecht.”

Jacobi: ,,De inhoud van Omtzigt is ook mijn inhoud. Het omzien naar elkaar, de sociale rechtvaardigheid. Nu Omtzigt is vertrokken, dreigt dat van de partij-agenda te verdwijnen. Dat moeten we voorkomen. Een lijmpoging zag ik eerst wel zitten. Maar nu Omtzigt zelf heeft aangegeven dat hij niet meer terugkeert bij het CDA, moet je niet blijven aandringen. Met hem samenwerken is heel belangrijk.”

Wat willen jullie op het congres horen?

Dekker: ,,De partij is flink opgeschud. We moeten nu een punt zetten achter de paniek. De ene chaotische situatie volgde de andere op. Het congres moet het startsein zijn voor de wederopbouw.’’

Jacobi: ,,Mensen in de partijtop zullen verantwoordelijkheid moeten nemen voor alles wat er is gebeurd, ze zullen moeten erkennen dat ze het niet goed hebben gedaan. Ik ben er zelf niet bij, maar hoop dat alle aanwezigen hun hart kunnen luchten en de rust wederkeert. Ik weet dat veel mensen hebben getwijfeld over hun lidmaatschap. Logisch, want wil je nog wel bij een partij horen waar zoveel misgaat? Aan de andere kant: als het stormt heb je de bemanning het hardst nodig. Als je van boord springt, bereik je niks.”

Joustra: ,,Ik kijk eigenlijk veel meer uit naar het volgende congres, op 11 december. Er zijn drie gedegen rapporten geschreven over het CDA, er worden veel resoluties ingediend. Ik verwacht dat mensen in de partijtop vooral luisteren naar wat de leden te zeggen hebben en in december laten zien wat ze met de aanbevelingen en de kritiek gaan doen. Ik hoop dat de leden hun steun uitspreken. En ik hoop dat de gierput een keer dichtgaat.”

Hoe moet het CDA verder?

Joustra: ,,De partij moet zich herpakken. Duidelijkheid en transparantie zijn ongelooflijk belangrijk. Kijk naar de lijsttrekkersverkiezing. Toen Hugo de Jonge zich terugtrok, had ik op nieuwe verkiezingen gerekend. Of op Omtzigt, die nipt verloor. In plaats daarvan werd Wopke Hoekstra naar voren geschoven. Prima, maar wees duidelijk waarom zo’n keuze wordt gemaakt. Hetzelfde geldt voor de campagneslogan. Die was eerst ‘Zorg voor elkaar’ en werd met Wopke veranderd in ‘Nu doorpakken’, terwijl dat laatste helemaal niet bij het CDA past en het eerste wel. Maar goed, Wopke had weinig tijd. En een kat in het nauw maakt rare sprongen.”

Jacobi: ,,We moeten op landelijk niveau echt weer gaan handelen en denken vanuit de christendemocratische kernwaarden.”

Joustra: ,,Dan denk ik vooral aan het rentmeesterschap. Dat heeft met het klimaat te maken, maar net zo goed met betaalbare, goede zorg en onderwijs. Welk land willen we doorgeven aan de volgende generaties?

Jacobi: ,,We zijn vooral wat het klimaat betreft te terughoudend geweest. Daarom was ik ook blij met de visie van Kamerlid Henri Bontenbal. We zijn geen klimaatgekkies, maar je hoeft de moeilijke vragen die er zijn niet uit de weg te gaan. We mogen op dit vlak best wat progressiever zijn. Dat geldt ook voor het vluchtelingenbeleid.”

Joustra: ,,Derk Boswijk heeft eerder een knuppel in het hoenderhok gegooid door met een heel genuanceerde landbouwvisie te komen. Hij laat zien dat klimaat- en landbouwbeleid prima samengaan. De media pikten eruit dat ook het CDA voor inkrimping van de veestapel is, maar het houdt zoveel meer in.”

Dekker: ,,Agrariërs hebben constant te maken met nieuwe regelgeving vanuit Den Haag en Brussel. Laat nou het innoveren over aan de mensen die er verstand van hebben, aan de boeren dus.”

Jacobi: ,,Het is moeilijk vlammen in de pers, met zo’n genuanceerd verhaal. Wij zijn geen partij van simpele oneliners, geen partij die heel uitgesproken is. Dat maakt het zeker in deze tijd lastig. Maar we hebben een verhaal te vertellen. Wij zijn voor beleid dat haalbaar en betaalbaar is en waarvoor draagvlak bestaat. Ik hoop dat we over tien jaar over 2021 als het jaar van de omslag spreken. In positieve zin.”

Joustra: ,,Misschien moeten we ook minder bescheiden zijn over de successen die we behalen. Want die zijn er, maar sneeuwen nu vaak onder.”

Moet het CDA meeregeren?

Jacobi: ,,Ik zie graag dat het CDA de oppositie ingaat. Dan zijn we over vier jaar misschien wel weer klaar om te regeren. Als je aanschuift bij VVD en D66, word je een bijwagen. Dat moet je niet willen. Ik ben bang dat we worden verpulverd.”

Joustra: ,,Ben ik niet met je eens. Je moet in de coalitie zitten om iets voor elkaar te krijgen. Maar je gaat niet ten koste van alles in het kabinet. Ik ben blij dat Wopke stevig in z’n schoenen staat.”

Dekker: ,,In de oppositie is politiek bedrijven een stuk makkelijker. Dan kun je alles roepen zonder ooit verantwoordelijkheid te hoeven nemen. Maar ik ken het CDA goed genoeg: de partij wil regeren. Dan pas kun je iets bereiken. Als er een regeerakkoord zou komen waarin het CDA zich kan vinden, waarin bijvoorbeeld culturele waarden een belangrijke plek krijgen, dan ben ik voor.”

Zien jullie op tegen de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022?

Joustra: ,,Ik heb vertrouwen in onze trouwe achterban. Het CDA is in maart al een tijdje bezig om zich te herpakken en lokaal gaan we uit van eigen kracht.”

Jacobi: ,,We zullen ongetwijfeld een klap krijgen. De vraag is hoe we die kunnen beperken. Tegelijkertijd moeten we daar niet te veel mee bezig zijn. We moeten vooral ons eigen verhaal vertellen.”

Niels Jacobi

Leeftijd: 19 jaar Woonplaats: Drachten Rol binnen CDA: bestuurslid Smallingerland Sinds 4 jaar partijlid Dagelijks leven: student juridische bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen

Koert Dekker

Leeftijd: 23 jaar Woonplaats: Noordwolde Rol binnen CDA: voorzitter CDJA Fryslân Sinds 3 jaar partijlid Dagelijks leven: student bestuurskunde aan de Thorbecke Academie in Leeuwarden

Samantha Joustra

Leeftijd: 29 jaar Woonplaats: Sneek Rol binnen CDA: raadslid Súdwest-Fryslân Sinds 9 jaar partijlid Dagelijks leven: compliance- en riskmanager bij Afterpay

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Politiek
Instagram