Hoe gevaarlijk is een biovergister?

De biovergister bij de Suikerunie in Hoogkerk. In het Groninger dorp wordt veel geklaagd over onder meer de stank. FOTO SIESE VEENSTRA

Van Burgum tot Kootstertille: de opkomst van de biovergister gaat gepaard met veel zorgen. Toch investeert de rijksoverheid flink in deze ontwikkeling. Zes vragen over biovergisting en de gevaren.

Wat is biovergisting?

Het principe achter biovergisting is eenvoudig. ,,Vergisting gebeurt overal waar organisch materiaal is’’, vertelt vergistingsadviseur Jan Klein Hesselink van het Leeuwarder adviesbureau Ekwadraat. In een biovergister komt mest of ander organisch materiaal samen in een verwarmde, luchtdichte tank. Vervolgens gaan bacteriën aan het werk om de biomassa om te zetten in methaangas. Op dit gas kan dan een motor draaien die stroom opwekt. Ook is het mogelijk het toe te voegen aan het gasnet. Het restproduct, digestaat, is bruikbaar als meststof.

Waarom is het nu pas in opkomst?

Dat biovergisting pas de afgelopen jaren in opkomst is, komt niet doordat de techniek nooit voorhanden was. Er is volgens Klein Hesselink eerder alleen geen aanleiding voor geweest. ,,Waarom zou je het doen als je genoeg aardgas hebt?’’ Maar de aardgasvoorraad is eindig en aan mest is een overschot. Bovendien geldt het methaangas uit mest als broeikasgas, en vergisting voorkomt dat het vrij de lucht ingaat.

Wat ook meespeelt is subsidie. De overheid heeft 12 miljard euro beschikbaar voor producenten van hernieuwbare energie. ,Het gaat hierbij wel om productiesubsidie’’, voegt Tom Hoven, duurzaamheidswoordvoerder van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, eraan toe. ,,Dat betekent dat je het bedrag pas krijgt als je de energie ook daadwerkelijk levert.’’

Hoeveel biovergisters zijn er in Friesland?

De provincie telt momenteel 22 kleine en grote vergisters. Er zijn er echter meer op komst. Zo zijn er plannen om bij Kootstertille en bij Burgum vergisters aan te leggen. In beide gevallen is er echter protest van omwonenden.

Welke bezwaren hebben omwonenden?

Explosiegevaar, schadelijke stoffen in de lucht, drukte op de wegen en waardevermindering van de huizen. Lys Visser van Plaatselijk Belang somde deze nadelen vorige week op bij een bijeenkomst in Kootstertille . Vooral de ligging, tegenover de Gasunie en boven een gasleiding, baart haar grote zorgen. ,,Doe’t wy de lokaasje hearden, sloech de skrik my om it hert.’’

Ook in Burgum , waar Engie een co-vergister wil bouwen bij de elektriciteitscentrale, vrezen omwonenden voor stank-, geluids- en verkeersoverlast. Zij hebben ook hun twijfels bij de duurzaamheid. Twijfels die ook in provinciale staten worden gedeeld. De fracties van Partij voor de Dieren, GrienLinks en 50PLUS zeggen te vrezen dat Fryslân het mestafvalputje voor andere landsdelen wordt.

Hoe terecht zijn deze bezwaren?

Biovergisting is niet helemaal zonder gevaren. Maar, stelt Klein Hesselink van Ekwadraat, ,,de kans dat er iets misgaat, is buitengewoon klein’’. Het grootste risico is volgens hem milieuvervuiling. Als voorbeeld noemt hij de mestsilo die in februari omviel en knapte na een storm bij een boerenbedrijf in Aalten.

Daarnaast bestaat de kans op stankoverlast. Uit onderzoek blijkt dat bij mestvergisting niet meer ongezonde stoffen vrijkomen dan bij andere vormen van mestverwerking. Maar dan moet wel alles volgens de regels gebeuren, en dat gebeurt niet altijd. Zo had Tirns afgelopen jaar veel last van stank nadat er in de plaatselijke vergister supermarktafval ging.

Daar komt bij dat er klachten zijn over het toegenomen verkeer rond de biovergisters. Begrijpelijk, vindt Klein Hesselink. ,,Mestuitstoot zie je niet, maar de vrachtwagens zie je rijden.’’

En het rampscenario, een ontploffing?

Een ontploffing ziet Klein Hesselink niet gebeuren. ,,Zelfs als er een scheur in de tank komt en je houdt er een lucifer bij, dan nog brandt het af als een fakkel. Het ontploft niet.’’

Nieuws

menu