Hoe blijven we gezond? Ellen van der Veen: 'Ik ben een luie coach, zeg ik altijd'

De coronacrisis toont onze kwetsbare gezondheid. Ten dele hebben we een goede gezondheid zelf in de hand. Wat hulp erbij kan ook via de leefstijlcoaches. Vandaag deel 2: Ellen van der Veen, leefstijlcoach bij Ketenzorg Friesland.

Leefstijlcoach Ellen van der Veen: ,,Van de volwassen Friezen heeft 50 procent overgewicht. We kunnen nog heel veel mensen helpen.''

Leefstijlcoach Ellen van der Veen: ,,Van de volwassen Friezen heeft 50 procent overgewicht. We kunnen nog heel veel mensen helpen.'' FOTO NIELS DE VRIES

Zeilbootjes verplaatsen zich langzaam door de Noarder Alde Wei bij Joure. Het is een perfecte dag voor watersport én voor een wandelrondje door de Blokslootpolder van 4,3 kilometer. Het kost een uur, precies twee keer zo lang als ieder mens idealiter dagelijks moet wandelen.

Althans, Ellen van der Veen (57) uit Sneek probeert het elke dag te doen, als de leefstijlcoach van Ketenzorg Friesland niet in de sportschool actief is of in de winter een yogales volgt. ,,Bewegen hoort bij een gezonde leefstijl.’’

Het is allerminst een nieuw geluid. Toch is het percentage volwassen Friezen dat kampt met overgewicht of obesitas maar liefst 50 procent. ,,We kunnen echt nog een heleboel mensen helpen’’, zegt Van der Veen.

GLI-programma

Dat begeleiden doet ze als een van de pakweg 25 leefstijlcoaches in Friesland met wie zorgverzekeraar De Friesland een contract heeft afgesloten via drie zorggroepen. De coaches werken sinds 2019 en inmiddels bieden zij twee soorten wetenschappelijk verantwoorde leefstijl-veranderende programma’s aan. ,,Met een doorverwijzing van de huisarts kun je bij ons terecht voor een zogeheten GLI-programma, wat staat voor Gecombineerde Leefstijl Interventie.’’

Eind vorig jaar waren er 24 groepen, nu is dit aantal inmiddels gegroeid tot 42. ,,Een toename, maar er is plek voor meer, de behandeling wordt vergoed uit het basispakket. Het vereist een doorverwijzing van de huisarts en de meeste huisartsen zijn enthousiast. Een klein deel is kritisch. Men vindt dat het niet zou horen bij de primaire zorg en ze zijn niet overtuigd van de resultaten.’’

Ze wijst op onderzoek in het zuiden van Nederland waar de coaches al langer werken met het GLI-programma. ,,Gemiddeld woog een deelnemer 10 procent minder. Ze voelden zich fitter en geven hun kwaliteit van leven een hoger cijfer. Ze gaan bovendien minder vaak naar de dokter en daar is het programma óók om te doen: de zorgkosten zijn te hoog en er is te weinig zorgpersoneel.’’

‘Hoe ben je grootgebracht?’

Meedoen is niet lichtvaardig op te vatten. ,,Je verbindt je twee jaar lang. Er zijn groepssessies, individuele gesprekken en je hebt je groep waarmee je dingen kunt ondernemen. Het doel is mensen bewust te maken van gezonde keuzes, gezond gedrag en voeding én hoe je dat volhoudt. Dat is lang niet voor iedereen vanzelfsprekend.’’

Van der Veen wijst op de vele verleidingen in de samenleving en het veranderen van veel leefgewoonten, zoals het voortdurend vieren van gebeurtenissen mét eten. ,,Vroeger kreeg ik alleen in het weekend een schaaltje chips.’’

Voordat iemand toetreedt, kijkt ze ook naar de omgeving en achtergrond van een deelnemer. ,,Hoe ben je grootgebracht? Heb je financiële zorgen, krijg je steun van je gezin of heb je juist een heel obesogene omgeving: een omgeving waar veel overgewicht voorkomt. Met die info weten we hoe we mensen kunnen helpen.’’

Luie coach

Daarnaast is de motivatie van een deelnemer van groot belang. ,,Ik zeg altijd tegen mensen dat ik een luie coach ben. Ik doe het niet, dat doe jij.’’ Hoe mensen ertoe komen om die zogeheten ‘knop om te zetten’ en zich aanmelden, is interessant. Waarom is voor de een de maat vol als een spijkerbroek niet meer past en de bloeddruk aan de hoge kant raakt en waarom gaan er bij de ander pas alarmbellen rinkelen als die niet meer kan stoeien met de kleinkinderen?

,,Vaak is er een lichamelijke waarschuwing, diabetes, hoge bloeddruk, artrose. Verder speelt je persoonlijke situatie een grote rol. Het is gemakkelijker aan jezelf te werken als je weinig zorgen hebt, dan wanneer je bijvoorbeeld meer gezondheidsproblemen hebt of in een scheiding ligt.’’

Van der Veen heeft met het rondje Blokslootpolder dat Staatsbosbeheer mogelijk maakt, de doelen van vandaag alweer gehaald. ,,Uiteindelijk is het mij erom te doen zolang mogelijk gezond en onafhankelijk te blijven.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Gezondheid