Het vriest amper 5 graden, maar het voelt als de Noordpool. Vijf vragen en antwoorden over de gevoelstemperatuur

ANP

We zijn zondagochtend wakker geworden in een ijzig koud Nederland. Het is amper 5 graden onder nul en toch voelt het alsof je vingers en je neus eraf vriezen. Hoe dat kan? Vijf vragen en antwoorden over de gevoelstemperatuur.

Wat is gevoelstemperatuur?

Gevoelstemperatuur, ook wel windchill genoemd, is de temperatuur die wij ervaren onder invloed van koude wind. Naarmate het harder waait voelt het kouder aan en koelen wij sneller af. De gevoelstemperatuur is een maat voor dit warmteverlies.

Gevoelstemperatuur heeft dus niets te maken met inbeelding?

Nee, het is een wetenschappelijke maat met bijbehorende tabellen. Als het 5 graden vriest bij windkracht 2 is de gevoelstemperatuur -9 graden. Bij windkracht 4 wordt dat -12 graden en bij windkracht 9 zelfs -17 graden. Waterleidingen bevriezen sneller bij vorst en harde wind (en wij ook!).

Onderstaande tabel gebruikt het KNMI

Waarom willen wij dat eigenlijk weten? Je voelt toch zo ook wel dat het in de wind kouder is dan uit de wind?

Lage gevoelstemperaturen kunnen snel leiden tot bevriezing. Tegen de wind in schaatsen of fietsen is extra link, want de eigen snelheid komt bovenop de windsnelheid. Veel deelnemers aan de Elfstedentocht van 1963 kregen bevriezingen doordat ze langdurig tegen de wind in schaatsen.

Hoe wordt de gevoelstemperatuur berekend?

Het KNMI hanteert de zogeheten JAG/TI-methode die een combinatie gebruikt van luchttemperatuur en gemiddelde windsnelheid. De gevoelstemperatuur die daar uit komt geldt voor een gezond, volwassen, wandelend persoon van gemiddelde lengte.

Bestaat er ook een gevoelstemperatuur voor warmte?

Ja, warm weer voelt warmer bij windstilte en een hoge luchtvochtigheid. Ons lichaam koelt af door zweet te laten verdampen, maar die verdamping stagneert als de omringende lucht te vochtig is. Een ventilator die de vochtige lucht wegblaast brengt dan verkoeling.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Weer