Het is Wereld Autisme Dag. Twee studenten met een autisme spectrum stoornis doen hun verhaal: 'Aan autisme kleeft een stigma. Mensen praten er niet graag over'

Voor iemand met een autisme spectrum stoornis (ASS) kan studeren een hele uitdaging zijn. Vandaag, op Wereld Autisme Dag, doen twee studenten hun verhaal. ,,Als je geen idee hebt wat voorrang heeft, dan wordt het een rommeltje.’’

Jorin Onclin en Gerbrich Kaastra.

Jorin Onclin en Gerbrich Kaastra. FOTO JULE KARFF

Jorin Onclin (25), student communicatie NHL Stenden

,,Al van jongs af aan was duidelijk dat er iets met me was. Ik had geen idee van de wereld om me heen. Kon emoties niet goed onderscheiden en had moeite met echt contact maken.

Op de basisschool viel het de andere kinderen niet op dat ik autisme had. Pas toen ik in de pubertijd kwam en naar de middelbare school ging, werd het een probleem. Er waren te veel veranderingen en erbij horen lukte niet goed. Ik heb toen wel extra ondersteuning gehad, maar ben uiteindelijk toch afgestroomd van atheneum naar havo.

Emoties ervaar ik in hoge pieken: of het gaat heel goed met me of ik heb het ontzettend zwaar. Een kleine tegenslag voelt voor mij als iets extreem zwaars, iets wat helemaal verkeerd gaat. Een studiekeuze maken is moeilijk voor elke zeventien- of achttienjarige. Maar als je niet weet wat je plaats is in de wereld, is het extra ingewikkeld.

Behoefte aan duidelijke studiehandleiding

Na de havo begon ik aan de studie rechten. Het bleek een verkeerde keuze. De opleiding was te groot, de stof te droog. Mijn klasgenoten waren een stuk ouder. Ik wist niet hoe ik me moest gedragen. Ook op de opleiding docent maatschappijleer strandde ik. Ik heb een tussenjaar genomen en in die tijd gewerkt bij een callcenter. Daar kwam ik tot inzicht dat ik communicatie wilde studeren.

Ik heb behoefte aan een hele duidelijke studiehandleiding: dit gaan we de komende acht weken doen, zo zien de lessen eruit en dit gaan we aan het einde toetsen. Ik wil graag weten wat de kaders zijn; dit doen we wel en dit niet. Die duidelijkheid zit gelukkig ingebakken in deze opleiding. Ik kan ook goed praten met de docenten als er iets is.

Aan autisme kleeft een stigma. Mensen praten er niet graag over. Er heerst een soort schaamte. Om dit te doorbreken heb ik een podcast-kanaal over leven met autisme: pdd-cast. Tuurlijk kennen wij onze uitdagingen. Maar wij hebben ook enorme unieke talenten. Ik kan bijvoorbeeld heel goed out of the box denken. Omdat ik anders denk, weet ik de vraag achter de vraag te stellen. ‘’

Gerbrich Kaastra (22), student chemie aan het NHL Stenden (in samenwerking met Hogeschool van Hall Larenstein).

,,Ik weet pas sinds een jaar dat ik autisme heb. Ik had het veel te druk, met mijn studie chemie en met mijn baantjes. Ik had de periode voor de zomer stage gelopen en het lukte mij maar niet om het verslag af te ronden.

Het was oprecht te veel. Ik had niet genoeg tijd voor alles. En een neurotypisch persoon (mensen die geen autisme hebben, red.) zou prioriteiten stellen. Maar ik had geen overzicht meer van wat er wel en niet moest gebeuren. Als je geen idee hebt wat voorrang heeft, dan wordt het een rommeltje. Ik blokkeerde gewoon.

Nu weet ik dat het een gebrek aan structuur was, waardoor ik niks gedaan kreeg. Toen ik te horen kreeg dat ik autisme heb, gaf dat een dubbel gevoel. Er verandert niets door een diagnose. Je blijft wie je bent. Aan de andere kant viel alles op z’n plek. Mijn vermoeidheid en stressgerelateerde klachten die ik al sinds mijn dertiende, veertiende heb.

‘Het is menselijk’

Met mijn diagnose heb ik recht op net wat extra tijd bij toetsen. En er zijn bepaalde fondsen waar je aanspraak op kunt maken als je studie vertraging oploopt. Bij ons op de hogeschool, maar ook op NHL Stenden, zijn speciale praatgroepen voor studenten met autisme. Daar vind ik herkenning: Hé daar heb ik ook last van en dat heb ik zo en zo opgelost.

Autisme zegt niks over hoe je bent als persoon. Als je honderd mensen op het spectrum neemt, heb je honderd verschillende persoonlijkheden. Omdat ik minder goed mijn emoties aan kan voelen ben ik soms snel in paniek. Daar kun je je voor schamen, maar waarom zou je? Het is menselijk.

Ik kan me heel lastig concentreren en al helemaal niet lang. Soms heb ik les van half negen tot vier en krijg ik hele lastige wiskundige stof. Mijn brein zit dan om half elf al vol. Ik neem dan niks meer op. Jammer dat docenten niet meer tijd hebben om pauzes in te lassen tijdens lange hoorcolleges. De lessen interactiever maken helpt ook. Dat is trouwens voor elke student beter.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Instagram