'Heel Friesland belt' komt van de grond: 'Eenzaamheid is ontzettend schrijnend'

Nu afzondering ons dagritme bepaalt, ligt er een grote taak voor de vrijwilligers van telefonische hulplijnen. ,,Veel bellers hebben een unheimisch gevoel. Waar gaat dit toch naartoe?’’

Nu we niet meer bij elkaar over de vloer komen, moeten we andere manieren verzinnen om contact met vrienden en familie te houden.

Nu we niet meer bij elkaar over de vloer komen, moeten we andere manieren verzinnen om contact met vrienden en familie te houden. FOTO NIELS DE VRIES

Hendrik Nauta (17) uit Sneek zwaait naar het gezicht op zijn telefoon. Aan de andere kant van de lijn zit Anneke Salwegter-de Leeuw (88) in haar kamer in de Sneker Parkflat. Zij kan er niet uit, maar Hendrik kan haar (via FaceTime, hij heeft haar geleerd hoe dat werkt) zo wel ‘bezoeken’ voor een praatje. Dat is haar veel waard. ,,Ik vind het heerlijk dat we elkaar ook kunnen zien. Het is fijn om even te bellen. Ik heb wel contact met de buitenwereld, maar dat is allemaal via WhatsApp. Praten gaat gemakkelijker.’’

Hendrik zit in het tweede jaar van de opleiding sociaal-maatschappelijke dienstverlening van het Friesland College. Hij is stagiair bij de stichting Sociaal Goud. Dit collectief in Sneek, Leeuwarden en De Fryske Marren trekt ten strijde tegen de eenzaamheid bij ouderen. Eerst kon-ie gewoon bij de mensen langs voor een potje biljarten, dammen of een ommetje. ,,Superleuk.’’ Na de aardverschuiving die het coronavirus veroorzaakte, zitten zijn senioren thuis, in afzondering. Nu is Hendrik een ‘belbuddy’.

‘Heel Friesland belt’

De stichting Sociaal Goud heeft vorige week de campagne ‘Heel Friesland belt’ gelanceerd om de leegte bij kwetsbare mensen te verdrijven. Dat was al hard nodig vóór de coronacrisis, zegt Ruben van der Goot, de projectleider in Sneek. In Nederland ervaren een miljoen inwoners gevoelens van eenzaamheid. ,,Het is ontzettend schrijnend. Nu sociaal contact praktisch taboe is en mensen ook niet meer naar een activiteit kunnen, springen ons de tranen soms in de ogen als we de verhalen horen.’’

‘Heel Friesland belt’ komt goed van de grond, ziet Van der Goot. Zeker tweehonderd vrijwilligers hebben zich inmiddels aangemeld als belbuddy. Op de website staat een contactformulier waar iemand zichzelf of een ander kan opgeven die behoefte heeft aan een luisterend oor. ,,Dat loopt als een tierelier. We hebben nu ruim dertig matches kunnen maken.’’

Tegelijk komt daar meteen de tegenstelling aan het licht. De actie is erop gericht om die kwetsbare doelgroep te bereiken, maar dat zijn vaak ook de mensen die juist zo buiten beeld blijven. Van der Goot: ,,Ze hebben weinig contacten en digitale middelen tot hun beschikking. Moeilijk te vinden dus.’’ Vandaar ook dat anderen een bekende of familielid kunnen aanmelden.

Luisterlijn

Ook de Luisterlijn (1500 vrijwilligers en 500.000 gesprekken per jaar) is vorige week samen met Omroep Max een campagne begonnen om aandacht te vragen voor angst en zorgen onder ouderen. In een spotje, dat veelvuldig te zien is, roept omroepdirecteur Jan Slagter mensen op alert te zijn, met een doorverwijzing naar het nummer van de Luisterlijn. Sinds afzondering het dagritme bepaalt, is het aantal bezorgde telefoontjes naar de Luisterlijn al met 30 procent gestegen, ziet Jannemarie Kooijker, trainer en begeleider van de vrijwilligers aan de telefoon in de Leeuwarden. Nu de omvang van deze crisis steeds duidelijker wordt, stijgt die lijn. ,,Wat wij veel te horen krijgen van bellers, is dat zij een unheimisch gevoel hebben. Het lijkt allemaal onwerkelijk. Er is angst, er zijn zorgen. Waar gaat dit naartoe?’’

Vrijwilligers van de Luisterlijn draaien dubbele diensten om al die telefoontjes, chatsessies en mails op te vangen. Tegelijkertijd vraagt de Leeuwarder organisatie nieuwe vrijwilligers met een goed, luisterend oor. Kooijker: ,,Dat menselijk contact, dáár is behoefte aan. Voor een grote groep mensen is de wereld snel een stuk kleiner geworden. Een wandeling, samen eten: al die dingetjes die een dag opfleuren, zijn weg. Alles in je eigen bedoeninkje moeten doen en moed uit jezelf moeten halen is niet zo gemakkelijk.’’

Belbuddy Hendrik Nauta vindt zijn (video-)gesprekken met mevrouw De Leeuw vooral leerzaam en gezellig. Dat werkt twee kanten op: zij vertelt hem alles over haar reizen naar verre landen en de levenslessen die ze opdeed, hij helpt haar bijvoorbeeld met hedendaagse uitdagingen als het resetten van haar mobiele telefoon. ,,Ze vertelt me vaak dat ik moet genieten van het leven, omdat het allemaal erg snel gaat.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Coronavirus