Grutto vroeger dan ooit terug in Friesland; bekendste zendergrutto Amalia verspeelt zender

De grutto is vroeger dan ooit terug in Friesland. Leeuwarder Jan Kramer deed maandag de eerste zekere waarneming van een gemerkte vogel in Skrok bij Wommels.

Daarmee is de eerste in Friesland geringde grutto zes dagen eerder gesignaleerd dan het oude record. Vorig jaar was de eerste gemerkte Friese grutto op 23 februari te zien bij Skrok. Daarvoor stond het record op 26 februari 2008 (Workumerwaard). Kramer herkende de grutto aan het lime-kleurige merkvlaggetje en de blauwe ring aan een van de poten. De code op de vlag die meer kan vertellen over herkomst en leeftijd van het dier was door de grote afstand niet te lezen.

Bij de vroege meldingen moet er nadrukkelijk sprake zijn van een exemplaar dat hier geringd is, omdat er momenteel ook honderden exemplaren van de IJslandse grutto-ondersoort in Friesland bivakkeren. Deze dieren trekken doorgaans net wat vroeger naar het noorden en zijn in deze tijd van het jaar vrijwel niet te onderscheiden van de Nederlandse vogels.

Kramer zag vorige week al honderden grutto’s bij de kijkhut van Skrok. Zaterdag zaten er 460 stuks. Doordat de dieren foerageerden in het water van de vogelplas waren er toen geen ringen te zien. Na de zware regenval van zondag veranderde dat. Kramer: ,,As se it net mear be-djipje kinne, sykje se it lân op.’’

Klimatologische omstandigheden

De eerste teruggekeerde Nederlandse grutto werd al op 12 februari gespot op het Landje van Geijsel, een plasdrasgebied bij Ouderkerk aan de Amstel waar de dieren traditioneel vroeg neerstrijken. Dat was een evenaring van het landelijke record.

Dat de dieren vroeg zijn, past bij de klimatologische omstandigheden, zegt Hooijmeijer. ,,Ast no sjochst dat der al mear skriezen werom binne, kinst stelle dat dit gjin ynsidint is.’’ Door de zuiderstormen en de bijbehorende hoge temperaturen van de afgelopen weken werd de rode loper zo ongeveer uitgerold. Uit het verleden zijn trouwens situaties bekend waarin vroege grutto’s door invallende kou weer naar het zuiden vlogen, tot in Frankrijk. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2013.

Van de gezenderde grutto’s die te volgen zijn via de website van Kening fan ’e Greide is de eerste ook al terug in ons land. Grutto Burdalo, door Hooijmeijer als volwassen dier ooit gezenderd in het Spaanse Extremadura, was op 13 februari present in de buurt van Gouda.

Bekendste zendergrutto verspeeld zender

Grutto Amalia, de bekendste zendergrutto van het project, is op de website van de kaart verdwenen. Het gruttomannetje heeft deze winter zijn zender verspeeld in Senegal. Hooijmeijer: ,,Dat seagen we it ôfrûne jier al oankommen. It ding hinge bryk op syn rêch. Fan ’t winter hawwe we it lêste sinjaal trochkrigen út Senegal wei. As de stjoerder op ’e kop leit of yn it wetter fallen is, krijt de sinnesel ek gjin enerzjy mear.’’

Amalia zelf maakt het prima. Vogeltellers Age Hulder en Wim Tijsen zagen hem de afgelopen dagen foerageren in Extremadura. Zonder zender is Amalia te herkennen aan de kleurringen aan zijn poten.

Hooijmeijer noemt Amalia ‘ús publisiteitsfûgel’. De vogel is als volwassen dier gezenderd in 2013. ,,De stjoerder hat it sân jier dien. Hy hat der seis kear mei hinne en werom west nei Afrika.’’

Bekijk de tracks van gezenderde grutto’s bij Kening fan ’e Greide .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Video