Geld onzekere factor in veenweideplan

Veenlandschap bij Aldeboarn. FOTO NIELS DE VRIES

Het Friese veenweideprogramma voor de komende tien jaar dat op 6 oktober wordt gelanceerd, is in financieel opzicht nog niet waterdicht.

Daarvoor waarschuwde programmamanager Theunis Osinga de bestuurders van provincie, Wetterskip Fryslân en gemeenten gisteren in een digitale informatiesessie. ,,De financiering voor de komende tien jaar is nog niet gedekt en ook nog niet zeker.’’

Wat vaststaat is dat provincie en Wetterskip geld opzij hebben gezet en dat Friesland aanspraak kan maken op bedragen die zijn gekoppeld aan het Klimaatakkoord. De rest zal vooral moeten komen uit andere potten van Rijk en EU. ,,Daar ligt nog wel een uitdaging’’, zei Osinga voorzichtig.

Het programma zal daarom eerst met een ‘adaptieve aanpak’ in gang worden gezet. Osinga: ,,We gaan gewoon aan de slag en we gaan ook werkendeweg bijsturen. Dat doen we omdat we nog niet alles weten.’’

De concrete maatregelen in het veenweideprogramma worden tot 6 oktober nog onder de pet gehouden, maar duidelijk is wel dat de nadruk zal liggen op vernatting van de gebieden waar nu de bodem daalt. Daar zullen hoge kosten uit voortkomen voor investeringen in watersystemen en veranderingen in de landbouw.

De veenweideaanpak moet de vicieuze cirkel doorbreken van peilverlagingen die leiden tot veenoxidatie en bodemdaling, waardoor nieuwe peilverlagingen nodig zijn. Anders stapelen problemen zich op: de CO2-uitstoot loopt op, wegen en huizen verzakken, natuurgebieden verdrogen en overstromingsrisco’s worden groter.

Onzeker is bijvoorbeeld of het Rijk de regie in de landelijke veenweidediscussie naar zich toe zal trekken, zoals de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) vorige week adviseerde. Daar zitten de Friese partijen niet op te wachten, zei Osinga: ,,In Friesland is de intentie dat we samenwerken. Als we daar goede stappen in kunnen maken, denk ik dat we het Rijk op afstand kunnen houden. Aan andere kant hebben we het Rijk natuurlijk ook nodig, om middelen uit het Klimaatakkoord te kunnen krijgen.

De bodemdaling in veenweidegebieden raakt niet alleen landbouw en natuur. Ook burgers kunnen te maken krijgen met verzakkingsproblemen, hoewel ze vaak geen idee hebben hoe hun huis er voorstaat, zei geoloog Gilles Erkens in de digitale talkshow. Hij pleitte voor meer bewustwording. ,,Mensen hebben vaak geen inzicht in wat de staat van hun fundering is en de grondsoort waarop ze wonen en hoe de grondwaterdynamiek is.’’

Over het veenweideprogramma kan iedereen meepraten na de lancering op 6 oktober. Er komen inspraaksessies en het plan ligt zes weken ter inzage. In het voorjaar worden knopen doorgehakt door provincie, Wetterskip en gemeenten.

Nieuws

Meest gelezen