Fryslân wil 'als één overheid' een 'bestuurlijke regiodeal' met nieuwe kabinet sluiten

Het Provinsjehûs aan de Tweebaksmarkt. FOTO LC/ARODI BUITENWERF

De Friese bestuurslagen gooien zich als één overheid in de aanbieding bij het nieuwe kabinet. Ze willen een ‘bestuurlijke regiodeal’: het rijk betaalt, Friesland bepaalt waar het geld neerdwarrelt.

In een brief aan informateur Herman Tjeenk Willink schrijven de Friese overheden dat ‘de regio de afgelopen periode op veel manieren is herontdekt als ruimte waar maatschappelijke opgaven moeten worden opgepakt, waarbij de regio de tussenruimte is tussen gemeenten, provincies en waterschappen’.

De drie zien dat ‘de ‘regio’ echter een onbekende figuur is’ in het Nederlandse staatsrecht, ‘waardoor het in de praktijk zoeken is naar bevredigende samenwerkingsconstructies’.

‘Vloeibare organisatie’

De Friese overheden willen dat het nieuwe kabinet wegblijft bij ‘vruchteloze structuurdiscussies’ om ‘de regio’ te positioneren in een ‘bestuurlijke organisatie’. De provincie, waterschap en de gemeenten zien liever een ‘vloeibare organisatie’, waarbij het ‘bestuurlijk arrangement volgend is aan de aard en schaal van de opgave’.

De Friese bestuursorganen gooien zichzelf in de aanbieding als één overheid, ’waarbij bestuurlijke grenzen niet in de weg staan’. Ze willen graag als ‘bestuurlijke proeftuin fungeren’ en bieden het kabinet ‘een partnerschap’ met de regio aan.

Ze willen een ‘bestuurlijke regiodeal’ die ‘omgekeerd’ werkt van de huidige regiodeals, waarbij het rijk betaalt én bepaalt. Friese overheden zien graag dat zij zelf kunnen bepalen waar het geld nodig is - en hoeveel.

Wel Lelylijn en ‘waterprovincie’, geen gaswinning

Natuurlijk ontbreekt de Lelylijn niet in de brief aan de informateur. ‘Vanuit het vliegwiel van de brede welvaart biedt Fryslân ruimte voor een kwalitatief hoogwaardige woon- en werkomgeving’, schrijven de overheden. Goed voor de arbeidsmarkt en goed voor de leefbaarheid. ‘Nederland kan zich wat dat aangaat geen periferie veroorloven.’

Provincie, waterschap en gemeenten wijzen ook op Friesland als ‘waterprovincie’. Ze willen graag de aquathermie-regio van Nederland worden en ‘als proeftuin fungeren om alle kansen en knelpunten in de praktijk te onderzoeken en aan te pakken’.

‘Met klem’ vragen commissaris van de Koning Arno Brok, burgemeester Fred Veenstra namens de Friese gemeenten en Luzette Kroon, dijkgraaf van Wetterskip, te stoppen met gaswinning onder land én de Waddenzee. Het vorige kabinet beloofde al geen nieuwe opsporingsvergunningen af te geven, maar deed dat toch, tot grote ergernis van de Friese overheden.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland