Friesland door andermans ogen (+video)

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima komen bij de Harmonie aan. Rechts van hen Wiebe Wieling.

Wat is een Fries? Wat is Friesland? De definities buitelden over elkaar bij de vips in de Harmonie, zaterdag voor de opening van LF2018.

Wie zichzelf wil leren kennen, doet er verstandig aan met de blik van een buitenstaander naar zichzelf te kijken. ,,Alleen door de ogen van anderen ontdek je wie je bent. Cultuur kan niet in isolement, zonder de ander, bestaan’’, zei Europees Commissaris Frans Timmermans op de bijeenkomst van genodigden van LF2018. Want: ,,Er is maar één ras en dat is het menselijk ras.’’

Natuur en sport

Toch kon menig spreker het niet laten het unieke Friese karakter te roemen. Gek genoeg werd er over kunst en cultuur niet veel gezegd: het ging verrassend vaak over natuur en sport. Daar onderscheiden Friezen zich in, oordeelden de sprekers: Elfstedentocht, fierljeppen, kaatsen, Epke en Sven.

,,Friesland is één grote horizon’’, stelde Rintje Ritsma, in oranjeblauwe sportkledij op het Harmoniepodium. ,,Het is een land van doordouwers en dromers. Net als ik.’’

,,Hier word je niet over het paard getild’’, stelde acteur Rutger Hauer. Hij vertelde hoe hij leerde zwemmen in de branding bij Schiermonnikoog, om uit te komen bij dat oogverblindende Friese icoon: het Friese paard. Hauer: ,,Als je eenmaal door een Fries gekust bent, kom je altijd terug.’’

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zaten middenin de zaal, naast CEO Tjeerd van Bekkum en voorzitter van de Raad van Toezicht Wiebe Wieling. Onder de aanwezigen waren langeafstandzwemmer Maarten van der Weijden, Joop Atsma, voormalig CdK John Jorritsma, directeuren van festivals en instellingen, regionale politici en een flink deel van de LF2018-crew.

Ook voormalig artistiek leider Lieven Bertels was er, kersvers ingevlogen uit Amerika, waar hij sinds afgelopen zomer werkt voor de familie Walton van supermarktketen Walmart. Gisteren moest hij terug naar Los Angeles. Ontspannen lachend: ,,Ik voel mij een supporter langs de zijlijn.’’

Joop Mulder liep minder relaxed rond. Zijn 2018-project Sense Of Place kan nog niet los. Gedoe met vergunningen en onderzoeken naar ingrepen in het landschap – kunst langs dijken is geen sinecure in dit ‘overgereguleerde land’. Maar Mulder is gepokt en gemazeld door Oerol. ,,We gaan door!’’

Doorzetten

Na een optreden van Advendo Sneek sprak Foppe de Haan de zaal hoorbaar geëmotioneerd toe. In sport komt de kwaliteit van Friesland en de Friezen naar voren, stelt hij vast. ,,Kwaliteit komt hjir net fan boppen mar fan ûnderen.’’ Hij stond als enige stil bij de moeilijke aanloop naar het culturele feestjaar: het was volgens Foppe ‘een worsteling met ambities en elementen’. Maar het is als bij een Elfstedentocht: als je even doorzet, heb je ook wat.

Minister van Cultuur, Wetenschap en Onderwijs Ingrid van Engelshoven was de enige die iets inhoudelijks uit de Friese kunsten aangreep om haar punt te maken. Zij droeg twee, in het Nederlands vertaalde gedichten van Tsjêbbe Hettinga voor. ‘Op en top Friesland’, aldus de minister. Of toch niet? ,,Gaat dit ook over Groningen misschien, over Zeeland, Malta, Ierland?’’

Van Engelshoven maakte ook als enige een politiek getint statement. In Leeuwarden blijkt nu hoe kunst mensen kan verbinden, zei ze, ,,met als gevolg dat het draagvlak voor kunst sterker wordt’’. Met een scherpe blik de zaal in: ,,En dan wordt het lastiger om nog het mes in cultuur te zetten. We zitten anderhalve maand voor de gemeenteraadsverkiezingen. U begrijpt wat ik bedoel.’’

Nieuws

menu