Friese gemeenten maken stemmen lastig voor 70-plussers: zij moeten er kilometers voor reizen

Illustratie Gerco van Beek.

Friese gemeenten maken het 70-plussers lastig om hun briefstem voor de Tweede Kamerverkiezingen in te leveren. Ze moeten er kilometers voor reizen.

Gemeenten houden zich aan de minimale eisen van het rijk om 70-plussers een alternatief te bieden voor de poststem. Het is de meest ingrijpende verandering bij de komende verkiezing: iedere 70-plusser krijgt de mogelijkheid om thuis een stem uit te brengen voor de Tweede Kamerverkiezingen. Door de stem per post te versturen of in te leveren bij een afgiftepunt in de gemeente hoopt de overheid dat ouderen wel gaan stemmen, maar niet naar een druk stembureau hoeven te reizen.

Maar, wie de stem thuis invult en niet vertrouwt op de post, of pas op het laatste moment een keuze wil maken, moet kilometers reizen om het stembiljet in te leveren. Ruim 102.000 Friezen zijn 70 jaar of ouder.

In twee van de achttien gemeenten staat vanaf een week voor de verkiezingen meer dan één afgiftepunt. Oudere kiezers die niet per post willen stemmen, mogen hun stem afgeven bij hun gemeente. In Harlingen (3) en Smallingerland (2) kan dat op meerdere plekken, in alle andere gemeenten moet de 70-plusser naar het eigen gemeentehuis.

Lees ook [PREMIUM] Help! Hoe moet ik bij de Tweede Kamerverkiezingen stemmen? Alles wat je moet weten over stemmen in coronatijd

Wie bijvoorbeeld in Stavoren woont en de stem niet op de bus wil doen en ook niet fysiek in een stembureau wil stemmen, zal naar het gemeentehuis in Sneek moeten. De ingevulde briefstem afleveren bij het stembureau mag niet, maar verboden is het ook niet. Een volmacht afgeven is een alternatief.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken drukt de gemeenten op het hart genoeg afgiftepunten in te richten, omdat de opkomst onder ouderen over het algemeen hoger ligt dan gemiddeld. Daarnaast vermoedt het ministerie dat veel ouderen hun stembrief liever afgeven dan op de brievenbus doen.

Friese gemeenten gaan vooralsnog niet mee in de oproep van Binnenlandse Zaken om afgiftepunten in te stellen op plekken waar veel ouderen wonen of plekken die goed bereikbaar zijn voor 70-plussers.

Het ministerie verwacht drukte bij PostNL

Afgiftepunten worden ook gezien als alternatief voor kiezers die tot het laatste moment wachten met het uitbrengen van hun stem. Wie per post stemt, moet de brief uiterlijk dinsdag 16 maart op de bus doen. Maar het ministerie verwacht drukte bij PostNL en verzoekt kiezers al op vrijdag 12 maart, vijf dagen voor de verkiezingsdag, hun stem op de post te doen.

Het ministerie heeft liever ook niet dat een afgiftepunt komt op een plek waar al een stembureau is. Binnenlandse Zaken vreest ‘verwarring bij de kiezer als dit geen duidelijk onderscheiden plekken zijn’ en het kan leiden ‘tot meer drukte op deze locaties’. In vrijwel alle Friese gemeenten is het gemeentehuis naast afgiftepunt ook stembureau.

Om drukte bij stembureaus te voorkomen, openen gemeenten op de maandag en dinsdag voor de verkiezingsdag van 17 maart al stembureaus. Gemeenten hopen vooral op de komst van kiezers die tot een risicogroep behoren en de drukte wil ontlopen. Volgens een recent onderzoek van Peil.nl, hetsbureau van Maurice de Hond, wil 40 procent van de ouderen via de post stemmen.

Nieuws

Meest gelezen