Friese gemeenten lapten op jeugdzorg 58,1 miljoen euro bij

Los van de eilanden trok de gemeente Opsterland in Friesland relatief het meest extra geld uit voor jeugdzorg. FOTO SHUTTERSTOCK

Friese gemeenten hebben in 2019 samen 58,1 miljoen euro meer aan jeugdzorg uitgegeven dan ze er van het rijk voor hebben gekregen. De verschillen per gemeente zijn soms groot.

Dat blijkt uit een benchmark onderzoek van It’s public. Het datagedreven adviesbureau heeft de jeugdzorguitgaven van alle gemeenten vergeleken met de inkomsten in 2019. De Nederlandse gemeenten kwamen dat jaar samen zo’n 1,7 miljard euro tekort en kregen daarvoor 400 miljoen euro gecompenseerd, waardoor een totaaltekort overbleef van 1,3 miljard euro.

Mocht de rijksoverheid het tekort van 1,3 miljard euro dichten, dan kampen als gevolg van de onderlinge verschillen straks nog altijd zes van de tien gemeenten met een tekort, is de belangrijkste conclusie van It’s public.

Pech

Het onderzoek maakt inzichtelijk dat de gemeenten verschillende keuzes maken in wat ze over hebben voor jeugdzorg. Vooral in kleinere gemeenten kan de aanwezigheid van enkele kinderen met complexe problemen voor scheefgroei zorgen. Dan is er sprake van pech, merkt onderzoeker Hugo den Breejen op.

Liefst 97 procent van de Nederlandse gemeenten sprong volgens deze definitie bij op jeugdzorg. In Friesland valt op dat - los van de dunbevolkte eilanden - de gemeente Opsterland relatief het grootste tekort had. Er werd 71 procent meer uitgegeven dan het rijk de gemeente had toebedeeld. Ook Heerenveen en Weststellingwerf behoren tot de gemeenten die meer dan 45 procent bovenop het jeugdzorgbudget legden. Buiten de eilanden schoven Noardeast-Fryslân (15 procent) en Achtkarspelen (19 procent) relatief het minst bij.

‘Skrokken fan de ferskillen’

Wethouder Libbe de Vries (PvdA) van Opsterland is ,,skrokken fan de ferskillen”. Hij zegt dat zijn gemeente meer tijd nodig heeft om de onderzoeksbevindingen te kunnen duiden. Volgens De Vries hebben de gemeenten weinig keus en zijn zij verplicht jeugdzorg te leveren.

In de verdeling van jeugdzorgbudget is al rekening gehouden met de potentiële kans op meer kinderen met problemen. Daardoor krijgen gemeenten met grote-stedenproblematiek naar verhouding vaak wat meer rijksgeld. Vanaf 2023 vindt er een nieuwe verdeling van het geld uit het Gemeentefonds plaats, maar deze herijking zal aan de verspreiding van jeugdzorgbudgetten nauwelijks iets aan veranderen. Plattelandsgemeenten dreigen er dan in zijn algemeen verder op achteruit te gaan.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland