Friese gasvelden raken op - productie Vermilion in paar jaar met 70 procent omlaag

De hoeveelheid gas die Vermilion in Friesland uit de grond haalt, daalde in vijf jaar tijd met 70 procent. Boren naar nieuw gas, of het verlengen van de winning uit de huidige velden, zal deze trend niet stoppen.

Dorpsbewoners bekijken informatie over gaswinningsplannen bij Nieuwehorne. FOTO GERRIT BOER

Dorpsbewoners bekijken informatie over gaswinningsplannen bij Nieuwehorne. FOTO GERRIT BOER

De opbrengst uit kleinere gasvelden, waarin Vermilion zich specialiseert, loopt in Friesland snel terug. Daarnaast is de vergunningverlening vanuit het rijk voor nieuwe velden een tijd lang gestokt, verklaart Vermilion-woordvoerder Hidde Baars.

In 2014 won het bedrijf in totaal nog 522 miljoen kuub gas uit zijn Friese velden. Dat blijkt uit de productiecijfers die gasbedrijven zelf aanleveren voor de landelijke overheidswebsite Nlog. In 2018 is de opbrengst gedaald tot 151 miljoen kuub. Het gaat om velden op het Friese vasteland en in het Waddengebied.

Vermilion haalt in acht provincies gas uit de grond. De totale Nederlandse productie bleef de laatste vijf jaar op ongeveer hetzelfde niveau, blijkt uit de jaarverslagen van het bedrijf. Gasvelden in Overijssel, Drenthe en Noord-Holland hebben de Friese daling gecompenseerd.

Doorverkoop van gasveld

De Friese gasopbrengst van Vermilion had in 2018 overigens nog een stuk lager kunnen zijn als het bedrijf niet op 1 april van dat jaar het gasveld Tietjerksteradeel had overgenomen van de NAM. Dat leverde Vermilion voor het resterende jaar 42 miljoen kuub gas extra op.

De NAM wilde van het veld af omdat het meeste gas er al uit is gehaald. Daarmee is het voor de NAM niet langer interessant om te exploiteren. Voor het kleinere Vermilion is Tietjerksteradeel nu juist een van de belangrijkste velden.

NAM-woordvoerder Sape-Jan Terpstra vergelijkt het met de verkoop van een tweedehands auto. ,,Dat doe je het liefst als er nog niet te veel kilometers op de teller staan, dan krijg je er meer voor en is het voor de ander ook interessant.”

Ook bij de NAM loopt in Friesland de productie terug: van 3,2 miljard kuub in 2014 tot 1,9 miljard kuub vorig jaar (exclusief Noordzee-gas). De komende jaren blijft de gasopbrengst in deze provincie per definitie dalen, stellen beide gasbedrijven. Het aanboren van nieuwe velden, of het weer opstarten van oude velden, zal deze ontwikkeling hoogstens iets temperen, aldus Baars. ,,De productie daalt altijd, dat is nu eenmaal de aard van deze business.”

Lees ook: Zit er veel gas in het gasveld onder mijn huis? Bekijk het op de kaart

Gaswinning in Friesland blijft

Alleen: als de daling bij Vermilion in het huidige tempo doorgaat, haalt het dan over een paar jaar überhaupt nog wel Fries gas uit de grond? Baars twijfelt daar niet aan. Het is niet zo, zegt hij, dat er een duidelijke grens bestaat waaronder gaswinning in een provincie niet meer rendabel is.

In Friesland haalt het bedrijf gas uit zo’n veertien velden. Ter vergelijking: Vermilion is al bijna tien jaar in Gelderland actief, waar één gasveld (Brakel) een fractie oplevert van de totale Friese productie.

,,Op plekken waar dat kan, compenseren we de afname met andere velden. Er is de laatste jaren alleen vertraging geweest bij de vergunningverlening.”

Aanpassing van de Mijnbouwwet

Per 1 januari 2017 werd de Mijnbouwwet aangepast. De bedoeling was om meer inspraak te creëren voor burgers, gemeenten, en provincies. Ook de plannen van de mijnbouwbedrijven moesten duidelijker worden opgeschreven.

In de aanloop naar die verandering besloot de minister om nieuwe gaswinningsplannen ‘in de geest van de nieuwe wet’ te behandelen. Dat zorgde voor een langere doorlooptijd en vertraging voor het afgeven van vergunningen, zegt Baars. Overigens mochten Vermilion en de NAM in een aantal velden al (door-)produceren voordat de vergunning definitief was.

In een kwartaalrapport uit 2018 schrijft Vermilion dat het bedrijf ,,een versneld boorprogramma voor de komende jaren” voorbereidt. Daarvoor zouden dan jaarlijks zes nieuwe gasputten worden aangeboord. Inmiddels zegt Baars dat die doelstelling is losgelaten, nu blijkt dat het langer duurt dan vroeger voor gasvergunningen zijn afgehandeld.

Opbrengst verschilt per maand

Dat de Friese gasproductie van Vermilion dit jaar hoger of lager uitkomt, valt nog niet te zeggen. De opbrengst per gasveld kan per maand behoorlijk op en neer gaan. Soms wordt de winning tijdelijk gestopt, bijvoorbeeld vanwege onderhoud aan het gasnetwerk. Ook de stikstofuitspraak van de Raad van State heeft invloed. Vermilion moest daardoor van het rijk een boring in het veld Weststellingwerf (bij Noordwolde) uitstellen.

Tegelijk is er een stroom nieuwe vergunningen afgegeven door minister Wiebes van Economische Zaken. Vermilion kreeg dit jaar toestemming voor nieuwe gaswinning uit in onbruik geraakte velden bij Nijega en in Weststellingwerf. Deze maand kwam er groen licht voor gaswinning uit het veld bij Nieuwehorne, in een paar grote velden rond Leeuwarden en Drachten is de productieduur verlengd. En zo is er nog een trits nieuwe plannen.

Hoe snel er vervolgens gas wordt gewonnen, is een andere vraag. Tegen een aantal besluiten van de minister kunnen tegenstanders nog bezwaar maken - wat ook gebeurt - of naar de rechter stappen.

Ook Friese gemeenten zijn daartoe bereid. Weststellingwerf vocht de gaswinning bij Vinkega (tevergeefs) aan bij de Raad van State, Opsterland stapte naar de hoogste bestuursrechter vanwege gasplannen bij Nij Beets.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Friese gasvelden