Festivalsfeer bij boerenprotest in De Bilt: patattentjes, pizzabedrijfjes, tijdelijke toiletten en plaszuilen

De boerenactie in De Bilt, niet ver van het kantoor van het RIVM in Bilthoven, is woensdag gemoedelijk verlopen. Na een uiterst trage autorit belandden de betogers op een soort festivalterrein. Hier riep voorvrouw Sieta van Keimpema op tot burgerlijke ongehoorzaamheid in september.

Het is nog vroeg deze woensdag; iets na tienen. Het boerenprotest begint pas over drieënhalf uur, maar de lucht in De Bilt is al zwanger van opwinding. En van hamburgerwalmen. Want de eerste boeren die hier arriveren voor hun actie tegen onderzoeksinstituut RIVM hebben alweer honger. Na een lange, slome autorit vanuit Bant, waar betogers uit Friesland, de Kop van Overijssel en de Noordoostpolder zich rond zeven uur ‘s ochtends hadden verzameld, lusten zij wel wat. Op een brede, afgezette weg die als grote parkeerplaats dient, worden in kofferbakken van auto’s snacks bereid.

Op de snelweg door de polder hielden de boeren een gangetje aan van 50 tot 60 kilometer per uur. Om het verkeer te vertragen ,,en zo de stikstofuitstoot te reduceren’’. Mick Tinga, een van de Friese leiders, had dit in Bant al laten doorschemeren. Naast een aardige file was de actie goed voor veel duimpjes uit passerende auto’s en trekkers, maar ook voor middelvingers en gewaagde inhaalacties via de vluchtstrook.

Die middelvingers zijn alweer vergeten op de parkeerplaats in De Bilt, die even verderop overloopt in een soort festivalterrein. Er staan patattentjes, pizzabedrijfjes, tijdelijke toiletten en plaszuilen en er is muziek. Terwijl op het podium het geluid wordt getest voor later op de dag, leggen twee Friese boeren uit wat er mis is met het Nederlandse stikstof- en landbouwbeleid.

Lees ook | Vier vragen over de protesterende boer: waarom voer de boeren zo boos krijgt

Sfeer proeven

Veehouder Anne Wind (55) uit Burgwerd is niet te spreken over de krachtvoermaatregelen van minister Carola Schouten. ,,De berekkeningen dêrefter krije wy net iens.’’ Ype Reinsma (44) uit Schraard vult aan: ,,Aaiwyt is in needsaaklik yts foar in ko. As wy gjin enerzjy krije, wurde wy ek sloom. It is in behoefte fan in ko.’’ Reinsma hoopt ook op meer begrip van burgers, over hoe de politiek met boeren omgaat.

Dat begrip ebt na de recente boerenacties enigszins weg bij Fred Meijer (71). Hij woont in Bilthoven en komt even de sfeer proeven. ,,Wat een gedoe hè. Ik was effe aan het fietsen. De boeren hebben waarschijnlijk wel een punt, maar de manier waarop… Daar word ik niet zo vrolijk meer van. Ze moeten in Den Haag zijn.’’

Burgemeester Sjoerd Potters van De Bilt zegt toch de gelegenheid te willen bieden. ,,Dat vinden wij belangrijk.’’ Aan de rand van het protestterrein wijst hij op de coronaregels. Lang niet iedereen houdt zich aan de anderhalve meter afstand, ondanks de stippen (staplekken) op de grond. Later wordt meerdere malen ‘voor de laatste keer’ gewaarschuwd, maar de boerenactie kan doorgaan.

Lees ook ons liveblog terug over het boerenprotest.

‘Tijd voor burgerlijke ongehoorzaamheid’

Ondertussen is het officiële gedeelte begonnen en vertelt CDA-Europarlementariër Annie Schreijer op het podium over de veevoermaatregel van minister Schouten. Even eerder, naast het podium, zei ze zich de woede van boeren goed te kunnen voorstellen. ,,Zij hebben gelijk. Hoe zit het met de uitstootcijfers van het wegverkeer, de luchtvaart en de industrie?’’

Na het applaus voor de volgende spreker en – opnieuw – de kreet ‘Boeren! Boeren!’ stipt niet veel later ook voorvrouw Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force (FDF) dit punt aan. ,,Huizen, industrie en datacentra. Daar moet onze vruchtbare grond plaats voor maken?!’’ En: ,,Wij laten ons niet verdrijven!’’

Vanaf 1 september, de dag waarop Schouten de nieuwe veevoerregels wil laten ingaan, is het volgens Van Keimpema tijd voor burgerlijke ongehoorzaamheid. Zij bedoelt hiermee dat boeren dan vooral hun ‘oude’ voer moeten blijven gebruiken. Eventuele boetes wil FDF vervolgens aanvechten. Over andere boetes, die voor de langzaamaanactie ’s ochtends op de snelweg, heeft Van Keimpema ook nieuws. Die zullen meevallen, stelt zij. ,,Allinnich de earste trije boeren, foaroan yn de optocht, kinne in boete krije. De rest koe der neat oan dwaan. En dy trije boetes betelje wy mei ús allen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Video