F-35 is kassa voor het bedrijfsleven

FOTO NOVUM/CEES VAN DER WAL

Met een uitbundige en theatrale plechtigheid werd woensdag in Fort Worth in Texas de Nederlandse F-35 officieel ingehuldigd. Alle hooggeplaatste sprekers vonden het ‘wow’ en ‘awesome’.

De Luchtmachtkapel was ervoor overgevlogen en speelde een medley van De Amsterdamse grachten, Bij ons in de Jordaan en Geef mij maar Amsterdam, terwijl er oernederlandse beelden op de grote schermen werden geprojecteerd. Zelfs de Brandaris kwam voorbij.

Ook was er een pompend optreden van Sunnery James en Ryan Marciano, die lieten horen waarom dance zo’n succesvol Nederlands exportproduct is. Het publiek, met mensen uit het Nederlandse bedrijfsleven, Defensie, de Amerikaanse overheid en bazen van F-35-maker Lockheed Martin, was anders dan de twee dj’s op dancefeesten gewend zijn, maar deinde toch voorzichtig mee. Zelfs Maxime Verhagen, die de industriele banden tussen het straaljagerprogramma en het Nederlandse bedrijfsleven aanhaalt, bewoog zijn hoofd een beetje.

Alle sprekers onderstreepten hoe ,,awesome’’ het was. Michele Evans, vicepresident van Lockheed Martin, haalde aan dat Nederland in 1914 de eerste buitenlandse klant van het bedrijf was, met de aankoop van twintig dubbeldekkers. Duidelijk was dat zowel de Nederlandse Luchtmacht, de overheid als Lockheed Martin dit als een belangrijk moment beschouwen. Toen de eerste F-35 er kwam, in 2013, gebeurde dat om politieke redenen vrij stilletjes. Dat werd nu volop ingehaald.

Zaken gedaan

Dadelijk na de ceremonie werden zaken gedaan. Het economisch belang van de deal was toch al onderstreept door de aanwezigheid van staatssecretaris Mona Keijzer van economische zaken.

De Amerikaanse motorenfabrikant Pratt & Whitney en GKN Aerospace spraken af, gespecialiseerde motoronderdelen van de F-35’s (high temperature composite components) te maken bij GKN Fokker in Hoogeveen. Dat gaat volgens woordvoerder Marianne Mulder van GKN Aerospace om ,,enkele miljoenen’’. Verwacht wordt dat er nog meer contracten volgen.

Nederlandse onderdelen

Daarnaast ondertekende GKN Aerospace een groter contract, met een waarde van zo’n 300 miljoen, met Lockheed Martin. Daarin gaat het om het complete pakket dat allerlei Nederlandse onderdelen van GKN leveren voor de F-35, zoals bekabeling, flaperons en remapparatuur. ,,Het is de volgende stap’’, aldus Mulder. ,,Het is een long time agreement, dat eens in de vijf jaar vernieuwd moet worden. Want we moeten ons steeds opnieuw bewijzen.’’

Door de jaren heen zijn er een kleine honderd Nederlandse bedrijven betrokken geraakt bij de straaljagerproductie. In het Noorden waren dat naast Fokker in Hoogeveen ook metaalbewerker Landes uit Emmen (behuizingen voor een boordkanon) en het al niet meer bestaande RSP Technology uit Delfzijl.

1,5 miljard aan opdrachten

Dat heeft het Nederlandse bedrijfsleven tot nu toe zo’n 1,5 miljard aan opdrachten opgeleverd. Tot 2045 zou het nog eens zo’n 9 miljard euro moeten binnenbrengen. Het onderhoud van de nieuwe toestellen is daar niet in meegerekend: dat zou Nederlandse bedrijven tot 2050 nog eens zo’n 13 miljard euro moeten opleveren.

Volgens de stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid is dat alles goed voor tweeduizend banen. In de Nederlandse luchtvaartsector werken in totaal zo’n 15.000 mensen, aldus Michiel van der Maat, de voorzitter van Nifarp, het platform dat zich voor de Nederlandse bedrijven bij de F-35 inzet.

Lees in dit dossier alle verhalen over de F-35.

Nieuws

menu