Een muur van mist: bij hectometerpaal 57,7 veranderde alles

Nietsvermoedend waren tientallen automobilisten en hun passagiers op de A32 onderweg naar 2020. Bij hectometerpaal 57,7 reden ze in een muur van mist.

De kettingbotsing op de A7 in Heerenveen.

De kettingbotsing op de A7 in Heerenveen. Foto: Camjo Media

Het was donker, maar er was nog genoeg te zien. Na Heerenveen hing her en der een mistbank langs de A32, maar het zicht op de snelweg was goed, zeker als je wat langzamer reed. Hectometerpaaltjes waren te lezen, achterlichten van andere auto’s te zien. Honderden automobilisten reden nietsvermoedend in de richting van Leeuwarden, onderweg naar huis, vrienden, familie, oliebollen en oudejaarsconferences. Op naar 2020.

Bij afslag Akkrum veranderde alles. Bij hectometerpaal 57,7 wachtte om half zeven een muur van mist. Alsof automobilisten plots met de ogen dicht reden. Het asfalt verdween in het niets, de motorkap was niet meer te zien. Ze reden zo het onbekende binnen. De witte deken zorgde voor angst, hopeloosheid en desoriëntatie. Of zoals één van de automobilisten het verwoordde: ,,Het kwam plotseling, uit het niets. In één keer was het klaar. Boem. Airbags uit en dan sta je stil.’’

In nog geen 100 meter schoven dertig auto’s als een accordeon in elkaar. Overvallen door de mist, geen ruimte en tijd om uit te wijken. Eén voor één klapten ze op elkaar. Bestuurders en inzittenden zagen niets, maar hoorden alles. Een ietwat gedempt geluid van piepende remmen en botsend blik, in slow motion afgespeeld. Niet één of twee keer en binnen een paar tellen, maar zo nu en dan. Als het even stil was en mensen durfden te bewegen – in hun auto of daarbuiten – volgde een nieuwe onzichtbare, maar hoorbare botsing. ,,De klappen bleven maar komen’’, zei een automobilist. ,,Zelfs toen de hulpdiensten er al waren.’’

Op zoek naar een veilig heenkomen

Inzittenden zochten een veilig heenkomen, een plek waar ze gezien werden of waar ze in ieder geval niet verstopt stonden in de mist. Weg van de angst. Ook bleven ze in de auto zitten, geparkeerd in de berm. Ze durfden pas uit te stappen toen ze de zwaailichten van de hulpdiensten zagen.

Een vrouw van 58 jaar uit Dokkum overleefde de kettingbotsing niet. Zij overleed ter plekke als gevolg van de aanrijdingen. Twee mensen moesten met zwaar letsel naar het ziekenhuis worden gebracht. Zeventien mensen konden ter plekke worden geholpen aan lichte verwondingen. Betrokkenen werden opgevangen in de basisscholen aan de Stringen, onderaan de afrit. Frans Goerres opende zijn Hotel Goerres in Akkrum. Vijf betrokkenen van de kettingbotsing bleven slapen. ,,Ze waren redelijk geschrokken en zijn vrijwel direct naar hun kamers gegaan.’’

Tweede kettingbotsing in Heerenveen

Ook Van der Valk in Wolvega en Drachten en het Hajé hotel in Heerenveen herbergden nieuwjaarsnacht gestrande reizigers. Twee uur na de kettingbotsing bij Akkrum volgde een nieuwe. Veertig auto’s klapten door het slechte zicht op elkaar op de A7 bij Heerenveen, tussen de afslagen naar Zwolle en Leeuwarden. Op het eerste oog raakte niemand gewond. De zeventig betrokkenen werd opgevangen in Hajé.

Ze werden verzorgd door ambulancemedewerkers en acht vrijwilligers van het Rode Kruis. Die constateerden bij het nakijken van alle betrokkenen nog wel acht gewonden, van wie drie alsnog naar het ziekenhuis werden gebracht. Het was voor de derde keer sinds 2016 dat het Rode Kruis bij een dergelijk incident werd ingezet.

In Hajé werden bedden klaargemaakt, familie en vrienden gebeld en ,,vooral heel veel gepraat’’, zag burgemeester Tjeerd van der Zwan van Heerenveen. Hij stapte op de fiets naar het hotel om hulpverleners en betrokkenen te ondersteunen. Hij wilde eerder op de avond nog met de auto naar Akkrum, maar dat leek hem onverantwoord. ,,Mensen hebben een angstige ervaring gehad. Je zag bij mensen nog de angst in de ogen staan. Een blik van: wat is mij overkomen?’’

De gemeente hielp de gestrande mensen bij het bellen met familie en het regelen van onderdak voor de nacht. Sommige zijn opgehaald, sommige hebben hun weg vervolgd, omdat ze in de buurt van hun bestemming waren. De meeste zijn naar een hotel gebracht. Onder begeleiding van politie mochten inzittenden naar hun auto om spullen te pakken of de schade op te nemen. Van onbeschadigde auto’s werden kentekens omgeroepen. Zij mochten hun weg vervolgen, maar wilden dat niet altijd. Een man durfde wel weer in te stappen, zijn vrouw en hun kinderen niet. Ze bleven waar ze waren.

Oud en nieuw voor de hulpverleners en betrokkenen

Arriva bracht betrokkenen in een bus naar de Van der Valk-hotels in Wolvega en Drachten. De buschauffeur durfde de weg op en wilde de mensen veilig naar hun hotel brengen, aldus de burgemeester. In alle bescheidenheid vierde Van der Zwan met de hulpverleners en betrokkenen de jaarwisseling in Hajé. ,,Het was oud en nieuw voor iedereen. Om twaalf uur hebben we zo goed en zo kwaad als het ging getoast op het nieuwe jaar. We waren met veel mensen rond een bepaalde tijd op een plaats waar we allemaal niet dachten dat we daar zouden zijn.’’

Bij ziekenhuis Nij Smellinghe werden zeven gewonden binnengebracht door ambulances die stapvoets reden en met moeite het Drachtster ziekenhuis konden bereiken. De meeste patiënten mochten na een check weer naar huis, maar bleven toch. Het ziekenhuis maakte plek voor patiënten en medewerkers die niet naar huis konden.

Lees ook | Zo beleefde chirurg Martijn Möllers van Nij Smellinghe de mistnacht: ‘Ik hield mijn hart vast’

Vijftig beschadigde auto’s

Bergingsbedrijf Hof uit Heerenveen haalde meer dan vijftig beschadigde auto’s van de A7 en de A32. Met veertien auto’s uit Heerenveen, Leeuwarden, Sneek en Beetsterzwaag werd tot kwart voor vijf in de ochtend voertuigen weggesleept. Jakob Hof, mede-eigenaar van het bergingsbedrijf, had drie meter zicht toen hij de eerste auto’s van de snelweg haalde. ,,Wij zijn wel gewend om tijdens extreme weersomstandigheden te rijden, maar eigenlijk was dit niet te doen.’’

Auto’s van de A32 werden naar Leeuwarden gesleept, beschadigde auto’s van de A7 naar Heerenveen. Rond half negen kwam het eerste telefoontje: of iemand zijn auto al mocht ophalen. Met een lach: ,,We moesten de boel toen nog even inventariseren, dus ik heb die man verzocht om iets later in de ochtend terug te bellen.’’

Lees ook | Bergers tot diep in de nacht bezig met kettingbotsingen A32 en A7: 'Meer dan 50 auto's weggehaald'

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland