Defensie: radar Wier niet schadelijk voor gezondheid, maar bromtoon lastig te dempen. Dorp roept om een nieuwe koepel

De nieuwe radarpost bij Wier is niet schadelijk voor de gezondheid blijkt uit onderzoek, zegt Defensie. Maar een oplossing voor de akelige bromtoon waar het dorp over klaagt lijkt nog ver weg. Wier voelt zich aan het lijntje gehouden en is teleurgesteld.

De militaire radarpost Wier. FOTO: MARCEL VAN KAMMEN

De militaire radarpost Wier. FOTO: MARCEL VAN KAMMEN

Het ministerie van Defensie hield maandagavond een digitale informatiebijeenkomst voor omwoners van de radar waarin de stand van zaken werd besproken van het geluid van de installatie en de resultaten van het stralingsonderzoek.

Defensie verzekert dat straling van de Smart-L radar in Wier onder alle omstandigheden voldoet aan de richtlijnen die zijn bepaald door een onafhankelijke internationale groep wetenschappers, de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP).

Door te voldoen aan deze richtlijnen, is volgens de huidige wetenschappelijke inzichten de gezondheid van de omgeving van de SMART-L radar gewaarborgd, stelt het ministerie dat DEKRA Certification B.V. opdracht gaf voor onderzoek.

‘Twee keer zo sterk als mobieltje’

Dat bedrijf verrichtte de metingen op meerdere afstanden en hoogtes en hield daarbij rekening met de verschillende sensoren van de radar, zo legde defensiemedewerker Anna Elkerbout uit. ,,Op 300 meter blijkt de straling net zoveel als van een telefoon. Draait de radar op zijn krachtigst dan is het twee keer zo sterk als een mobieltje.” De straling blijft gecontroleerd met metingen om de twee jaar.

In januari trok Wier aan de bel bij het ministerie. Sinds Defensie de oude radarbol bij het dorp, die vanaf de jaren ‘70 werd gebruikt om het luchtruim te controleren, had ontmanteld en vervangen door een nieuw station was het hommeles.

Omwonenden klaagden over een vervelende bromtoon die uit het station klinkt en apparaten die worden gestoord door het radarsignaal. Schotelantennes werkten niet goed en smartapparaten waren in de war. Bovendien was er zorg over de gezondheidseffecten van de sterkere radarpost. Defensie besloot de installatie ’s nachts uit te schakelen en eerst de zaak verder te onderzoeken.

Wekenlang testen

Sindsdien is het ministerie in overleg met een werkgroep uit het dorp en de gemeente Waadhoeke aan het zoeken naar een oplossing. Samen met fabrikant Thales uit Hengelo zijn dit voorjaar wekenlang testen uitgevoerd om helder te krijgen wat voor effect aanpassingen aan de installatie hebben op de werking van de radar en wat de mogelijke invloed is op elektrische apparaten in de buurt.

Onderzoek wijst uit dat de radar sommige televisiezenders stoorde die op dezelfde frequentie zenden. ,,Dat was de enige klacht die terug te leiden was naar de radar”, zei Elkerbout. ,,En dat is opgelost.” Andere storingen kwamen door de traagheid van de Wifi of problemen met de router.

Minder makkelijk op te lossen blijkt de geluidsoverlast. Het lukt defensie amper om de decibellen van de brommende installatie terug te brengen. De laatste maanden zijn meerdere dingen geprobeerd. Het verzwaren van de constructie, gebruik van andere olie, het verlagen van de draaisnelheid en het dempen van ventilatoren. Maar niks lijkt echt te helpen. ,,Het valt ons ook tegen wat geluidsmaatregelen kunnen opleveren”, zei Elkerbout.

Een koepel erop

,,Zet er net als bij de oude installatie een koepel op”, reageerden omwoners voor wie de bromtoon ondragelijk is. ,,We zijn serieus aan het kijken wat daarvoor de mogelijkheden zijn”, verzekerde Elkerbout. ,,Maar een koepel is een kostbare oplossing en heeft mogelijk effect op hoe goed de radar werkt. We moeten aan de geluidsnorm voldoen, maar zijn tegelijk ook verantwoordelijk om Nederland te beschermen.”

De omwonenden reageerden teleurgesteld op de uitkomsten, acties en antwoorden van defensie. Na maanden geduld en meedenken zijn de overlast van het geluid en zorg over de stralingseffecten onveranderd groot. Ze voelen zich proefkonijn en niet serieus genomen. Elkerbout: ,,We begrijpen dat het traag gaat, maar we blijven zoeken naar een oplossing.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland