De erfenis van de knokploeg van Sexbierum | LC Toptalent

In hun onderzoek naar de knokploeg van Sexbierum blikken Sanne Lubbers en Bente Rondaan met nabestaanden terug op de periode na de oorlog. ‘Het verdriet was te groot, daarom werd er niet over gesproken.’

De verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog waren wel bekend bij Sanne Lubbers (17) en Bente Rondaan (18). Vooral in de familie van Bente circuleerden verhalen. Ze laat boekjes zien uit de serie Verzet in Friesland. ,,Die las ik toen ik klein was.’’ In de boeken, uitgegeven door Stichting Ons Bildt, komt onder andere de knokploeg van Sexbierum aan bod.

Dus toen Sanne opperde om een profielwerkstuk te maken over een geschiedkundig onderwerp was dit snel gevonden: het moest de knokploeg worden, een groep mannen die in de oorlogsjaren diverse verzetsdaden pleegden en door verraad in handen van de Duitsers kwamen. De beide Harlingers, vwo-leerlingen op RSG Simon Vestdijk in hun woonplaats, raakten danig onder de indruk.

Eén van de leden van de knokploeg was Lolle Rondaan, familie van Bente (,,Hij was de oudste broer van de vader van mijn opa’’). De twee examenleerlingen doken in de heldhaftige en tragische geschiedenis: het grootste wapenfeit van de knokploeg was de overval, in de nacht van 25 op 26 september 1943, op het gemeentehuis in Sint Annaparochie.

,,Dat was een hele spannende gebeurtenis’’, zegt Sanne. Het doel was het bevolkingsregister in handen krijgen, zodat de Duitsers daar geen gegevens uit konden halen, bij voorbeeld over mannen die tewerkgesteld zouden moeten worden. Een gedenksteen noemt de namen van de zeven mannen die de kluis kraakten, het register meenamen en vernietigden.

In het verhaal over de knokploeg speelt Liauckama State nabij Sexbierum een centrale rol. Hoewel de naam anders doet vermoeden is het een boerderij, gebouwd in 1862 op de plek waar daarvoor de state was gevestigd. De kenmerkende poort uit 1604 staat er nog.

De boerderij was in de oorlog het domein van veehouder Rients Bruinsma, die in het verzet verzeild raakte doordat hij in de gewelven van de voormalige burcht onderduikers verborg. Zijn zwager, Rients Westra uit Sexbierum, vroeg hem een verzetsgroep te formeren. Dat werd de knokploeg.

De tragiek zit in het verraad door een van de onderduikers. Hij speelde alle informatie door aan de Duitsers. Gerben Oswald, Gerrit Schuil en Lolle Rondaan werden opgepakt en uiteindelijk op 16 februari 1944 gefusilleerd.

Met pake Durk en beppe Rika Rondaan bezochten de meiden de Eerebegraafplaats Bloemendaal in Overveen, waar de verzetsstrijders liggen begraven. Indrukwekkend. In de grafschriften zien ze de motivatie van de mannen om in verzet te gaan. ‘Fallen yn’e strijd tsjin ûnrjocht en slavernij’, staat op de stenen van Lolle en Gerrit.

De scholieren wijden een hoofdstuk aan de vraag: wat voor invloed had het verzet van de knokploeg van Sexbierum na de Tweede Wereldoorlog op hun omgeving? Interessant, omdat blijkt dat direct na de oorlog vrijwel niet werd gesproken over alle ellende. ,,Het verdriet was te groot’’, vat Bente samen.

Oma Rika las haar man voor uit Gevallen voor de vrijheid . Hierdoor vielen de puzzelstukjes van flarden van verhalen die ze had gehoord op hun plaats. Het toneelstuk De kraak van de kluis (2020), dat gaat over de verzetsgroep, bracht de historie nog meer tot leven.

Haar opa en oma maken zich zorgen over de opkomst van extreemrechtse partijen en vinden het daarom belangrijk het verhaal van de knokploeg door te geven, schrijven Bente en Sanne: ,,Die mannen hebben gestreden voor onze vrijheid en daar zijn we trots op’’.

Nieuws

menu