De avondklok gaat waarschijnlijk dit weekend in, maar hoe stil is het eigenlijk al op straat in Friesland?

De avondklok, die naar verwachting dit weekeinde ingaat, geldt overal, zei Mark Rutte woensdagmiddag. ,,In de stad en op het platteland.’’ De reacties zijn heftig, maar hoe druk is het eigenlijk in de dorpen en de hoofdstad van avondlijk Friesland?

Op het Raadhuisplein in Leeuwarden: Kimberley Dreves, Eline de Jong en Nathalie van der Peer. ,,Mijn moeder zei: die boete betaal je maar mooi zelf.’’

Op het Raadhuisplein in Leeuwarden: Kimberley Dreves, Eline de Jong en Nathalie van der Peer. ,,Mijn moeder zei: die boete betaal je maar mooi zelf.’’ FOTO NIELS WESTRA

Half negen. Twee meisjes van dertien en twaalf dartelen over de duistere Alddyk in Skingen. Ze kijken verschrikt op als ze een vraag krijgen over de avondklok. ,,Die komt pas over een paar avonden!’’, roept de oudste verschrikt. Hoe ze dat vinden? ,,Stom!’’

De wereld is leeg. In Peins is geen kop op straat en ook Schalsum is uitgestorven, maar in de schaduw van de huizen duikt plotseling toch een man met een stabij op. ,,Ik doch myn fêste rûntsje nei iten’’, zegt hij. Wat er op het menu stond? ,,Bôle.’’ En nee, hij denkt niet dat hij veel last zal hebben van de nieuwste restricties. De regels gelden immers niet voor zijn zwartwitte Dafra, die eraan gehecht is om buiten te plassen.

‘Comazuipen aan energydrank’

Negen uur. Twee meisjes lopen ginnegappend naar de Albert Heijn in Franeker die open is. ,,We gaan ons comazuipen aan energydrank’’, zegt de brutaalste. Bij de uitgang duwt een moeder van een tweejarige, vierjarige, zevenjarige en negenjarige een kar met vergeten boodschappen naar buiten. Pas nu de ,,hele meute op bed ligt’’, heeft ze tijd om de gaten in haar voorraadkast te vullen. En nee, die avondklok hoeft van haar niet. ,,Dat is meer iets voor in de grote stad.’’

Onderweg, richting Harlingen, schittert in de verte een McDonald’s-logo aan de hemel. Bij een zuil met een luidspreker bestelt de ene na de andere autobestuurder troost-eten. Pinnen doen ze op een mobiel pinapparaat dat aan een staak uit een loket wordt gestoken. De buit maken ze soldaat bij het licht van hun dashboards op de parkeerplaats.

‘Echt een uitstapje voor ons’

Rowena Punt uit Harlingen is deze zomer achttien geworden. Sindsdien mag ze zich eigenares noemen van de Suzuki waarin ze nu patatjes eet. Haar vriend Sander Dalebout: ,,Dit is echt een uitstapje voor ons.’’ Hij drinkt een frappé, een ijskoffie met room, goed voor minstens 470 kilocalorieën.

Na haar verjaardag had Rowena zich er enorm op verheugd om eindelijk uit te kunnen gaan. Sip: ,,Maar door corona ben ik nog in geen club geweest.’’ Gelukkig kan ze nu met de Suzuki haar wereld verruimen. Sander: ,,We gaan weleens naar het Rijsterbos of naar de dijk.’’

Kwart voor tien. Alleen bij het station van Harlingen is leven. Een kluit jongens fietst joelend weg. In de beschutting van de dijk gaan we op weg naar Zürich, grote stad in Zwitserland maar toevallig ook een klein dorp aan de Friese kust. Het bord bij de parkeerplaats voor campers schudt onder het geweld van de elementen.

Geen probleem met avondklok

Langs de oude zuivelfabriek loopt een man. Het is Ben Platjouw met zijn hondje. Hij heeft geen problemen met de avondklok, zegt hij. ,,Want het virus is toch wel een beetje angstaanjagend.’’ Natuurlijk zijn de maatregelen niet makkelijk voor jonge mensen die graag naar buiten willen, weet hij. ,,Maar feestjes en bij elkaar op visite gaan kan gewoon niet.’’

Ook voor hem is deze tijd trouwens moeilijk. ,,Mijn moeder is dementerend. Ze zit in een verzorgingshuis en deze week kregen we een brief dat we alleen nog tussen twee en vier langs mogen komen om de schone was te brengen. Verder mag je dit niet en dat niet. Maar gelukkig snapt mijn moeder het niet meer. Ik ben zo blij dat die lieve schat er niks meer van merkt.’’

Het is half elf. Ben Platjouw maakt het rondje met zijn hondje af. En verder is het ook zonder avondklok hartstikke stil op het land.

‘s Avonds in Leeuwarden

Tegen negenen. Het regent een beetje, de straten glimmen en het is stil. Dit is de Friese hoofdstad bij nacht, waar het ook zonder avondklok rustig is. Bij coffeeshop Liberty aan het Herenwaltje staat een meisje. Te wachten tot ze erin mag? ,,Nee hoor’’, zegt ze. ,,Mijn vriend is aan het afsluiten. Coffeeshops moeten om acht uur al dicht.’’

Elke wandelaar weet dat de stad verzamelplaatsen kent, niet alleen in het centrum maar ook daarbuiten. Bij audiologisch centrum Pento bijvoorbeeld, aan de Schrans, komt nu en dan een losvast vriendengroepje bij elkaar van wie de meesten in de wijk Huizum-West wonen. Deze avond zijn ze daar niet, maar staan ze, een man of acht sterk, naast de McDonald’s aan de Wirdumerdijk. De jongste is veertien, de oudste zeventien.

Die avondklok, ze weten het. Dit is misschien de laatste keer dat ze zo naar de Mac kunnen. Maar ze zijn er laconiek onder. Dan maar gamen, of netflixen. ,,Ik ga wel op de Playstation, en vrienden bellen’’, zegt een van hen. En een ander, nadat hij zijn mond heeft leeggegeten: ,,Regels zijn regels.’’

Raadhuisplein

Een andere plek is het Raadhuisplein, bij het statige stadhuis. Op het stoepje van een van de panden ertegenover zitten drie meiden. Achter hen in de schaduw staat een jongen met een mondkapje, zwijgend, de muts ver over zijn hoofd getrokken. Een jongen praat met ze, hangend uit het raampje van zijn auto. Hij heeft gewerkt, zegt hij, en dit is zijn uitje: beetje rijden, beetje chillen.

,,Daar komt Justin!’’, roept Kimberley Dreves. Er komt nog een auto aan over de Eewal, met de twintigjarige Justin Hoekstra achter het stuur. Dion Dijkstra rijdt met hen mee. Ze parkeren naast de andere auto.

Straks krijgen jullie allemaal een boete van 95 euro als je dit doet.

,,Ik werk ook de hele dag’’, zegt Justin. ,,Dan wil ik ’s avonds weg.’’ Zo zitten de anderen er ook in. Altijd maar thuis zitten, dat is geen leven. ,,We vinden wel een ander plekje, denk ik’’, zegt Dreves. ,,Het Leeuwarder bos of zo’’, oppert Eline de Jong. ,,Ik blijf wel naar buiten gaan. De boete betaal je zelf maar, zei mijn moeder.’’

Toch is er niet alleen maar jeugd op straat. Over het Ruiterskwartier lopen Erik en Geertje Sterken, met zoon Ziya. Blokje om, doen ze elke avond. Vroeger hadden ze een hond.

Erik Sterken heeft weinig aanmoediging nodig om zijn ongezouten mening over de avondklok te geven. ,,Heb je Wilders gezien vandaag?’’, vraag hij. ,,Ik ben geen Wilders-man, maar hij zei het wel: het kabinet heeft de zaken niet goed voor elkaar en dat moet die avondklok, die ze van andere landen hebben afgekeken, verbloemen. Mensen die gewerkt hebben en de kinderen les gaven, die gegeten hebben en de afwas gedaan, die willen een eindje lopen, logisch.’’

Maar die avondklok – wat gaat jullie doen als hij er komt?

,,Wij blijven wandelen. En als ze ons komen arresteren, kunnen we zo vijf plekken in de stad aanwijzen waar feestjes zijn. Is al tijden zo, maar je moet niet denken dat daar iets aan gebeurt.’’

Ze wandelen door. Het is wat harder gaan regenen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Coronavirus
Instagram