De Pauperfontein is opengeplast

De piemels spetterden dat het een aard had. Hotemetoot Johan Hogeman plaste zondag trefzeker de Pauperfontein los.

Een stralende zon, spetterend water en een plassende Pauperfontein. FOTO NIELS DE VRIES

Een stralende zon, spetterend water en een plassende Pauperfontein. FOTO NIELS DE VRIES

Natuurlijk is de pauperfontein geboren uit kwaadheid, zegt kunstenaar Henk de Boer van theatergroep De Paupers. Uit protest tegen het 11Fountainsproject van Culturele Hoofdstad bedacht hij de piemelfontein .

Want je kunt uit nijd een ingezonden brief naar de krant sturen. ,,Mar dat helpt neat’’, weet hij. Bovendien loop je het gevaar dat mensen je een ,,seurkont’’ vinden.

Veel liever maakte hij daarom met zijn technische maten Willem Visser en Henk de Boer uit Workum de Pauperfontein, die zondag onder een stralende zon op de Merk in Workum geopend werd.

Hofnar

,,Eins binne we de hofnar fan de Kulturele Haadstêd wurden’’, zei De Boer vlak voor de opening tegen de sponsoren van de fontein, die allemaal een ‘lid’ financierden. Want de mobiele ‘Jan Lul-fontein’ werd vrijwel meteen groots onthaald.

Nederlandse kranten, maar ook journalisten in Belgie en Zweden schreven erover. En als klap op de vuurpijl omarmde de officiele 2018-organisatie het project.

Eigenlijk had hij vanaf het begin een Jan Lul in gedachten, zegt De Boer. Een gewone man of vrouw die het aflegt tegen de macht. En omdat een fontein nu eenmaal altijd spuit, kwam hij al gauw op het idee van een stoet piemels.

'Een 'skeet op een plank' van een Naam is ineens Kunst'

Zo kan het gebeuren dat er nu een boeket piemels op de Merk staat. Kleine gewone piemels ondersteunen een waaier aan grote penissen. Die kleintjes, zegt De Boer, verbeelden het gewone volk. En de grote bovenop die door het volk gedragen worden? Dat zijn de grote namen.

De Boer: ,,Dy pisje alle kanten út, ek oer oare minsken hinne, at se mar pisje kinne.’’ Daarom is in het kunstwerk ook een openbaar toilet gemaakt, met een pot voor dames en een pot voor heren.

Acteur Johan Spijkerman speelt ‘showpik’ Johan Hogeman in het theaterstuk rond de Pauperfontein dat van 19 april tot en met 5 mei op de ijsbaan in Workum wordt gespeeld. Hij mocht zondag de fontein open plassen.

De koffiedrinkers, de fietstoeristen, de ijsjeslikkers en de gewone Workumers op de Merk horen hem binnenin het kunstwerk zuchten en ja hoor, twee seconden later spuit de fontein. Een jongetje met kort blond haar springt onder een van de waterstralen. Een meisje vangt met haar hand de spetters.

Kunst en cultuur is eigenlijk net als eten, zei ‘Hogeman’ tevoren tegen het publiek. Heel nabij. Maar als een Naam iets maakt, vergeten we wat we zelf vinden. Als een Naam een ,,skeet op in planke timmert’’ is het ineens kunst.

Macht

Hij speelt een man die volledig opgaat in de euforie rond LF2018. ,,Mar hy pisset te fier.’’ Uiteindelijk denkt hij zelfs dat hij boven God staat.

Zo gaat dat, als je macht krijgt, zegt Spijkerman. Kijk maar naar minister Wiebes, die de gasproblemen in Groningen moet oplossen. Een half jaar geleden stond hij nog gewoon, met bungelende armen op persfoto’s. Maar nu? De acteur doet het voor, hij steekt zijn borst vooruit en zijn handen in zijn zakken. ,,Dit is Wiebes no.’’ Het is de macht, het ego, de piemel ja die boven alle kleine piemeltjes uitsteekt.

Even verderop bestudeert Baukje Bangma uit Workum de fontein. Ze heeft een van de piemels betaald. En na afloop, als de fontein afgebroken wordt, krijgt ze hem thuis gestuurd. ,,Ik tink dat ik him dan yn 'e tún set’’.

Ook het Prins Bernhard Cultuurfonds betaalde mee aan de Pauperfontein. ,,Dit project is een aanjager van de 11fountains’’, zegt oud-VVD-politicus Hans Boekhoven terwijl het water over de stenen spettert en dames ,,pisgele’’ rivella uitdelen.

Inkijkje

Muzikanten van Brassband Crescendo spelen ‘Mien waar is mijn feestneus’. Een lange rij belangstellenden staat te wachten voor een inkijkje in de wc. Over de rode loper betreden ze straks het heilige der heiligen. De plek waar de Grote Namen hoog worden gehouden.

Johan Spijkerman een beetje zorgelijk: ,,Myn personaazje wurdt sa arrogant.’’ Sommige zinnen durfde hij haast niet uit te spreken. Maar nu wel. Want de Pauperfontein mag dan omarmd zijn door LF2018. ,,We dogge wat wy wolle.’’

www.depaupers.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
11 Fountains
Culturele Hoofdstad