Comfortabel naar de zomer met een regenoverschot

Het natte voorjaar levert natuur en landbouw een gunstige uitgangspositie op voor de zomer, maar dat betekent niet dat de aandacht voor droogteproblemen nu mag verslappen.

FOTO PIXABAY

FOTO PIXABAY

Dat zegt Henk Flikkema, expert watersysteembeheer bij Wetterskip Fryslân. ,,Met de watervoorraad voor de zomer zit het op dit moment wel goed. De grond zit hartstikke vol. Op heel veel plekken staat het grondwater op dit moment tot aan het maaiveld.’’

Het komt daarom goed uit dat er nu een drogere periode lijkt aan te breken. ,,De opluchting dat het jaar niet weer zo droog is begonnen als de voorgaande jaren maakt nu wel plaats voor het verlangen naar drogere omstandigheden. Je zult zien dat de gewassen de grond uit spuiten nu het wat warmer wordt. Dan zullen boeren ook willen maaien zonder dat ze het land kapot rijden.’’

Overschot van 50 millimeter

Dat dit jaar afwijkt meet het Wetterskip af aan het zogenoemde neerslagtekort. Dit is de som van neerslag en verdamping, gerekend vanaf 1 april. Flikkema: ,,Als je het vergelijkt met het gemiddelde valt dat tekort nu 100 millimeter lager uit dan anders. Feitelijk hebben we nu een overschot van 50 millimeter. Dat is een situatie die we normaal in de winter hebben.’’

Hoe snel het overal droog wordt, hangt in veel gevallen af van de bodemgesteldheid zegt Flikkema. ,,Op de hogere gronden zal het er na een week al stukken beter uitzien. Maar je hebt ook verstorende lagen in de bodem. Op keileem kan het water niet naar beneden, dus dat moet naar de zijkant. Dat duurt altijd langer.’’

Tegelijk zal ook de verdamping op gang komen nu het warmer wordt. Bij 25 graden en een strakke oostenwind kan die oplopen tot 5 millimeter per etmaal.

Water bergen

Voor het aanvullen van de grondwaterstanden is de natte periode hartstikke goed geweest, stelt Flikkema. Die luxe zou het Wetterskip het liefst lang vasthouden, want gemiddeld worden de zomers alleen maar droger. ,,Op het afhandelen van overlast zijn we goed ingericht, voor de toekomst is het de kunst om het water juist te behouden.’’

Dit thema zal de komende tijd volop aandacht krijgen als het waterschapsbestuur zich buigt over duurzaam zoetwaterbeheer.

Water bergen is het effectiefst in de hoogste delen van de provincie, zegt Flikkema. Die zijn het gevoeligst voor verdroging. Als het grondwater hier op niveau blijft, heeft dat bovendien zijn weerslag op de lagere delen, waar het water ondergronds naartoe zijgt.

Projecten met regelbare stuwen

In het kader van de Regiodeal Zuidoost-Friesland lopen al verschillende projecten. In het hele gebied wordt met het aanbrengen van meer en regelbare stuwen geprobeerd water minder snel te laten afstromen.

In het Reigerbosch in Oranjewoud loopt een proef om met stelsel van buizen water langer vast te houden. Op Landgoed Boschhoeve bij Nijeberkoop loopt een project om voor vernatting te zorgen met een combinatie van stuwtjes en brede greppels voor regenwater.

Ook in lagergelegen delen lopen projecten. Rond Oldelamer staat een project op stapel om met regelbare stuwen en verhoogde duikers meer water vast te houden voor natuur en landbouw. In natuurgebied Grachtkavel bij Scherpenzeel is een snellere verbinding voor de aanvoer van Tsjonger-water in de maak.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland